Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
13 / 7 / 2021

Αναρωτιέμαι γιατί υπάρχει τέτοια προκατάληψη κατά των παλιών, καλτ ταινιών – πολλές από τις οποίες είναι, αναμενόμενα, b movies. Θέλω να πω, εντάξει, δεν είναι σοβαρές, αλλά τι το κακό υπάρχει σ’αυτό; Επειδή δεν είναι σοβαρές δεν σημαίνει κιόλας ότι δεν έχουν πλάκα.

Σκέψου τώρα κάποιες σοβαρές ταινίες. Αρκετές από αυτές είναι τρομερά βαρετές. Ακόμα και οι φανατικοί των σοβαρών ταινιών μπορεί να τις βρίσκουν βαρετές, παρότι επιμένουν να σνομπάρουν τις «δευτεροκλασάτες».

Οι παλιές καλτ ταινίες έχουν πλάκα και, συνήθως, έχουν και πολλή έμπνευση.

Δεν είναι, βέβαια, μόνο κακές από άποψη ηθοποιίας και σεναρίου, αλλά και από άποψη σκηνικών και ειδικών εφέ, γιατί εκείνη την εποχή δεν μπορούσαν να τα φτιάξουν και τόσο καλά. Οπότε, θα μου πεις, γιατί να μη δεις σύγχρονες καλτ ταινίες που, τουλάχιστον, έχουν καλύτερα εφέ; Το πρόβλημα είναι πως πάρα πολλές από αυτές τις σύγχρονες ταινίες, αν και έχουν καλά εφέ, δεν επιδεικνύουν την ίδια έμπνευση και δημιουργικότητα που επιδείκνυαν εκείνες οι παλιές ταινίες. Συχνά, δε, αναμασούν πράγματα που έχουν παρουσιαστεί εδώ και χρόνια (γνωστοί ήρωες και τα λοιπά). Δεν έχουν την ίδια πλάκα, και καταλήγουν να είναι, απλά, απαίσιες.

Ειδικά στο είδος της ηρωικής φαντασίας, σκέψου μόνο πόσες παλιές καλτ ταινίες υπάρχουν. Είναι κάποιες όπως ο Deathstalker (1, 2, 3, 4) που σίγουρα δεν είναι σοβαρές και είναι και κακοφτιαγμένες από διάφορες απόψεις, αλλά έχουν τρομερή πλάκα. Όταν ήμουν μικρός, τις είχα δει και τις είχα ξαναδεί. Κι ακόμα και τώρα που τις ξαναείδα μού άρεσαν.

Κάποιες άλλες ταινίες, όπως το Conquest του Lucio Fulci, μπορεί να εντάσσονται επίσης στην κατηγορία της καλτ b movie, αλλά έχουν τρομερό ύφος – έχουν καλλιτεχνική αξία. Είναι ένας δημιουργός που προσπαθεί όντως να κάνει κάτι.

Και υπάρχουν και ορισμένες ελάχιστες από αυτές τις ταινίες που έχουν πραγματικά κάτι το πολύ ιδιαίτερο, όπως το Iron Warrior, που θα νόμιζες ότι το έχει φτιάξει ο David Lynch αν ο άνθρωπος έγραφε σενάρια ηρωικής φαντασίας.

Σήμερα πλέον, πολύ σπάνια κυκλοφορούν ταινίες ηρωικής φαντασίας. Μία πολύ καλή – αν και όχι ακριβώς σύγχρονη· είναι του 1997 – είναι το Kull the Conqueror. Μια άλλη – πιο σύγχρονη – είναι το Solomon Kane.

Αλλά γενικά, σε σύγκριση με το πόσες ταινίες ηρωικής φαντασίας έβγαιναν μια εποχή, σήμερα είναι σπάνιες.

Η τελευταία που θυμάμαι είναι από τις πιο άθλιες που έχω δει στη ζωή μου: Conan the Barbarian (του 2011). Τι απαίσια ταινία... Εντάξει, έχει καλά ειδικά εφέ. Τι άλλο έχει; Αναμασά τον χιλιοχρησιμοποιημένο ήρωα του RE Howard δημιουργώντας ένα εξάμβλωμα.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]