Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
6 / 2020

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (46)

Μυρμηγκοφάγος ή άνθρωπος; Εσύ αποφασίζεις.

Δράκος εναντίον κόμπρας

Δείτε αυτό το βίντεο. Είναι καταπληκτικό, αν και η ποιότητα είναι, ομολογουμένως, οικτρή.

Ο δράκος του Κόμοντο δεν μασάει τίποτα – εκτός από κόμπρες.

Μου θυμίζει κάτι παλιές ταινίες αυτό το βίντεο, στις οποίες, για να φτιάξουν γιγάντια τέρατα, μεγέθυναν φίδια και άλλα ζώα και τα έβαζαν να φαίνεται σαν να αντιμετωπίζουν τους ήρωες. Θυμάμαι, μάλιστα, μια τελείως τραγελαφική κατάσταση σε μια ταινία όπου είχαν μεγεθύνει μια χελώνα, την είχαν κάνει ΠΕΛΩΡΙΑ, και υποτίθεται πως ήταν κάποιο μυθικό τέρας που οι ήρωες πολεμούσαν. Αλλά φαινόταν ότι ήταν απλά μια συνηθισμένη, άκακη χελώνα. Ήταν αστείο. Αλλά είχε τη γοητεία του. Νομίζω ότι ήταν μία από εκείνες τις παλιές ταινίες με τον Ηρακλή, όπου ο Ηρακλής είχε φτάσει μέχρι και στο Διάστημα και είχε αντιμετωπίσει μηχανικά έντομα.

Κακοί αέρηδες

Πριν από κανένα χρόνο, αν θυμάμαι καλά, είχα γράψει ένα post εδώ για τις ανεμογεννήτριες (που τώρα βαριέμαι να ψάξω να βρω το link). Και εκεί έλεγα ότι μου φαίνεται περίεργο που κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι ανεμογεννήτριες, αντί να εξυπηρετούν το περιβάλλον και τον άνθρωπο, τα βλάπτουν και τα δύο. Γενικά, νόμιζα ότι αιολική ενέργεια σημαίνει φτηνή ενέργεια πολύ καλύτερη από του πετρελαίου. Ή, σε τελική ανάλυση, ακόμα κι αν έχει κάποια μειονεκτήματα, είναι δυνατόν να είναι χειρότερα από του πετρελαίου;

Επίσης, θυμάμαι πως είχα γράψει ότι το πρόβλημα είναι πως όλα αυτά δεν μπορείς να τα ελέγξεις μόνος σου, οπότε και δεν μπορείς να ξέρεις ποια είναι η αλήθεια ή αν κάποια πράγματα λέγονται για διάφορες σκοπιμότητες.

Πρόσφατα, όμως, ανακάλυψα το ακόλουθο βίντεο το οποίο προτείνω όλοι να δείτε, γιατί θεωρώ ότι είναι σημαντικό.

Ίσως [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (45)

Ακόμα ένα όμορφο γκράφιτι που μοιάζει να βγήκε από ψυχεδελικό όνειρο.

Και περιμένουμε τον κορονοϊό να δαγκώσει

Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που έληξαν τα περιοριστικά μέτρα του απόλυτου παραλογισμού – δηλαδή, να είναι κλειστά τα πάντα και οι πάντες στις κορονότρυπές τους – και δίνεται η εντύπωση ότι η κοινωνία έχει αρχίσει να επιστρέφει σε μια κάποια κανονικότητα. Ο κόσμος κυκλοφορεί, τα μαγαζιά κινούνται. Κατά πόσο όλη αυτή η κίνηση είναι στα επίπεδα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «φυσιολογικά», μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Νομίζω, πάντως, ότι είναι λίγο πιο κάτω από αυτό το επίπεδο.

Και η απειλή του κορονοϊού συνεχίζει να κρέμεται πάνω απ’τα κεφάλια μας σαν τσεκούρι. Η κατάσταση έχει οδηγηθεί σε μια απειλητική στασιμότητα.

Βλέπεις τώρα κάτι... περίεργα πράγματα κυκλοφορώντας στους δρόμους της Αθήνας, όπως ανθρώπους να συνωστίζονται σε προποτζίδικο χωρίς κανείς να φορά μάσκα (ενώ μπορείς να υποθέσεις [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (44)

Κι άλλες μηχανές στους τοίχους...

Λέξεις για καλαμπόκια

Κάποιος στο Twitter μού έγραψε μια απάντηση για το προηγούμενο άρθρο σχετικά με το σκαστό καλαμπόκι/ποπ-κορν. Βασικά, μοιράστηκε έναν σύνδεσμο από τη Wikipedia – αυτόν εδώ – όπου αναφέρονται διάφορες ελληνικές ονομασίες για το ποπ-κορν· και μου φάνηκε αρκετά ενδιαφέρον για να το παραθέσω.

Το πρόβλημα, όμως, είναι πως όλες αυτές οι λέξεις είναι ιδιωματικές. Επιπλέον, λέξεις όπως παπαρλοπλαπούτσια μπορεί να έχουν πλάκα, ομολογουμένως, αλλά δεν είναι εύηχες. Κι αν τις θέλεις για χρήση μέσα σε φανταστικό σκηνικό, είναι ακόμα χειρότερα τα πράγματα. Εκεί δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις ιδιωματικές λέξεις που ισχύουν σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας. Ή πρέπει να χρησιμοποιήσεις κάτι που μοιάζει πιο ουδέτερο, ή, αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις ιδιωματική λέξη, συνήθως είναι καλύτερα να σκεφτείς κάτι δικό σου. Θα μπορούσες [...]

Σκαστό καλαμπόκι

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Έχεις παρατηρήσει ότι δεν έχουμε καμία ελληνική ορολογία για το pop-corn; Τουλάχιστον, εγώ, όσο κι αν έψαξα, δεν βρήκα τίποτα σε κανένα λεξικό.

Χρησιμοποιούμε, επομένως, τη λέξη όπως είναι – ποπ-κορν, ή ποπ κορν. Αλλά δεν είναι ελληνική λέξη. Ούτε είναι από εκείνες τις λέξεις που, αν και ξένες, έχουν ενταχθεί πλέον τόσο πολύ μέσα στη γλώσσα μας που μπορούν να θεωρηθούν ως ελληνικές: όπως το καζίνο ή το γκαράζ.

Έγραφα, λοιπόν, μια ιστορία στο Θρυμματισμένο Σύμπαν πριν από κάποιο καιρό (την οποία δεν έχω δημοσιεύσει ακόμα – εντάσσεται στον δεύτερο κύκλο) και οι χαρακτήρες μου είχαν βρεθεί σ’ένα μέρος όπου μπορούσαν, και ήθελαν, να φάνε ποπ-κορν. Αλλά δεν μου φαινόταν σωστό να γράψω ποπ-κορν. Τα πάντα σ’έναν φανταστικό κόσμο υποτίθεται πως είναι μετάφραση, γιατί [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (43)

Βοθροδαίμων. Αυτό το αξιαγάπητο ον, όπως φαίνεται από τη φωτογραφία, πάει και τρώει βόθρους μέσα στις πόλεις, κάνοντάς τους να εξαφανίζονται, με αξιοσημείωτες υγειονομικές συνέπειες για τους κατοίκους.

Εισβολή της πραγματικότητας

Γενικά, δεν θέλω να μπλέκω τη λογοτεχνία με την πραγματικότητα· προτιμώ να τα κρατάω χωριστά, το καθένα στην περιοχή του. Μου μοιάζει με άγος το να τα μπλέκεις. Θέλω να πω: είναι χυδαίο, δεν είναι; Εις βάρος της λογοτεχνίας κυρίως. Είναι σαν μόλυνση.

Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που αυτό έρχεται τελείως φυσικά και δεν μπορείς να το αποφύγεις· ή δεν θέλεις επειδή είναι κάτι που αισθάνεσαι ότι ταιριάζει. Και δεν μιλάω μόνο για όταν η πραγματικότητα εισβάλει στη λογοτεχνία (με κάποια ιδέα, συνήθως) αλλά κι όταν η λογοτεχνία εισβάλει στην πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, ένας χαρακτήρας που έγραφα πάντα έστριβε τα τσιγάρα του (είναι ο Ζαώδριλ ο Σκοτωμένος από το Απομεινάρηδες και Ζωντανοί Νεκροί αν αναρωτιέστε), και σκέφτηκα Μήπως έχει δίκιο τελικά; Μέχρι τότε δεν κάπνιζα στριφτό τσιγάρο. Το δοκίμασα, [...]

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]