Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
1 / 6 / 2019

Το 2013 είχα διαβάσει το Saga of Old City, το πρώτο βιβλίο της σειράς Gord the Rogue, του Gygax, και μου είχε αρέσει αρκετά. Μάλιστα, στα πρώτα 3/4 του βιβλίου δεν έβλεπες καν εκείνα τα γνωστά κλισέ του Dungeons & Dragons· ήταν σαν να διαβάζεις ένα μεσαιωνικό μυθιστόρημα. Στο τελευταίο τέταρτο του βιβλίου παρουσιάζονταν κάποια από τα κλισέ του D&D αλλά και πάλι δεν με ενόχλησαν καθόλου.

Είπα, λοιπόν, να προχωρήσω στο δεύτερο της σειράς, το Artifact of Evil· αλλά, δυστυχώς, εδώ η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι ίδια. Ούτε καν παρόμοια. Από την αρχή κιόλας βλέπεις αμέσως όλα τα κλισέ του Dungeons & Dragons, και μάλιστα με έναν τρόπο κιτς. Γίνεται ξεκάθαρη αναφορά σε alignment, έναν όρο του παιχνιδιού βασικά. Διαβάζεις για έναν χαρακτήρα που μιλά για Lawful Evil, Neutral Evil, και τα ρέστα· και γενικά υπάρχει μια αναφορά σε Κακό με κεφαλαίο κάπα σαν κάποιοι – και ορισμένες ολόκληρες φυλές, επίσης – να έχουν επάνω τους ένα τατουάζ που γράφει Είμαι Κακός. Και οι ίδιοι δεν φαίνεται να έχουν πρόβλημα να θεωρούν τους εαυτούς τους Κακούς. Αλλά αυτό είναι ένα από τα κουλά σε πολλά βιβλία φανταστικής λογοτεχνίας εκείνης της περιόδου...

Το ακόμα πιο άσχημο, ίσως, είναι ότι στο Artifact of Evil χρησιμοποιούνται όροι του παιχνιδιού μέσα στο λογοτεχνικό κείμενο με τέτοιο τρόπο που, αν δεν ξέρεις το παιχνίδι, θα σου φαίνεται σχεδόν ότι έχει γίνει τυπογραφικό λάθος! Για παράδειγμα, στην αρχή κιόλας, ο πρωταγωνιστής μας – που είναι κλέφτης (thief) – συναντά, μέσα σε μια πολιορκία, έναν αντίπαλο που είναι μοναχός (monk)–

Αλλά, μια στιγμή· δεν είναι βέβαιο ότι ξέρουν όλοι τι σημαίνει class στο Dungeons & Dragons. Class είναι, ας πούμε, το είδος του χαρακτήρα. Και υπάρχουν τέσσερις τέτοιες βασικές κλάσεις: warrior, thief, wizard, cleric. Ο monk είναι από τις πιο σπάνιες, τουλάχιστον στο παλιό D&D.

Ο πρωταγωνιστής μας, λοιπόν, συναντά έναν μοναχό. Μέσα στο κείμενο δεν αναφέρεται ως μοναχός γιατί εκείνο το κομμάτι είναι γραμμένο από την προοπτική του πρωταγωνιστή ο οποίος δεν ξέρει για μοναχούς ακόμα. Αλλά ο μοναχός, σε κάποια στιγμή, τον αποκαλεί κλέφτη (thief). Συγνώμη; Πώς είπατε; Μα δεν έκλεψε τίποτα ο άνθρωπος! Απλά μάχη γίνεται. Τυπογραφικό λάθος; Πώς ο μοναχός κατάλαβε ότι ο άλλος είναι κλέφτης; Έχει μαντικές δυνάμεις;

Στο D&D οι πολεμιστές (warriors) συνήθως κρατάνε μεγάλα όπλα και φοράνε βαριές πανοπλίες. Οι κλέφτες (thieves) συνήθως φοράνε δερμάτινες πανοπλίες – όπως και ο πρωταγωνιστής μας εδώ – και μπορεί να κρατάνε και δύο ελαφρά όπλα – όπως και ο πρωταγωνιστής μας εδώ. Επίσης, ο πρωταγωνιστής μας έκανε μια πολύ ευέλικτη τούμπα στην αρχή της μάχης, οπότε αυτό σημαίνει ότι μάλλον έχει μεγάλο Dexterity, και μεγάλο Dexterity έχουν συνήθως οι κλέφτες. Άρα, είναι κλέφτης!

Λογικό;

Ναι, αν ξέρεις τους κανόνες του παιχνιδιού. Είναι λογικό για το Dungeons & Dragons ως παιχνίδι. Δεν είναι λογικό να το γράψεις μέσα σ’ένα μυθιστόρημα. Επειδή, μέσα σε μια πολιορκία, βλέπεις έναν μαλάκα να είναι ντυμένος με μαύρο δέρμα, να κρατά κοντόσπαθο και ξιφίδιο, και να κάνει μια τούμπα, δεν είναι λογικό να υποθέσεις ότι είναι κλέφτης, αλλά απλά ένας ακόμα μαχόμενος.

Όμως ο μοναχός τον αποκαλεί κλέφτη σε κάποια στιγμή. Κι αν δεν ξέρεις τις ορολογίες του D&D φαίνεται λάθος. Αν τις ξέρεις, φαίνεται απλά αστείο· γιατί είναι μυθιστόρημα, γαμώτο, όχι παιχνίδι!

Κατά τα άλλα – αν εξαιρέσεις αυτές τις μπούρδες – μέχρι εδώ που έχω διαβάσει, γύρω στο 1/4 του βιβλίου, δεν είναι άσχημο ως ελαφριά περιπετειώδης αφήγηση, και ούτε το γράψιμο είναι κακό ως γράψιμο (αν και οι διάλογοι δεν είναι καλοί ούτε κατά διάνοια).

Αλλά, εντάξει, βάσει του Saga of Old City, περίμενα κάτι πολύ καλύτερο. Ο Gygax μοιάζει κάπου να είχε μπλέξει το παιχνίδι με τη λογοτεχνία, κι αυτό φαίνεται πάντα κακό μέσα στο κείμενο.

Άλλο το ένα πράγμα, άλλο το άλλο...

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]