Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
10 / 5 / 2020

Τα mainstream media έχουν μεγάλη πλάκα. Τόσο καιρό προσπαθούσαν να τρομοκρατήσουν τον κόσμο για να φορά μάσκες και γάντια. Τώρα προσπαθούν να τον τρομοκρατήσουν για να μην φορά μάσκες. Λένε ότι οι μάσκες σού στερούν το οξυγόνο και μπορεί να λιποθυμήσεις, ακόμα και να πεθάνεις. Βλέπε σχετική είδηση που διέρρευσε για κάτι παιδιά στην Κίνα τα οποία πέθαναν ενώ έκαναν γυμναστική φορώντας μάσκες. (Αρνούμαι να βάλω link.) Τραγωδία, τραγωδία...

Όπως και νάχει, μην φόρας μάσκα μες στη μέση του δρόμου. Είναι ανούσιο και αστείο, έτσι κι αλλιώς. Και οι κορονοΑπόκριες φαίνεται να τελείωσαν. Τουλάχιστον, στην Ελλάδα.

Ή, μήπως, όχι; Θα έχουμε, άραγε, και δεύτερο γύρο με τον Μεγάλο Μασκοφόρο, τον ΚορονοΑδελφό;

Προσωπικά, δεν το πιστεύω. Από τότε που έγινε η άρση των μέτρων είχα μια καλή αίσθηση για την όλη ιστορία, και έχω μάθει να εμπιστεύομαι το ένστικτό μου, γιατί σπάνια κάνει λάθος. Όταν μου λέει «εδώ κάτι δεν πάει καλά», τότε, συνήθως, εδώ κάτι δεν πάει καλά. Όταν μου λέει «εδώ κάτι πάει καλά», τότε εδώ, συνήθως, κάτι πάει καλά.

Αλλά δεν θέλω να το παίξω μάντης. Οπότε, καλό είναι να έχουμε το νου μας για πιθανό δεύτερο γύρο.

Ωστόσο, θα αναφέρω μερικά θετικά της υπόθεσης του κορονοϊού μέχρι σήμερα. Και, όχι, δεν είναι τα κλισέ που διαβάζεις συνήθως για το πώς όλοι πιασμένοι χέρι-χέρι βγήκαμε να αντιμετωπίσουμε την απειλή. Ορισμένα, δε, είναι αρκετά υποκειμενικά, από τη δική μου οπτική γωνία.

1. Μάθαμε ότι οι σύγχρονες κοινωνίες, παρά τις φήμες, δεν είναι άτρωτες. Δεν ξέρουμε τα πάντα, δεν τα έχουμε εξηγήσει όλα, και το Χάος μπορεί να κάνει μια απρόσμενη εμφάνιση οποιαδήποτε στιγμή και να μας δαγκώσει. Αυτό σε κάνει να επανέρχεσαι στη νηφαλιότητα κάπου-κάπου.

2. Ο κορονοϊός μάς έδειξε πόσο εύκολα κάποιες ελευθερίες μας μπορεί να καταλυθούν, και αυτό είναι ανησυχητικό. Επίσης, μας έδειξε πόσο εύκολα οποιοσδήποτε εξουσιοφρενής μπορεί να εκμεταλλευτεί τέτοιες καταστάσεις για δικό του όφελος. Για παράδειγμα, στο τελευταίο The Economist (25 Απρλ. – 1 Μαΐου 2020) γράφει στο εξώφυλλο «A pandemic of power grabs», και όχι τυχαία. Διαβάζοντας και μετά το εξώφυλλο, διαπιστώνεις ότι αναφέρει περιπτώσεις δικτατοριών ανά τον κόσμο (κανονικών δικτατοριών, όχι σαν τη δική μας) που χρησιμοποίησαν τον Covid-19 για να επιβάλλουν περισσότερα καταπιεστικά μέτρα στους πολίτες τους και να βγάλουν κόσμο από τη μέση. Όλα αυτά είναι ένα πολύ σημαντικό μάθημα για τη δημοκρατία σ’αυτό τον πλανήτη.

3. Μάθαμε ότι ο φόβος σου σε σκοτώνει πριν από τον εχθρό σου. Έπεσε πανούκλα (ο εχθρός), αμέσως πανικοβληθήκαμε και κλειδώσαμε τις πόλεις (ο φόβος). Αποτέλεσμα; Η οικονομία πήρε τούμπες. Δε μ’ενδιαφέρει η σωτηρία του καπιταλισμού· με ενδιαφέρει ότι τώρα οι καπιταλιστικές συνθήκες θα γίνουν χειρότερες. Δυστυχώς, δεν θ’αλλάξει το οικονομικό σύστημα επειδή έπεσε μια πανδημία. Για να αποφύγουν να έχουν 1000 κρούσματα παραπάνω και 50 θανάτους παραπάνω, έριξαν όλη την κοινωνία σε μια κωλοκατάσταση που δημιούργησε προβλήματα σε κανένα εκατομμύριο ανθρώπους στην Ελλάδα και ποιος ξέρει σε πόσες αυτοκτονίες μπορεί αυτό να οδηγήσει (αλλά αυτά ίσως να προτιμήσουν να μην τα αναφέρουν τα ΜΜΕ).

4. Μάθαμε να είμαστε υπεύθυνοι και σε εγρήγορση, να προσέχουμε πώς κινούμαστε στο περιβάλλον μας. Μέχρι στιγμής, δεν νομίζω ότι δίναμε καμία σημασία. Παντού νομίζαμε ότι ήμασταν ασφαλείς. Τώρα έπρεπε να φοράμε και καμιά μάσκα κάπου-κάπου, να έχουμε υπόψη να μη συνωστιζόμαστε – να δίνουμε σημασία στο τι είναι γύρω μας αντί να κοιτάζουμε συνεχόμενα την οθόνη του κινητού μας.

5. Μου άρεσε όταν έκανα Escape from Athens. Ήταν μια εμπειρία που δεν θα ξεχάσω. Έπρεπε να είμαι σε μια κατάσταση οξυμένης εγρήγορσης· ούτε μουσική δεν άκουγα καθώς βάδιζα. Ήταν μια άλλη «πραγματικότητα» που δεν θα ήθελα να μην έχω επισκεφτεί, κι αλλιώς δεν θα μπορούσα να την είχα επισκεφτεί. Και νομίζω πως κάτι παρόμοιο ίσως να συνέβη και σε πολλούς άλλους ανθρώπους – να βίωσαν, αυτή την περίοδο, μια άλλη «πραγματικότητα» που αλλιώς δεν θα είχαν τη δυνατότητα να βιώσουν.

6. Η όλη κατάσταση με τον κορονοϊό, πολλές φορές, ακόμα και σήμερα μού δημιουργεί μια σουρεαλιστική αίσθηση. Βγαίνεις έξω δεν φοράς μάσκα, μπαίνεις στα ΜΜΜ φοράς μάσκα, πας κάπου όπου κυκλοφορεί πολύς κόσμος πρέπει να κρατάς απόσταση. Βλέπεις πελώριους δρόμους σχετικά άδειους, περνάς χωρίς να σ’ενδιαφέρουν τα φανάρια. Βλέπεις έναν άνθρωπο μόνο του σ’έναν δρόμο να φορά μάσκα και γάντια σαν να έχει γίνει χημικός πόλεμος. Όλα αυτά μοιάζουν μη-πραγματικά, σχεδόν σαν να έχουν βγει μέσα από όνειρο (ή εφιάλτη). Οποιοσδήποτε σουρεαλιστής σήμερα θα είχε γίνει κορονοκέφαλος, σίγουρα.

7. Μάθαμε (;) ότι πρέπει να σέβεσαι την άποψη των άλλων. Σε πολλές περιπτώσεις, κάποιοι προσπαθούσαν να κάνουν τους άλλους να σωπάσουν σχετικά με τον κορονοϊό και την όλη κατάσταση που δημιουργήθηκε. Αυτό δεν ήταν καλό. Πρέπει να το ξεπεράσουμε ως ανθρωπότητα.

8. Πολλοί επιστράτευσαν οικειοθελώς τους εαυτούς τους για την καταπολέμηση του ιού, είτε ως νοσοκόμοι είτε για απολυμάνσεις είτε για οτιδήποτε άλλο. Δεν ξέρω αν πληρώθηκαν ή αν θα πληρωθούν, αλλά θα έπρεπε. Αυτοί οι άνθρωποι έβαλαν τη ζωή τους σε κίνδυνο. Δε θα πω το κλισέ, ότι είναι ήρωες, αλλά σίγουρα έδειξαν ότι η γενναιότητα δεν είναι νεκρή ακόμα και στον σύγχρονο κόσμο.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]