Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
24 / 11 / 2023

Αποφασίζοντας πια επισήμως ότι θέλω να επιστρέψω στην παιδική μου ηλικία, είπα να ξαναδώ τη σειρά Thundercats. Θυμόμουν κάποια πράγματα, φυσικά, αλλά όχι και λεπτομέρειες, και είχα την περιέργεια να την ξαναδώ.

Σε σχέση με άλλες σειρές κινουμένων σχεδίων εκείνης της εποχής, υποτίθεται πως αυτή ήταν «κινούμενα σχέδια για μεγάλους». Τώρα όμως μπορώ να αμφισβητήσω λιγάκι αυτό το «για μεγάλους». Οι πλοκές των επεισοδίων είναι αστείες, το λιγότερο, και πολλές φορές τελείως παράλογες ή και ανόητες.

Η σειρά, βέβαια, έχει και τα καλά της· δεν διαφωνώ. Το όλο concept έχει πλάκα και είναι ευφάνταστο. Είναι εκείνου του είδους που μπλέκει την επιστημονική με την ηρωική φαντασία: έχει διαστημόπλοια και ρομπότ και οχήματα και παράξενες συσκευές, αλλά, κατά τα άλλα, όλοι χτυπιούνται με σπαθιά και κοντάρια! Είναι, κατά βάση, sword-and-planet κατάσταση. Ένα είδος που είναι, ουσιαστικά, παράλογο αλλά, μέσα στον παραλογισμό του, ακολουθεί τη δική του ρομαντική λογική και μπορείς να το εκτιμήσεις όταν δεν φτάνει στα όρια της γελοιότητας.

Ο Μαμ-Ρα, δε, είναι ένας πραγματικά τρομαχτικός κακός όταν τον βλέπεις σε μικρή ηλικία. Θυμάμαι πως, τότε, τον φοβόμουν. Τώρα απλά μου φαίνεται καραγκιόζης, αλλά, και πάλι, καταλαβαίνω γιατί ένα μικρό παιδί θα τον φοβόταν. Ο τύπος είναι, αναμφίβολα, καλτ. Ένας μάγος-ιερέας-νεκροζώντανος που βγαίνει μέσα από τη σαρκοφάγο του και καλεί «δυνάμεις του κακού», κάνει ένα σωρό παράξενα ξόρκια και επικλήσεις, και μεταμορφώνεται σε έναν πανίσχυρο πολεμιστή ή σε ό,τι άλλο θέλει.

Ο Λάιον-ο, ο αρχηγός των Thundercats, είναι μια φιγούρα που θυμίζει νεαρό πρίγκιπα ή βασιληά, ή τον ίδιο τον Βασιληά Αρθρούρο, ειδικά με το σπαθί του, το Ξίφος των Οιωνών. Το οποίο, φυσικά, θυμίζει το Εξκάλιμπερ και άλλα μαγικά σπαθιά, και είναι κι αυτό πολύ ωραίο και ευφάνταστο ως ιδέα: ένα μαγικό ξίφος που μεγαλώνει και μικραίνει, και μέσα από το «μάτι» του μπορείς να δεις γεγονότα που διαδραματίζονται αλλού. Είναι ένα όπλο εν μέρει ευφυές, έχοντας τη δική του νοημοσύνη, σαν κάποιος ευνοϊκός δαίμονας να κρύβεται εντός του.

Δεν μπορείς να πεις, γενικά, ότι οι Thundercats ως ιδέα δεν είναι καλοί. Το πρόβλημα είναι στην εκτέλεση, στις χαζομάρες που συμβαίνουν στα επεισόδια. Γι’αυτό κιόλας τώρα έχω κάνει διάλειμμα από τη σειρά· δεν μπορούσα άλλο να τη βλέπω, είχε αρχίσει να με τσαντίζει. Συνεχώς οι Thundercats συγκρούονται με τους Μεταλλαγμένους αλλά ποτέ κανένας δεν πεθαίνει· ούτε καν τραυματίζεται ουσιαστικά. Πολλές φορές διάφοροι αιχμαλωτίζονται, όμως πάντα υπάρχει κάποιο «σχέδιο» γι’αυτούς – συχνά τελείως παράλογο ή γελοίο – που αποτελεί δικαιολογία για να μην τους σκοτώσουν. Κατά τα άλλα, οι Thundercats και οι Μεταλλαγμένοι είναι ορκισμένοι εχθροί και προσπαθούν οι μεν να αφανίσουν τους δε, και αντιστρόφως. Ή, τουλάχιστον, για τους Μεταλλαγμένους αυτό ισχύει σίγουρα, αν όχι για τους Thundercats. Και αναρωτιέσαι: πώς είναι δυνατόν να εκτοξεύουν death-rays για να γκρεμίσουν τη Φωλιά των Γατών και να θάψουν τους πάντες μέσα αλλά όταν έχουν περικυκλώσει έναν από τους Thundercats να μην τον σκοτώνουν;

Μιλάμε για τελείως ανοησίες που δικαιολογούνται με τη λογική ότι δεν πρέπει να δείχνουμε τέτοια κακά πράγματα στα παιδιά, παρότι είναι κινούμενα σχέδια «για μεγάλους».

Πέρα από αυτά, κι άλλες ανοησίες ακολουθούν, όπως, για παράδειγμα, ότι στην αρχή τρεις Μεταλλαγμένοι έπεσαν στην Τρίτη Γη με το διαστημόπλοιό τους αλλά μετά βλέπουμε κι άλλους να εμφανίζονται – όπως τον Voltureman. Από πού ήρθε αυτός; Και βλέπουμε κι ακόμα περισσότερους σε κάποιες στιγμές – ολόκληρο φουσάτο! Πιθηκάνθρωποι και τσακαλάνθρωποι και δεν συμμαζεύεται. Από πού ήρθαν όλοι αυτοί; Μας δουλεύεις, ρε σεναριογράφε;

Μετά, έχουμε κάτι φιλικά ρομποτάκια (ρομπορμπιλμπο-κάτι) που ζουν σ’ένα χωριό, τα πάνε καλά με τους Thundercats, και παράγουν βατόμουρα και άλλα φρούτα. Γιατί; Τα ρομπότ τρώνε φρούτα, δηλαδή;

Έχουμε κάτι αμαζόνες που ζουν μόνες τους στο δάσος, χωρίς κανένας άντρας να υπάρχει εκεί γύρω – και πώς διάολο αναπαράγονται και συνεχίζουν να υπάρχουν;

Το Ξίφος των Οιωνών όταν ο Λάιον-ο φωνάζει Thundercats hoooo! εκτοξεύει στον ουρανό μια ακτίνα σαν από προβολέα με το έμβλημα των Thundercats, και οι Thundercats το βλέπουν, από όσο μακριά κι αν είναι, και έρχονται να βοηθήσουν τον Λάιον-ο όπου κι αν βρίσκεται... Εντάξει, μπορώ να δεχτώ ότι βλέπουν το σημάδι αυτό στον ουρανό όπου κι αν είναι – είναι μαγεία, άλλωστε. Αλλά πώς μπορούν και έρχονται τόσο γρήγορα; Ο Λάιον-ο μπορεί να είναι πάνω σ’ένα βουνό και να αντιμετωπίζει τέρατα, όμως οι άλλοι Thundercats έρχονται σε χρόνο dt να τον βοηθήσουν από την άλλη άκρη του κόσμου! Αν είχαν, τουλάχιστον, κάποιο αεροσκάφος μπορεί να εξηγείτο κάπως αυτό. Αλλά το Thundertank δεν αποτελεί καλή εξήγηση· και πολλές φορές δεν χρησιμοποιούν τίποτα περισσότερο από τα πόδια τους! Ναι μεν καλό το concept να καλεί τους Thundercats με το Ξίφος των Οιωνών, όμως αυτό είναι γελοίο και είναι σαν να θεωρεί τον θεατή χαζό.

Οι πλοκές των επεισοδίων είναι γεμάτες τρύπες και εξόφθαλμους παραλογισμούς. Αλλά, για να λέμε και τα καλά, οι ιδέες είναι συνήθως ευφάνταστες και ωραίες. Τι κρίμα, όμως, που τις καταστρέφουν στην εκτέλεση. Αυτή η εκτέλεση είναι πραγματικά εκτέλεση. Τις σκοτώνουν τελείως.

Οι Thundercats θα μπορούσαν να ήταν μια αξιόλογη σειρά αν ήταν φτιαγμένη αλλιώς. Και το πιο βασικό που τη χαλάει είναι ότι πάντα φαίνεται να υπάρχει από πίσω μια σκέψη πως απευθύνεται σε παιδιά, οπότε κάποια πράγματα δεν μπορείς να τα δείξεις και κάποια άλλα δεν χρειάζεται να βγάζουν νόημα. Οι βασικές ιδέες, όμως, δεν είναι παιδικές.

 

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]