Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
22 / 2 / 2021

Τις τελευταίες ημέρες βλέπω ολοένα και περισσότερο κόσμο – και στο εξωτερικό αλλά και μέσα στην Ελλάδα – να αφυπνίζεται και να συνειδητοποιεί ότι η πανδημία Covid-19 δεν είναι παρά μια πρόφαση για να κλέψουν τις ελευθερίες του με ξεδιάντροπο, αναίσχυντο τρόπο. Αυτός ο ξεσηκωμός με χαροποιεί, γιατί δείχνει πως όλα δεν είναι ακόμα χαμένα, παρότι αργήσαμε ουσιαστικά να ξεσηκωθούμε· από την αρχή φαινόταν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά εδώ. Και έχουμε ακόμα πολύ αγώνα μπροστά μας, γι’αυτό και είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να προσπαθούμε να αφυπνίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους ώστε να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει. Πρέπει να το κάνουμε με ό,τι τρόπο έχει ο καθένας μας στη διάθεσή του· ακόμα και ένα απλό tweet μετράει. Και, όπως ήδη είπα στο Twitter, θέλω να ζητήσω από όλους σε όλα τα social media οι οποίοι γράφουν εναντίον της κορονοκρατίας να βάζουν tags ώστε τα λόγια τους να διαβάζονται από όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. Μην ψιθυρίζετε μέσα σε στενούς κύκλους. Αν καταλαβαίνετε τι συμβαίνει, αν δεν σας αρέσει αυτό που συμβαίνει, προειδοποιήστε και τους υπόλοιπους. Όχι βρισιές, απειλές, ή κατακρίσεις. Εξηγήστε τους τι συμβαίνει. Αυτοί που μπορούν να ξυπνήσουν θα ξυπνήσουν. Είναι η πιο βασική, στοιχειώδη αφύπνιση: να καταλάβεις ότι ο άνθρωπος πρέπει να ζει ελεύθερος, όχι καταπιεσμένος. Οι πάντες μπορούν να το κάνουν αν θέλουν.

Μέσα σε όλο αυτό το Αντικορονικό Κύμα, όμως, βλέπω και ορισμένα πράγματα που δεν μου αρέσουν και τόσο. Όπως το ότι ορισμένοι προσπαθούν να εργαλειοποιήσουν το Κύμα προς το πολιτικό τους όφελος. Αυτό το όφελος μπορεί να είναι από μικροκομματικό μέχρι γενικά ιδεολογικό. Έχω παρατηρήσει ακόμα και περιπτώσεις που δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες αλλά θα μπορούσα απλώς να τις χαρακτηρίσω «πατρίς – θρησκεία – οικογένεια». Δεν με βρίσκουν σύμφωνο, γιατί ξέρω ότι τέτοια πράγματα μπορούν να αποδειχτούν το ίδιο επικίνδυνα με τον κορονοϊό.

Ωστόσο, δεν γράφω τα παραπάνω για να διχάσω όσους αγωνίζονται εναντίον της κορονοκρατίας· απλώς κάνω μερικά σχόλια. Εξακολουθώ να μένω στην αρχική μου θέση ότι, αυτή τη στιγμή, όποιος αγωνίζεται εναντίον της κορονοκρατίας, ανεξαρτήτως αν συμφωνώ με τις άλλες πεποιθήσεις του, είναι σύμμαχός μου. Γιατί, αν δεν καταπολεμήσουμε αυτή την παγκόσμια υγειονομική τυραννία, αύριο οι πεποιθήσεις μας – όποιες κι αν είναι – δεν θα έχουν κανένα νόημα έτσι κι αλλιώς.

Προσωπικά, όπως έχω ήδη πει, δεν έχω καμιά συγκεκριμένη πολιτική ή ιδεολογική ατζέντα. Τα πράγματα που πιστεύω και με ενδιαφέρουν είναι απλά, και νομίζω ότι θα έπρεπε να ενδιαφέρουν τους πάντες.

Είναι τα εξής:

1. Ελευθερία δράσης: Να μπορεί ο άνθρωπος να δρα όπως εκείνος νομίζει, με μοναδικό περιορισμό το να μη βλάπτει ενεργά τους άλλους (πχ, να μη σκοτώνει, να μη φυλακίζει, να μην εξαναγκάζει)

2. Ελευθερία κίνησης: Ο καθένας να μετακινείται όπου και όπως θέλει (εκτός, φυσικά, από ιδιωτικούς χώρους κτλ).

3. Ελευθερία έκφρασης: Ο καθένας να μπορεί να μιλήσει και να δημιουργήσει ελεύθερα.

4. Ελευθερία στο πώς ο άνθρωπος ορίζει το σώμα του: Να μην έχει κανένας άλλος δικαίωμα να σου πει τι θα κάνεις με το σώμα σου (όπως, πχ, εμβολιασμός, έκτρωση ή μη, κτλ).

5. Ελευθερία σκέψης, πεποιθήσεων, και πιστεύω: Ο καθένας να σκέφτεται ό,τι θέλει, ανεπηρέαστος· να ακολουθεί όποιο φιλοσοφικό σύστημα νομίζει· να πιστεύει σε όποια θρησκεία θέλει· και τα λοιπά.

6. Ελευθερία στο τι επάγγελμα θέλει ο καθένας να ακολουθήσει.

7. Ελευθερία σχετικά με την κοινωνική του συμπεριφορά: Όχι αποδεκτές και μη-αποδεκτές κοινωνικές συμπεριφορές, ή σωστές και λάθος· όλες οι κοινωνικές συμπεριφορές είναι αποδεκτές, όλες είναι σωστές (περιορισμός μόνο όπως στο 1., για την ελευθερία δράσης).

8. Ελευθερία σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό: Όχι καταπίεση σχετικά με το πώς πρέπει να φέρεται ο καθένας στα ερωτικά θέματα, τι είναι σωστό και τι δεν είναι· όλα είναι σωστά, αρκεί να μη βλάπτουν τους άλλους (πχ, βιασμός, παιδεραστία κτλ).

Ίσως να ξεχνάω να προσθέσω και κάτι άλλο στο οποίο πιστεύω, αλλά τα βασικά νομίζω πως τα έχω αναφέρει. Αυτή είναι όλη μου η ατζέντα. Δεν μ’ενδιαφέρει τίποτ’ άλλο. Νομίζω ότι, αν αυτά υπάρχουν, τα υπόλοιπα θα τα βρούμε.

Μέχρι στιγμής, ας μη γελιόμαστε, δεν υπήρχαν όλα αυτά, ή τουλάχιστον κάποια υπήρχαν εν μέρει μόνο ή σχετικά. Πάρε για παράδειγμα το 6 και εμένα: Θα ήθελα να ζω εδώ, στην Ελλάδα, και να γράφω φανταστική λογοτεχνία και να πληρώνομαι γι’αυτό. Αλλά δεν μπορώ να το κάνω. Γιατί δεν γίνεται. Είναι οι δομές τέτοιες που δεν μου το επιτρέπουν. Αυτό είναι περιορισμός της ελευθερίας μου. Όμως δεν είμαι πρόθυμος να κάνω κάτι λιγότερο απ’το να συνεχίζω να γράφω, γιατί το ξέρω πως ό,τι άλλο κι αν έκανα δεν θα ήμουν ευχαριστημένος. Οπότε, το κάνω ακόμα κι αν δεν πληρώνομαι. (Οι δωρεές σας είναι ευπρόσδεκτες, παρεμπιπτόντως, αν και δυστυχώς μέχρι στιγμής είναι ελάχιστες. Ευχαριστώ όσους έχουν ήδη στείλει έστω και μερικά ευρώ.)

Η κοινωνία μας δεν ήταν τέλεια από άποψη ελευθερίας. Φυσικά και δεν ήταν. Αλλά τώρα, μ’αυτή την ιστορία με την πανδημία, το κακό έχει παραγίνει. Κοιτάξτε την παραπάνω λίστα με αυτά που με ενδιαφέρουν και πείτε μου ένα πράγμα που δεν έχει παραβιάσει ξεδιάντροπα η κορονοκρατία. Δεν υπάρχει κανένα. Κι όλ’ αυτά που αναφέρω είναι βασικές ελευθερίες.

Το ποτήρι έχει ξεχειλίσει.

Πόσο ακόμα θα τους αφήσεις να καταληστεύουν την ελευθερία σου;

 

(Τυχόν τυπογραφικά λάθη να θεωρηθούν εκεί για σουρεαλιστικούς λόγους, λόγω βιασύνης μου, δαίμονα του πληκτρολογίου, και, φυσικά, κορονοϊού ο οποίος έχει μολύνει τα δάχτυλά μου.)

 

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]