Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
2 / 8 / 2019

Διάφοροι, ανάμεσα στους οποίους και αρκετοί γνωστοί συγγραφείς φαντασίας, θεωρούν ότι το worldbuilding, το να πλάθεις φανταστικούς κόσμους, είναι κάτι το άχρηστο, ίσως και παιδαριώδες. Προσωπικά διαφωνώ. Πιστεύω ότι κι αυτό είναι μια μορφή τέχνης, αν και μια τέχνη που έχει εξελιχτεί τις τελευταίες δεκαετίες, όχι σαν τις άλλες που υπάρχουν από πιο παλιά. Έχω γράψει κι ένα ολόκληρο άρθρο για το θέμα πριν από κάμποσο καιρό (αλλά ακόμα με βρίσκει σύμφωνο).

Παρ’όλ’ αυτά δεν κάθομαι ποτέ να φτιάξω έναν ολόκληρο φανταστικό κόσμο. Σοβαρά. Αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να θυμηθώ ούτε μία φορά που να το έχω κάνει.

Μα τι λες; μπορεί κάποιος να απορήσει. Έχεις παλαβώσει τώρα, στη “γεροντική” σου ηλικία; Το Θρυμματισμένο Σύμπαν από μόνο του είναι τόσοι κόσμοι – χωρίς να υπολογίζει κανείς και τους άλλους!

Κι όμως. Ποτέ δεν κάθομαι να φτιάξω έναν ολόκληρο φανταστικό κόσμο κάνοντας απλά και μόνο αυτό – δηλαδή, χάρτη, περιγραφή περιοχών, και τα λοιπά. Δεν είναι κάτι που με τραβά. Παρότι λατρεύω το worldbuilding. Όλοι οι κόσμοι μου εξελίσσονται μέσα από τις ιστορίες που γράφω. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να φτιάξω αλλιώς φανταστικό κόσμο. Έχω απλά μερικές βασικές αρχές, έναν βασικό χάρτη, και μετά... τα πάντα εξελίσσονται με κβαντικό τρόπο. Δε θα αισθανόμουν παρακινημένος να φτιάξω έναν κόσμο στατικά, απλά και μόνο ως έργο τέχνης και να τον έχω εκεί. Χωρίς να υποτιμώ καθόλου κάποιον που θα έκανε κάτι τέτοιο. Χρειάζομαι πάντα κάτι να με παρακινεί, να βάζει ερωτηματικά στο μυαλό μου τα οποία πρέπει να απαντήσω – όπως: τι είναι πέρα από αυτά τα βουνά; τι είναι αυτή η πόλη εκεί πλάι στον ποταμό; τι κρύβεται μέσα στο δάσος; γιατί αυτό το κράτος έχει εξαπλωθεί ώς εκεί και όχι παραπέρα; Μέσα από την ιστορία μού δημιουργούνται αυτά τα ερωτηματικά. Μου δημιουργούνται ερωτηματικά και για πολύ πιο λεπτομερειακά πράγματα, όπως για νοοτροπίες οικογενειών και φυλών, για παρωνύμια, για την εμφάνιση καταστημάτων, δρόμων, συνοικιών – οτιδήποτε. Και απαντάω σε όλα καθώς προκύπτουν μέσα στην ιστορία, και τα σημειώνω, και έτσι δημιουργείται ο κόσμος, η μια ψηφίδα κατόπιν της άλλης.

Κι όταν γυρνάω πίσω, για να κοιτάξω κάτι που μου χρειάζεται για μια καινούργια ιστορία η οποία διαδραματίζεται σ’ένα παλιότερο σκηνικό, πάντα παθαίνω την πλάκα μου. Νομίζω ότι το σκηνικό ήταν ήδη εκεί, ότι προϋπήρχε και με περίμενε να το ξανασυναντήσω. Κι αυτό είναι καθαρή μαγεία. Σε στέλνει αλλού.

Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που αγαπώ τόσο το worldbuilding. Δεν υπάρχει τίποτα, πουθενά, σε καμιά άλλη μορφή τέχνης, που να μπορεί να συγκριθεί μ’αυτό. Ένας καλοφτιαγμένος φανταστικός κόσμος σού δίνει μια αίσθηση άπειρης πολυπλοκότητας, άμεσης πραγματικότητας, και απεριόριστης δυνατότητας για πολλές ακόμα ανακαλύψεις, είτε έχει το μέγεθος ενός μπουκαλιού είτε είναι δέκα φορές μεγαλύτερος από τη Γη.

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Οκτωβρίου (6/10)


Jon Ching (παράξενη τέχνη) — Busy Bodies (φιλμ μικρού μήκους) — Διαλυμένα αυτοκίνητα στο Λονδίνο του ’90 — Το Μικρό Βιβλίο της Ειρήνης (1970) — Walter Simonson (φανταστική τέχνη) — Kelly Freas & Star Trek — Virgil Finlay & A. Merritt — Mick Farren (1943 - 2013) (ροκ μουσικός, συγγραφέας φαντασίας) — Panic (φιλμ μικρού μήκους – 1979) — Οι μύθοι του La Fontaine με εικόνες του Percy J. Billinghurst — Boris Artzybasheff (τέχνη, οι Μύθοι του Κόσμου) — Adventures of Monsieur De Mailly του David Lindsay (1876-1945) — Styrbiorn the Strong, του E. R. Eddison (1882-1945) — 10 νοτιοκορεάτικες ταινίες επιστημονικής φαντασίας — Bastardica (μπασταρδεύοντας γραμματοσειρές) — Wyrd Daze (περιοδικά, δωρεάν)

 

Βιβλιοκριτική: Swords and Deviltry· Swords Against Death, του Fritz Leiber


Έχω δύο ανθολογίες που περιλαμβάνουν, συνολικά, όλες τις ιστορίες του Fritz Leiber με τον Fafhrd και τον Gray Mouser. Παλιότερα, είχα διαβάσει μια ιστορία από τη δεύτερη ανθολογία· δεν θυμάμαι ποια ακριβώς, αλλά θυμάμαι ότι μου άρεσε. Τώρα, αποφάσισα να διαβάσω και τις δύο ανθολογίες, ξεκινώντας από την πρώτη, κανονικά.

Έχω ακούσει πολλά για τον Fritz Leiber, ειδικά για τις ιστορίες του με τον Fafhrd και τον Gray Mouser στην Lankhmar, και μάλιστα από διάφορους γνωστούς συγγραφείς (όπως Moorcock, για παράδειγμα). Οι περισσότεροι φαίνεται να τον θαυμάζουν: ίσως να τον θεωρούν και κάτι το ιδιαίτερο. Αυτό είχε δημιουργήσει μέσα στο μυαλό μου μια κάποια εντύπωση για τον Leiber η οποία δεν βγήκε πραγματική, δυστυχώς. Δεν απογοητεύτηκα ακριβώς από όσα που έχω διαβάσει ώς τώρα, αλλά δεν ήταν και εκείνο που περίμενα. Περίμενα κάτι που θα με συνεπάρει και θα με ξαφνιάσει όπως το Amber του Zelazny· όμως δεν είναι τέτοιο πράγμα. Όχι για εμένα, τουλάχιστον.

Μέχρι στιγμής έχω διαβάσει τα πρώτα δύο βιβλία – το Swords and Deviltry και το Swords Against Death – δηλαδή, τη μισή πρώτη ανθολογία. Αυτά τα δύο βιβλία, φυσικά, περιλαμβάνουν διάφορες ιστορίες, διάφορες περιπέτειες του Fafhrd και του Mouser. Μην ξεχνάτε ότι ο Leiber έγραφε για περιοδικά, οπότε υποχρεωτικά οι ιστορίες είναι μικρού μήκους η καθεμία· όμως είναι πολλές. Και εδώ δεν είναι τοποθετημένες με τη σειρά που τις έγραψε ο Leiber, αλλά με την ιστορική τους συνέχεια – έτσι όπως ο Leiber τις κατέταξε ύστερα από χρόνια. Οι ιστορίες, όμως, που είχε γράψει παλιότερα διαφέρουν αρκετά από τις νεότερες – και το καταλαβαίνεις εύκολα ότι γράφτηκαν πριν. Αυτές οι παλιότερες ιστορίες είναι απλές περιπέτειες όπου δυο τυχοδιωκτικοί ήρωες συναντούν κάτι παράξενα ή επικίνδυνο, ή και τα δύο μαζί, και κάπως το προσπερνάνε ή το κατατροπώνουν, και συνεχίζουν τον δρόμο τους, πηγαίνοντας σε άλλες περιπέτειες. Οι νεότερες ιστορίες μοιάζει να έχουν περισσότερο υπόβαθρο και να ασχολούνται πιο πολύ με τον κόσμο γύρω από τους ήρωές μας, καθώς και με το ποιοι πραγματικά είναι αυτοί, και τι θέλουν. Γενικά, είναι πιο γεμάτες, ας πούμε, από πληροφορίες. Οι δύο πρώτες ιστορίες, δε, στο Swords and Deviltry είναι ξεκάθαρα ιστορικό υπόβαθρο του Fafhrd και του Mouser· και είναι και οι δύο αρκετά καλές. Προσωπικά, προτιμώ αυτή του Mouser: είναι τρομερά διαβολική και ατμοσφαιρική. Αυτή του Fafhrd είναι... έτσι κι έτσι· και νομίζω ότι κάποιος θα μπορούσε να την ονομάσει ακόμα και «μισογύνικη» με όλες αυτές τις «καταπιεστικές γυναίκες-μάγισσες» της φυλής του Fafhrd· αλλά δεν πιστεύω ότι η πρόθεση του συγγραφέα ήταν τέτοια.

Το γεγονός, όμως, ότι μπλέκει ιστορίες που έγραψε παλιότερα με ιστορίες που έγραψε μετά δημιουργεί κάποια κενά, ίσως και κακώς εννοούμενες παραδοξότητες. Αν και καταφέρνει αρκετά καλά να συνδέσει μεταξύ τους όλες αυτές τις ιστορίες που έγραψε σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, σου δίνεται η εντύπωση ότι μερικά πράγματα δεν δένουν ακριβώς. Και το πιο χτυπητό είναι ότι στην πρώτη ιστορία με τον Gray Mouser – αυτή την ιστορία που μου άρεσε πάρα πολύ – ο Mouser είναι μάγος, και κάνει μάλιστα κάποιες πολύ διαβολικές και ισχυρές μαγείες. Στις επόμενες ιστορίες, ωστόσο, δεν φαίνεται ο Mouser να έχει καμία μαγική γνώση! Πώς είναι δυνατόν αυτό; Εγώ περίμενα ότι κάπου και στις επόμενες περιπέτειες ο Mouser θα έκανε κάτι το μαγικό. Μετά από δύο ολόκληρα βιβλία, όμως, δεν έχει κάνει τίποτα...

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Σεπτεμβρίου (22/9)


Η «σατανική» Σταχτοπούτα του Netflix — Έξι Μέρες στον Luna One — Solarpunk πραγματικότητα — Η «κοσμική αμνησία» των μαύρων τρυπών — Το κρυφό περιοδικό επιστημονικής φαντασίας — Ιστορίες με λυκανθρώπους (1828-1931) — Οι παράξενες ιστορίες του Bertram Atkey — Ιστορίες με τρολ — Professor H's Wayback Machine — Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων της επιστημονικής φαντασίας — Εικονογραφήσεις του Harry Clarke για τα παραμύθια του Hans Christian Andersen — Paul Vincent Woodroffe (1875–1954) — Ντοκιμαντέρ για την επιστημονική φαντασία και άλλα σχετικά — 10 B-movies επιστημονικής φαντασίας — Symphonie Fantastique — Ένα παλιό βιβλίο «μεταμορφώσεων» — Η τέχνη του Eugene Tssui — Zendik Farm Arts Commune — King Gizzard & The Lizard Wizard — και πολύ περισσότερα έρχονται στο LinX