Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
22 / 2 / 2021

Πρόσφατα έκανα μια συζήτηση στο Twitter (εεε, αν μπορείς να αποκαλέσεις αυτά τα γρυλίσματα συζήτηση) και έπεσα επάνω στο σχεδόν αστείο φαινόμενο κάποιος να υπονοεί πως αυτά που λέω για την πανδημία δεν είναι σωστά επειδή είμαι συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που μου έχουν πει, ή υπονοήσει, τέτοια μαλακία από τότε που η πανδημία-χούντα ξεκίνησε.

Είναι σημάδι των ημερών: «Σκάστε όλοι εκτός από τους ειδικούς... εεεε, τους λαμογιοειδικούς που υπερασπίζονται την κορονοκρατία· τους άλλους δεν τους είδαμε, δεν τους είδαμε!»

Ας σοβαρευτούμε λίγο...

Θέλω να το σχολιάσω το θέμα γιατί έχει πλάκα (αν και είναι τραγικό, ουσιαστικά) και στο Twitter δεν μπορώ να το κάνω επαρκώς λόγω περιορισμού στο πόσο μπορείς να γράψεις· και αυτά τα threads του Twitter συνεχώς μπλέκονται σαν τα μαλλιά της Μέδουσας και περιέχουν τον ίδιο αριθμό φαρμακερών φιδιών, οπότε στο τέλος αμφίβολο είναι το πόσοι θα καθίσουν να διαβάσουν και να δώσουν όντως σημασία σ’αυτά που γράφονται. (Δεν κατακρίνω το Twitter εδώ. Απλώς λέω πως το συγκεκριμένο μέσο δεν είναι για μεγαλύτερα κείμενα· είναι για άλλες δουλειές, και γι’αυτές είναι καλό.)

Είμαι συγγραφέας φαντασίας, λοιπόν, και δεν θα έπρεπε να μιλάω εναντίον της κορονοκρατίας;

Δεν είναι αυτό στα όρια του ρατσισμού; Επιτρέπεται να μιλήσεις μόνο βάσει επαγγέλματος; Αν ήμουν χασάπης θα «επιτρεπόταν» να μιλήσω; Αν ήμουν κουρέας; Ή ηθοποιός;

Τι σημαίνει ότι είμαι συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας; (Αν και, ουσιαστικά, ποτέ δεν έχω γράψει τίποτα που να είναι επιστημονικής φαντασίας· αυτά που γράφω είναι απλώς φαντασίας, και ψυχεδελικής φαντασίας, ή μαγικορεαλιστικά, πολλά από αυτά.) Σημαίνει ότι είμαι «πολύ φαντασμένος» και, άρα, λέω μαλακίες που δεν συμβαδίζουν με την πραγματικότητα;

Αυτό είναι μια συνωμοσιολογική θεωρία, ομολογουμένως...

Θα μπορούσες, όμως, να το δεις και ανάποδα: Επειδή είμαι συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και η φαντασία μου ερευνά, αντί να κοιμάται, έχω μεγαλύτερες πιθανότητες να φτάσω στην αλήθεια. (Μια θεωρία, όχι και τόσο συνωμοσιολογική, που υποστήριζε φανατικά και ο Robert Anton Wilson.)

Ή, θα μπορούσες να πεις απλά ότι έχω τις ίδιες πιθανότητες να φτάσω στην αλήθεια όπως οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος που έχει ασχοληθεί με ένα συγκεκριμένο θέμα.

Αλλά, για στάσου μια στιγμή...

Συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας, είπες; Όπως, για παράδειγμα, George Orwell (Animal Farm); Όπως Aldous Huxley (Brave New World); Όπως H. G. Wells (The Open Conspiracy);

Ε, εντάξει, τότε· νομίζω πως είμαι με καλή παρέα.

Ακούς εκεί... συγγραφέας φαντασίας δεν μπορεί να μιλήσει για κορονοϊό.

Λαμόγια.

 

(Τυχόν τυπογραφικά λάθη να θεωρηθούν εκεί για σουρεαλιστικούς λόγους, λόγω βιασύνης μου, δαίμονα του πληκτρολογίου, και, φυσικά, κορονοϊού ο οποίος έχει μολύνει τα δάχτυλά μου.)

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]