Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
12 / 4 / 2021

Πριν από κάνα δίμηνο ξεκίνησα να διαβάζω το The Gap into Vision: Forbidden Knowledge, και έγραψα για αυτό εδώ – για την αρχή του, τουλάχιστον, η οποία μου φάνηκε καλή παρότι η ιστορία είχε σεξιστικά στοιχεία. Τώρα το έχω τελειώσει το βιβλίο, αλλά δεν πήγα αμέσως στο επόμενο της σειράς, γιατί ο ενθουσιασμός μου μειώθηκε από ένα σημείο και ύστερα: ίσως λίγο μετά από τη μέση του μυθιστορήματος, αν θυμάμαι καλά. Η πλοκή άρχισε να βαλτώνει· απλά ανακυκλωνόταν, δεν συνέβαιναν καινούργια πράγματα, και τα σεξιστικά στοιχεία παρέμεναν σε υψηλό επίπεδο. Αυτό το τελευταίο δεν θα με πείραζε τόσο αν η ιστορία ήταν καλύτερη και μου τραβούσε περισσότερο το ενδιαφέρον. Αλλά είχα την αίσθηση ότι γράφονταν συνεχώς τα ίδια και τα ίδια, σε μια σχετικά κυκλική κατάσταση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το βιβλίο ήταν τελείως χάλια. Κάποιο ενδιαφέρον έχει, και σκοπεύω να διαβάσω και τις συνέχειές του, γιατί, αν μη τι άλλο, είμαι περίεργος· όμως για την ώρα ήθελα ένα διάλειμμα, να διαβάσω κάτι διαφορετικό.

Το πρόβλημα είναι πως, δυστυχώς, έχω ολοένα και λιγότερο χρόνο για να διαβάζω βιβλία, και πολλές φορές η επιλογή ανάμεσα στο ένα βιβλίο ή στο άλλο είναι δύσκολη, αφού πάντα προσπαθώ να διαβάζω ό,τι θεωρώ πως θα μου κινήσει περισσότερο το ενδιαφέρον, πως θα διεγείρει περισσότερο το μυαλό μου.

*

Εκτός από το Forbidden Knowledge, διάβασα αυτό τον καιρό και το Dreamsnake της Vonda N. McIntyre, που σου δίνει μια τελείως διαφορετική αίσθηση όσον αφορά τους γυναικείους πρωταγωνιστές. Σε αυτό τον τομέα, σε σχέση με το Forbidden Knowledge είναι σαν τη μέρα με τη νύχτα. Το Dreamsnake είναι ξεκάθαρα φεμινιστικό, αλλά από εκείνα τα φεμινιστικά που μου αρέσουν: δηλαδή, όχι τα χαζοφεμινιστικά που προσπαθούν να μειώσουν τους άντρες, αλλά τα πραγματικά φεμινιστικά που απλά έχουν και δυνατές γυναίκες μέσα στην ιστορία. (Είχα γράψει, παλιότερα, ένα άρθρο γι’αυτό το θέμα στη φανταστική λογοτεχνία.)

Σε τελική ανάλυση, όμως, το Dreamsnake μού άφησε την ίδια αίσθηση όπως και το Forbidden Knowledge από αφηγηματικής άποψης καθαρά: Στην αρχή μού είχε τραβήξει το ενδιαφέρον και περίμενα κάτι καλύτερο για τη συνέχεια, το οποίο όμως δεν βρήκα.

Και πάλι, το βιβλίο είχε, ομολογουμένως, κάποιο ενδιαφέρον, δεν μπορείς να πεις ότι ήταν άσχημο, αλλά αισθάνθηκα ότι χρειαζόταν κάτι περισσότερο, ειδικά προς το τέλος.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]