Τελευταία βλέπω το The 100, και οφείλω να πω ότι είναι καλύτερο απ’ό,τι περίμενα. Αλλά δεν θέλω, ουσιαστικά, να σχολιάσω αυτό. Θέλω να σχολιάσω μια τεχνική που χρησιμοποιείται συνέχεια και στο The 100 και σε άλλες σύγχρονες τηλεοπτικές σειρές. Καλές σειρές, όπως το Lost και το Black Sails (για το οποίο έχω γράψει πρόσφατα εδώ).
Είναι η τεχνική των ανατροπών. Συνέχεια γίνονται ανατροπές. Γίνονται τόσες πολλές ανατροπές, ώρες-ώρες, που η ανατροπή καταντά το αντίθετο από αυτό που υποτίθεται πως είναι. Γίνεται κοινότοπη. Το ξέρεις πια ότι θα συμβεί κάποια ανατροπή. Το όλο θέμα φτάνει σε σημείο να νομίζεις ότι τα γεγονότα έρχονται τυχαία – πράγμα που θα μπορούσε και να θεωρηθεί προσέγγιση προς μια ρεαλιστικότερη αφήγηση, αφού, στην πραγματικότητα, τα πάντα πάνε περισσότερο προς το τυχαίο/εντροπικό παρά προς το προκαθορισμένο/σχεδιασμένο.
Η αλήθεια είναι πως οι ανατροπές κρατάνε το ενδιαφέρον, ακόμα και σ’εμένα· όμως ορισμένες φορές νομίζεις ότι είναι υπερβολικές, ότι οι ανατροπές γίνονται για τις ανατροπές, χωρίς να υπάρχει και πολύ σταθερή λογική βάση.
Όταν μιλάω για ανατροπές αναφέρομαι σε κάτι σαν αυτό, ας πούμε:
Δύο χαρακτήρες προσπαθούν να βγουν από έναν λαβύρινθο, και βρίσκουν μια έξοδο – αλλά είναι κλειδωμένη και η πόρτα είναι βαριά και αδύνατον να σπάσει! (1η ανατροπή) Λένε αναμεταξύ τους, τότε, ότι μάλλον η πόρτα ανοίγει μ’εκείνο το κλειδί που είχαν δει σ’εκείνο το γραφείο. Οπότε αλλάζουμε σκηνή και πάμε στο γραφείο όπου οι δύο χαρακτήρες μπαίνουν κρυφά και κλέβουν το κλειδί. Επιστρέφουν στην πόρτα αλλά βρίσκουν τώρα εκεί μπροστά να στέκονται οπλισμένοι φρουροί! (2η ανατροπή) Το κλειδί, επομένως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Πάνε να φύγουν, όμως συναντούν έναν άλλο φρουρό που έρχεται και τον σκοτώνουν αλλά αυτός φωνάζει και τώρα αρχίζουν να τους κυνηγάνε όλοι οι φρουροί. (3η ανατροπή) Όταν τους έχουν στριμώξει και είναι να τους πιάσουν, εμφανίζονται κάτι μυστηριώδεις τύποι, σκοτώνουν τους φρουρούς, και τους σώζουν. (4η ανατροπή) Αλλά τελικά δεν ήταν πραγματική διάσωση, γιατί τους παίρνουν το κλειδί και τους πιάνουν αιχμάλωτους. (5η ανατροπή)
Τίποτα δεν πάει σύμφωνα με το σχέδιο...
Και, όπως είπα, αυτό έχει όντως ενδιαφέρον ως αφηγηματική τεχνική· σε κρατά καθηλωμένο. Από την άλλη, όμως, σε αρκετές περιπτώσεις, προκειμένου να δημιουργήσει ανατροπή, ο σεναριογράφος αναγκάζεται να καταφεύγει σε υπερβολές – όπως να βάζει χαρακτήρες να δρουν με τρόπους που δεν είναι και τόσο πιστευτοί, ή φαίνονται παράλογοι, ή τα κίνητρά τους αμφίβολα.
Κάπου έχουμε ξεφύγει από το μέτρο.
Θα προτιμούσα μια ισορροπία. Ναι μεν ανατροπές, αλλά όχι βιαστικές. Και, ναι, γιατί όχι; Κάποια πράγματα θα μπορούσαν να πηγαίνουν και ομαλά. Δεν είναι έγκλημα.
