Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
8 / 2022

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (141)

Τέρατα πίσω από τα γράμματα.

Επαναλαμβανόμενοι ήχοι

Κοίταζα διάφορα μέταλ συγκροτήματα όσον αφορά τη θεματολογία τους, και παρατήρησα ότι πολλά από τα καινούργια έχουν την τάση να κολλάνε σε μία συγκεκριμένη θεματολογία φανατικά, βγάζοντας το ένα άλμπουμ μετά το άλλο με αυτή τη συγκεκριμένη θεματολογία και μόνο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μουσική τους δεν είναι καλή. Μπορεί η μουσική να είναι τρομερή, αλλά η θεματολογία εξακολουθεί να είναι επαναλαμβανόμενη. Για παράδειγμα, μπορεί συνέχεια να τραγουδάνε για ξωτικά και δράκους, ή για πειρατές, ή για ιστορικές μάχες, ή για ιππότες και βαρβάρους. Συνέχεια, όμως· δεν αλλάζουν. Ταυτίζονται τόσο πολύ με τη θεματολογία τους που τα μέλη του συγκροτήματος μπορούν άνετα πλέον να ταυτίζονται και τα ίδια με αυτήν, φορώντας τα ανάλογα κουστούμια.

Αυτό δεν συνέβαινε τόσο με τα παλιά συγκροτήματα – αν συνέβαινε καν. Μπορεί [...]

Μέσα από τα μάτια των άλλων

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Μια λογοτεχνική τεχνική που τελευταία έχει εξαφανιστεί: Όταν ο βασικός χαρακτήρας της ιστορίας παρουσιάζεται μέσα από τα μάτια των άλλων. Δηλαδή, ο συγγραφέας δεν μας γράφει τι βλέπει και τι αισθάνεται ο βασικός χαρακτήρας (παρά μόνο ελάχιστα ίσως) αλλά πώς οι άλλοι γύρω του τον βλέπουν, τι εντύπωση τούς προκαλεί.

Κι εγώ, που το γράφω τώρα αυτό, δεν χρησιμοποιώ τη συγκεκριμένη τεχνική. Ίσως μόνο να την έχω χρησιμοποιήσει μερικές φορές, αλλά δεν θυμάμαι, δεν είμαι σίγουρος.

(Σημερινή Σημείωση: Τώρα πλέον την έχω χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική σε τελευταία βιβλία που έχω γράψει.)

Μπορεί, ωστόσο, να είναι αρκετά αποτελεσματική. Για παράδειγμα, τη χρησιμοποιεί ο R.E. Howard σε πολλές από τις ιστορίες του Κόναν. Πώς βλέπουν οι άλλοι τον Κόναν, τι εντύπωση τούς προκαλεί.

Μιλάω [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (140)

Ψυχεδελικές λάμπες.

Βαρβαρικές καταστάσεις

Είχα ακούσει διάφορα για τον Θόνγκορ τον Βάρβαρο (ρίξτε μια ματιά γι’αυτόν στη Wikipedia· θεωρείται από τα κλασικά του είδους πλέον), και είπα πια να διαβάσω το πρώτο της σειράς: Thongor and the Wizard of Lemuria, που είναι, ουσιαστικά, η αναθεωρημένη έκδοση του παλιού The Wizard of Lemuria – δηλαδή, το ίδιο πράγμα κατά βάση, αλλά ο Lin Carter το είχε ξανακοιτάξει και είχε διορθώσει κάποια πράγματα.

Είναι αξιοσημείωτα καλογραμμένο, καθαρά από άποψη γραφής και μόνο. Διαβάζονται όμορφα οι προτάσεις του. Καλή σύνταξη, ωραία χρήση των λέξεων. Ξέρει να γράφει, σίγουρα.

Αλλά το βιβλίο είναι πνιγμένο στα κλισέ της παλιάς ηρωικής φαντασίας. Πνιγμένο, όμως. Ξεκινώντας από έναν βάρβαρο (τον Θόνγκορ) που είναι ξεκάθαρη αντιγραφή του Κόναν, προχωράς στα επόμενα κλισέ το ένα μετά το άλλο: γέρο-μάγος που οδηγεί τον ήρωα στο πεπρωμένο του, πριγκίπισσα [...]

Κουλτούρα της νέκρας

Έχεις προσέξει ότι ζεις σε μια κοινωνία που σχεδόν οτιδήποτε ευχαριστεί την ψυχή το θεωρεί ή ανούσιο ή παιδαριώδες ή περιττό ή, το λιγότερο, παράπλευρο; Αυτά περιλαμβάνουν τα παιχνίδια, την τέχνη (με όσο πιο ευρεία έννοια μπορείς να την ορίσεις), ακόμα και τη θρησκεία, τον παράξενο ερωτισμό, ή οτιδήποτε το «ασυνήθιστο».

Και ίσως αυτά να μην είναι τόσο βασικά για την επιβίωση όσο η τροφή, για παράδειγμα, ή η ένδυση, ή η στέγη· αλλά ο άνθρωπος έχει ανάγκη κάτι περισσότερο από αυτά. Και, όταν περιορίζεται στο να σκέφτεται μόνο αυτά, ή στο να αρκείται μόνο σε αυτά, τότε κάτι έχει χάσει από την εμπειρία τού να είσαι άνθρωπος.

Πολλοί έχουν χάσει κάτι από την εμπειρία τού να είσαι ο άνθρωπος, ασχέτως αν το καταλαβαίνουν ή όχι. Ορισμένοι, δε, νομίζουν ότι αυτό λέγεται «ωριμότητα» ή «σοβαρότητα».

Αλίμονο, δεν είναι [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (139)

Μύγες (ή μέλισσες; ή ιπτάμενα σκαθάρια;) από άλλη διάσταση βγαίνουν μέσα από τους τοίχους.

ΚυβερνοCyber

Ποτέ δεν μου άρεσε ιδιαίτερα ο όρος κυβερνοπάνκ, και όσο τον σκέφτομαι τόσο λιγότερο σωστός μού μοιάζει.

Δεν εννοώ το cyberpunk. Εννοώ το κυβερνοπάνκ, τη μετάφρασή του. Είναι, μάλιστα, ένας όρος που υπάρχει μέσα στα επίσημα ελληνικά λεξικά.

Δε νομίζω, όμως, ότι ετυμολογικά ή, έστω, εννοιολογικά βγάζει κανένα νόημα στην ελληνική γλώσσα εκτός αν ξέρεις ήδη τι είναι το cyberpunk.

Κατά πρώτον, η λέξη κυβερνοπάνκ είναι εν μέρει μετάφραση. Μεταφράζει το cyber- ως κυβερνο- και το punk το αφήνει πανκ.

Το δικό μας ελληνικό κυβερνώ (από το οποίο έχουμε και τα κυβερνήτης, κυβέρνηση, κτλ) δεν έχει καμία σχέση με αυτό που στα αγγλικά εννοούν όταν λένε cyber. Πώς, λοιπόν, το cyber αποδίδεται ως κυβερνο-;

Αν ψάξετε στο διαδίκτυο, θα δείτε ότι η λέξη cyber σχετίζεται με την πληροφορική, τα υπερσύγχρονα [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (138)

Ποιος σας είπε ότι τα πνεύματα που κατοικούν μέσα στις κολόνες δεν μεθάνε, ή δεν ζαλίζονται από την πολλή ζέστη; Ορίστε· παραπάνω είναι η απόδειξη. Ένα πολύ ζαλισμένο πνεύμα της κολόνας.

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]