Πολλοί, ανάμεσα στους οποίους και εμείς, οι Έλληνες, μιλάνε για “ένδοξο” παρελθόν, για “παλιές ημέρες” που τότε “τα πάντα ήταν καλύτερα”, που η κοινωνία είχε “αξίες”, που οι άνθρωποι ήταν πιο έξυπνοι, που είχαν ακόμα και πιο ανεπτυγμένη τεχνολογία, ή υπήρχαν “ανώτερες” φυλές (ναι, το τελευταίο είναι η κλασική μυθολογία του ναζισμού). Και αυτό έχει περάσει και σε πολλές αφηγήσεις, ιστορίες, και παραμύθια: ότι παλιά υπήρχε κάτι το ένδοξο, κάτι το καλύτερο, κάτι το ανώτερο από το τωρινό. Πάρε για παράδειγμα τους μύθους του Βασιλιά Αρθούρου – κάποτε ήταν ένας καλός βασιλιάς με καλούς ιππότες, και τα λοιπά και τα λοιπά. Πάρε για παράδειγμα ακόμα και το Star Wars: στην αρχική τριλογία ο Όμπιουαν λέει στον Λουκ, στην αρχή, ότι το φωτόσπαθο είναι ένα όπλο από μια καλύτερη, “ευγενέστερη” εποχή.

Και, φυσικά, αυτό είναι ένα concept που έχει περάσει και σε πάρα πολλά βιβλία φανταστικής λογοτεχνίας, όπου υπήρχε παλιά μια εποχή που στα πάντα ήταν καλύτερη από την τωρινή.

Είναι ένα ευχάριστο παραμύθι, μπορεί να αποτελέσει ακόμα και αποτελεσματική προπαγάνδα, αλλά είναι κατά βάση αυτό: μύθος. Δεν υπήρχε ποτέ εποχή που ήταν σε όλα καλύτερη. Και όσοι συγγραφείς, ακόμα και βιβλίων φαντασίας, θέλουν να είναι ειλικρινείς το δείχνουν αυτό, έστω κι αν οι λαοί που παρουσιάζουν μες στα βιβλία τους φαίνεται να πιστεύουν στο παραμύθι του ένδοξου παρελθόντος.

Φυσικά, υπήρχαν κοινωνίες στο παρελθόν που ήταν πολύ ανεπτυγμένες από διάφορες απόψεις – κοινωνικά, επιστημονικά, φιλοσοφικά, νοητικά, τεχνολογικά. Ίσως να υπήρχαν ακόμα και τεχνολογίες που δεν υπάρχουν σήμερα, ή χαμένες επιστήμες. Ίσως, μάλιστα, στο παρελθόν να υπήρχαν πράγματα που κανείς σήμερα δεν μπορεί να φανταστεί, ή δεν τολμά να υποθέσει, ή προτιμά να αποκρύπτει όταν κάποιο “ανεξήγητο” σημάδι παρουσιάζεται.

Αλλά... καλύτερη εποχή; Στα πάντα;

Είσαι σοβαρός;

Δεν υπήρχε ποτέ τέτοιο πράγμα. Σε όλες τις εποχές είχαν και τα προβλήματά τους. Αυτό μπορείς να το παρατηρήσεις αν προσέξεις τι λέει η αντικειμενική Ιστορία. Και αυτό είναι και το πιο λογικό να υποθέσεις, άλλωστε. Οι άνθρωποι πάντα ήταν άνθρωποι, και πάντα έκαναν τις ίδιες, ή παρόμοιες, μαλακίες. Δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι, ή τέλειες φυλές. Δυστυχώς. Αν υπήρχαν, τώρα θα ζούσαμε σε παράδεισο. Θα τα είχαν καταφέρει πλέον.

Κι αυτό, νομίζω, είναι αρκετά σημαντικό να έχει κανείς υπόψη του προτού μπει στο τρυπάκι τού παλιά-ίσον-καλά. Παλιά δεν σημαίνει καλά. Παλιά, απλά, σημαίνει διαφορετικά.

 

Τώρα, κάποιοι ίσως να νομίσουν ότι θέλω να «δουλέψω» τους καημένους τους αναγνώστες αυτού του σκιερού blog· αλλά δεν είναι έτσι. Αυτό είναι αληθινό.

Σε ένα τελείως τυχαίο μέρος, που σε σχέση με το σπίτι μου θα έλεγες ότι βρίσκεται «στου διαόλου τη μάνα», ενώ ήμουν εκεί για τελείως τυχαίο λόγο, είδα επάνω σε μια κολόνα αυτό το σημάδι:

Κατά πάσα πιθανότητα, είναι απλώς το Κλειδί του Σολ. Σωστά;

Και γιατί να είναι περίεργο αυτό το πράγμα; ίσως να αναρωτιούνται όσοι δεν έχουν διαβάσει ακόμα Θυγατέρες της Πόλης.

Το περίεργο είναι ότι το σημάδι των Θυγατέρων της Πόλης είναι αυτό:

Νομίζω ότι υπάρχει μια κάποια ομοιότητα...

Όχι, μη γίνεστε παρανοϊκοί από τώρα, τέκνα μου.

 

Πρόσφατα έτυχε να μπανίσω κάπου – δεν έχει σημασία πού – αυτή την πινακίδα. Και είναι, καταφανώς, γραμμένη λάθος, αν και πολλοί μπορεί να μην το προσέξουν.

Καταλαβαίνεις γιατί είναι λάθος;

Έτσι όπως είναι γραμμένη, μοιάζει να αναφέρεται σε δύο πράγματα, όχι σε ένα. Είναι σαν να σου λέει ν’αφήσεις τον χώρο καθαρό όπως θα ήθελες να βρίσκεις κάτι άλλο (απροσδιόριστο τι ακριβώς) καθαρό.

Ο χώρος είναι αρσενική λέξη. Κανονικά γράφεις «τον χώρο», αλλά μπορείς να γράψεις και «το χώρο» επειδή πάει στη γλώσσα και το τελικό νι κόβεται. Και δεν είναι λάθος. (Αν και εγώ προσωπικά δεν το προτιμώ. Πολύ πιο συχνά θα γράψω «τον χώρο» παρά «το χώρο».)

Παρακάτω γράφει «το βρείτε». Αν το γράψεις έτσι, είναι σαν να αναφέρεσαι σε κάτι το ουδέτερο, όχι σε κάτι το αρσενικό (όπως είναι ο χώρος). Εδώ δεν είναι περιττό το τελικό νι· δεν μπορείς, έτσι απλά, να το κόψεις. Αν γράψεις «τον βρείτε» αναφέρεσαι σε κάτι το αρσενικό· αν γράψεις «το βρείτε» αναφέρεσαι σε κάτι το ουδέτερο, ποτέ σε κάτι το αρσενικό. Αν το «το βρείτε» ίσχυε και για το αρσενικό, τότε δεν θα είχαμε τρόπο να ξεχωρίσουμε το αρσενικό από το ουδέτερο.

Και θα μου πεις τώρα Ρε φίλε, δεν έχεις τι να κάνεις και κοιτάζεις τυχαίες πινακίδες;

Ε, τι περιμένεις να γράφω κάθε μέρα σ’αυτό το γαμημένο blog – όλο φιλοσοφίες, λογοτεχνικά θέματα, και κοινωνικές βλασφημίες; Αυτό το post είναι πλακατζήδικο και ενημερωτικό συγχρόνως. Καλό;

 

Γοργόνες στους τοίχους (και ούτε καν κοντά σε παραλία).

Μυστηριακές Οντότητες

 

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Αν πιστεύεις ότι ο κόσμος μας είναι μια καλοστημένη απάτη, τότε αυτό το ντοκιμαντέρ δεν έχει να σε μάθει πολλά, αλλά και πάλι αξίζει να το δεις.

Αν υποπτεύεσαι ότι ο κόσμος μας ίσως να είναι μια καλοστημένη απάτη, τότε πρέπει να δεις αυτό το ντοκιμαντέρ για να βεβαιωθείς.

Αν νομίζεις ότι ο κόσμος μας είναι αυτό που φαίνεται, τότε σίγουρα πρέπει να δεις αυτό το ντοκιμαντέρ.

Κι αν δεν θέλεις να το δεις για κανέναν άλλο λόγο, μπορείς να το δεις για να μάθεις πώς ένας Ιάπωνας τζογαδόρος επιχείρησε να ληστέψει τα καζίνα του Ντόναλντ Τραμπ, και πώς ο Τραμπ προσπάθησε να τον αντιμετωπίσει με τη βοήθεια ενός παράξενου επιστήμονα που είχε γίνει τζογαδόρος. Το τέλος της ιστορίας ταιριάζει, πιθανώς, σε παράξενη σουρεαλιστική αφήγηση. Κάτι που μπορεί να διάβαζες μέσα σε βιβλίο μου.

Πάντως, κάποια από τα πράγματα που λέει ο Adam Curtis δεν με βρίσκουν και τόσο σύμφωνο. Λέει ότι το Διαδίκτυο μοιάζει με το Matrix από τον Νευρομάντη του William Gibson. Αλλά είναι καταφανές, νομίζω, πως δεν έχει παρά ελάχιστη σχέση. Το Μάτριξ στον Νευρομάντη είναι κάτι ανάμεσα σε τεχνολογικός και πνευματικός κόσμος· είναι κάτι που μπαίνεις εκεί με το μυαλό σου και ξεχνάς το σώμα σου. Το Διαδίκτυο δεν είναι αυτό το πράγμα. Είναι περισσότερο σαν να διαβάζεις μια ατελείωτη εφημερίδα ή να κοιτάζεις ατελείωτα περιοδικά με ατελείωτες σελίδες. Μπορεί να “χαθείς”, σίγουρα, αλλά όχι και σε τέτοιο βαθμό. Ακόμα κι αν παίζεις παιχνίδια στο Διαδίκτυο ‒ κάτι που προσωπικά δεν κάνω, οπότε δεν έχω απόλυτη πείρα του θέματος ‒ δεν νομίζω ότι “χάνεις το σώμα” όπως υποτίθεται ότι γίνεται στο Μάτριξ και σε κόσμους αυτού του είδους (πνευματικούς/τεχνολογικούς). Αυτή είναι μια εμπειρία που, για εμένα τουλάχιστον, ταιριάζει πολύ περισσότερο στο όταν γράφεις λογοτεχνία. Γράφοντας λογοτεχνία, συνήθως “χάνω το σώμα” και είμαι “εκεί”. Καταλαβαίνεις τι εννοώ; Αυτή την εμπειρία δεν μπορεί να μου τη δώσει το Διαδίκτυο, ούτε μία στις χίλιες. Οπότε, δεν μου φαίνεται και τόσο σαν εικονική πραγματικότητα ‒ όχι όταν έχω πρόσβαση σε μία πιο έντονη.

Και προς το τέλος το ντοκιμαντέρ λέει πως, παρότι οι αριστεροί φώναζαν και διαμαρτύρονταν και δραστηριοποιούνταν μέσω του Διαδικτύου, ουσιαστικά δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα για να αποτρέψουν τη νίκη του Τραμπ, επειδή το Διαδίκτυο είναι ένα echo chamber – ένας θάλαμος που αντανακλά τον εαυτό σου. Δηλαδή, βλέπεις αυτά που θέλεις να δεις: οι αλγόριθμοι σού φέρνουν μπροστά σου αυτά που προτιμάς, αυτά που σου αρέσουν, γιατί έτσι είναι ρυθμισμένο το σύστημα.

Διαφωνώ σε μεγάλο βαθμό. Αυτό ισχύει μόνο αν βρίσκεσαι συνέχεια σε ένα κοινωνικό δίκτυο (όπως Facebook) που αναλύει τη συμπεριφορά σου και τις προτιμήσεις σου και σου προβάλλει τα ανάλογα πράγματα. Αν απλά πλοηγείσαι στο Δίκτυο μέσω μηχανών αναζήτησης και διαβάζοντας feeds, τότε μπορείς να πας οπουδήποτε με τελείως τυχαίο τρόπο. Δεν υπάρχει κάτι που να σε περιορίζει πέρα από το ίδιο σου το μυαλό (το οποίο είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα των περισσότερων ανθρώπων).

Επιπλέον, μην ξεχνάμε πως έχει λεχθεί ότι οι συντηρητικοί υποβοήθησαν μέσω των κοινωνών δικτύων την εκλογή του Τραμπ. Αν ίσχυε αυτό που υποστηρίζει ο Curtis ‒ ότι όλοι διαβάζουν μόνο ό,τι θέλουν να διαβάσουν ‒ τότε πώς οι συντηρητικοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν κανέναν άλλο πέρα από αυτούς που ήδη ήταν συντηρητικοί και υπέρ του Τραμπ;

Τέλος πάντων… Ο κόσμος είναι τρελός και δεν βγάζει νόημα, ούτως ή άλλως. Το ντοκιμαντέρ αξίζει να το δεις.