Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
2 / 2020

Ιοί με κορόνες

Φυσικά, έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια με τον κορονοϊό. Και δεν λέω πως το θέμα δεν είναι σημαντικό, ή ότι δεν πρέπει να βρεθεί θεραπεία το συντομότερο δυνατό. Όμως έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια που επικρατεί σε όλες αυτές τις περιπτώσεις που κάτι μαζικό και εχθρικό προς τον άνθρωπο εμφανίζεται αλλά δεν ξέρουμε ακόμα πώς να το αντιμετωπίσουμε. Αρχίζουν όλοι να φοβούνται ότι θα επηρεάσει εκείνους προσωπικά... ασχέτως αν οι πιθανότητες να τους επηρεάσει είναι ελάχιστες. Ασχέτως αν υπάρχουν δεκάδες άλλα, εξίσου επικίνδυνα, ή και επικινδυνότερα, πράγματα με μεγαλύτερες πιθανότητες να μας επηρεάσουν. Πάω στοίχημα ότι είναι πιο πιθανό να σκοτωθεί κανείς σε τροχαίο, ή να πάθει καρκίνο, απ’το να προσβληθεί από τον κορονοϊό και να πεθάνει από αυτόν.

Ωστόσο, ο φόβος εξαπλώνεται με ταχύτητα [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (34)

Ρολόγια και γρανάζια.

Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Έβλεπα το Χειρόγραφο της Σαραγόσα, μια αρκετά παλιά ταινία αλλά που βλέπεται πολύ άνετα ακόμα και με τα σημερινά δεδομένα. Τρομερή σκηνοθεσία, διάλογος, ερμηνείες. Και, σίγουρα, από τις πιο παράξενες, ψυχεδελικές, αμφιλεγόμενες ταινίες που μπορείς να δεις. Θα μπορούσε, ίσως, να την είχε γράψει ο David Lynch.

Είναι βασισμένη στο βιβλίο «Το Χειρόγραφο που Βρέθηκε στη Σαραγόσα», και χρησιμοποιεί την τεχνική της συρταρωτής αφήγησης (και η ταινία και το βιβλίο): δηλαδή, κάποιος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο) και, μέσα σ’αυτή την ιστορία, κάποιος άλλος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο) και, μέσα σ’αυτή την ιστορία, κάποιος άλλος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο), και ούτω καθεξής.

Σκεφτόμουν αυτή την τεχνική, την οποία ποτέ δεν έχω χρησιμοποιήσει [...]

Όλα έγιναν δύο... και μετά ένα

Ημερομηνία να σου πετύχει: Είκοσι-δύο δευτέρου δύο χιλιάδες είκοσι.

22 ... 2 ... 2020...

Δηλαδή, πόσα πιο πολλά δύο θέλεις τώρα να έχει μια ημερομηνία; Δεν έχει καν άλλο αριθμό – εκτός από το μηδέν που, σύμφωνα με κάποιες θεωρίες, δεν είναι αριθμός ακριβώς αλλά τίποτα.

Οπότε, σήμερα είναι: 22 2 22. Δύο 22άρια που τα χωρίζει ένα δύο, τουτέστιν.

Αλλά όλα είναι ένα, κατά βάθος.

Δεν με πιστεύεις; Κάνε πρόσθεση:

2+2+2+2+2 = 10.

Αλλά, είπαμε, το μηδέν δεν μετρά. Ή, αν θέλεις: 1 + 0 = 1.

Βλέπεις; Όλα είναι ένα.

Προβλήματα που δεν είναι προβλήματα

Ξεκίνησα να γράφω λογοτεχνία από αρκετά μικρός – 12 χρονών πρέπει να ήμουν. (Και πιο πριν έκανα αφηγήσεις, βέβαια, αλλά ήταν τελείως της πλάκας.) Και τότε θυμάμαι ότι ένα από τα βασικά μου «προβλήματα» ήταν ότι δεν μπορούσα να γράψω μεγάλα βιβλία. Έβλεπα τα μεγάλα βιβλίο – 400, 500, 600 σελίδες – και απορούσα πώς διάολο γράφονταν. Γιατί οτιδήποτε έπιανα να γράψω δεν έβγαινε πάνω από 200 σελίδες· άντε το πολύ πάνω από 300 σελίδες. Τι δεν κάνω καλά; αναρωτιόμουν.

Ήμουν μικρός, φυσικά, και δεν ήξερα τι μου γινόταν. Κατά πρώτον, δεν έχει καμιά σημασία πόσο μεγάλο είναι ένα βιβλίο. Είναι τελείως ανούσιο. Σημασία τι έχει τι στο διάολο γράφει το βιβλίο. Αναλόγως τι θες να γράψεις, βγαίνει και το μέγεθος από μόνο του. Δεν χρειάζεται προσπάθεια.

Αλλά κάτι με ενοχλούσε τότε, μια φορά κι έναν καιρό, και αυτό ίσως να προερχόταν [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (33)

Θυγατέρα της Πόλης που πάσχει από μια σπάνια, μυστηριώδη ασθένεια που τη μεταμορφώνει σε άγαλμα συγκεκριμένες ημέρες και ώρες.

Μάσκες...

Απλά, μάσκες, γαμώ το φελέκι μου.

1 λέξη = 1000 εικόνες

Λένε πως μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις, και ισχύει. Πολλές φορές, κοιτάζω μια εικόνα και, όχι χίλιες λέξεις, αλλά περισσότερες έρχονται στο μυαλό μου. Ολόκληρη ιστορία μπορεί να έρθει στο μυαλό μου από μια εικόνα.

Αλλά εκείνο που δεν λένε είναι ότι και μία λέξη είναι χίλιες εικόνες. Νομίζεις πως όχι; Ξανασκέψου το. Πάρε μια απλή λέξη: άνθρωπος. Πόσους ανθρώπους μπορείς να φανταστείς; Πόσες εικόνες ανθρώπων; Πάρα πολλές, έτσι;

Αυτό που ισχύει για τις εικόνες ισχύει και για τις λέξεις, έχω διαπιστώσει συχνά. Από μια σειρά τυχαίων λέξεων μπορείς να φανταστείς ολόκληρη ιστορία, ή ένα περιστατικό. Ακόμα και από μια πρόταση μπορείς να φανταστείς ολόκληρη ιστορία· και όσο πιο συγκεχυμένη είναι αυτή η πρόταση, όσο πιο γενικής φύσης είναι, τόσο περισσότερες ιστορίες και καταστάσεις μπορείς να φανταστείς [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (32)

Αυτό είναι ένα γνωστό γκράφιτι στο κέντρο της Αθήνας – μέσα στην Πειραιώς. Ένας πολύ μυστήριος μηχανικός δαίμονας.

Δυστυχώς, ένας τυχαίος τύπος στεκόταν μπροστά και έπρεπε να τον αφαιρέσω από τη φωτογραφία, γι’αυτό το κάτω δεξί πόδι του μηχανοδαίμονα φαίνεται λίγο περίεργο σ’ένα σημείο αν προσέξεις.

Αλλά αυτό δεν είναι ολόκληρο το γκράφιτι. Δες το και από τα δεξιά τώρα. Και πάλι από τ’αριστερά.

(Τράβα την εικόνα σε άλλο tab ή κάνε copy image location και paste στον browser, για να τη δεις μεγαλύτερη, αν θέλεις.)

Πάλι μας επετέθησαν γαμώτο

Πριν από κάποιο καιρό είχα γράψει ένα κείμενο σ’αυτό το blog για το ρήμα επιτίθεμαι. Και βλέπω ότι ακόμα τραβά αρκετή κίνηση· ίσως να είναι κάτι που ενδιαφέρει αρκετούς. Αλλά από τότε ήξερα ότι αυτό έπρεπε να είναι κανονικό άρθρο, όχι ένα απλό, και σχετικά πρόχειρο, blog post. Αποφάσισα, λοιπόν, να το γράψω – και όχι επειδή αποδείχτηκε δημοφιλές, δεν θα έγραφα κάτι απλά και μόνο επειδή είναι δημοφιλές αλλά, κυρίως, επειδή κι εμένα μ’ενδιαφέρει προσωπικά.

Το έχω έτοιμο, τώρα, ένα άρθρο για το (επι)τίθεμαι και όλες μου τις σκέψεις γι’αυτό. Όμως δεν θα το ανεβάσω αυτό τον μήνα· έχω υπόψη μου να ανεβάσω άλλα πράγματα πρώτα. Αλλά από τον επόμενο μήνα θα ανεβεί στο κεντρικό μου site.

Για εμένα, είναι ένα θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον, όπως και πολλά άλλα γλωσσολογικά θέματα. Αν και δεν ξεκίνησα να γράφω επειδή είμαι από [...]

Η δημιουργική διαδικασία – από μόνη της

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Σκέψου:

Ζεις σε μια κοινωνία που, εν γένει, σου λέει πως οποιαδήποτε δημιουργική διαδικασία πρέπει (α) να έχει κάποιο αντίκτυπο προς τους άλλους και (β) να σου αποφέρει κάποιο όφελος που είναι άλλο από την ίδια τη δημιουργική διαδικασία.

Εν ολίγοις, σου λέει ότι δεν έχει κανένα νόημα να κάνεις τη δημιουργική διαδικασία μόνο για τον εαυτό σου, ή για ένα μικρό κοινό, αλλά πρέπει να την κάνεις για έναν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.

Επίσης, σου λέει ότι η δημιουργικά διαδικασία από μόνη της δεν έχει καμία αξία για εσένα· για να έχει αξία, πρέπει ή να σου προσδίδει κάποιο κύριος, φήμη, ή status μέσα στην κοινωνία, ή πρέπει να σου δίνει λεφτά.

Αυτές οι πεποιθήσεις είναι καθαρά του σύγχρονου κόσμου, και κυρίως έχουν προέλθει από τη λογική της εποχής της βιομηχανικής [...]

Μια γάτα μες στο πράσινο

Τώρα βλέπεις κάγκελα.

Τώρα δεν βλέπεις κάγκελα.

Από την αρχή ώς το τέλος

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Όταν γράφεις ένα μυθιστόρημα και είσαι στην αρχή ακόμα, μην προσπαθείς να διακρίνεις το τέλος. Είναι μάταιο. Είναι λάθος.

Δες το σαν μια μακριά πεζοπορία. Από την αρχή του ταξιδιού δεν γίνεται να αγναντέψεις το τέλος. Μπορείς μόνο να αγναντέψεις ώς ένα σημείο στο βάθος του δρόμου. Τα υπόλοιπα είναι άγνωστα· τα ανακαλύπτεις καθώς πηγαίνεις. Το μόνο που ξέρεις είναι η γενική κατεύθυνση που θα ακολουθήσεις. Ξέρεις περίπου πού θα καταλήξεις· δεν ξέρεις πώς ακριβώς θα είναι το μέρος όταν φτάσεις εκεί. Ούτε οι χάρτες δεν μπορούν να σ’το πουν αυτό. (”Ο χάρτης δεν είναι η περιοχή.”)

Μεταμορφωμένες τέχνες

Πολλές φορές δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν σε κάποιους να αρέσει μια μορφή τέχνης αλλά να απεχθάνονται μια άλλη, ειδικά στον χώρο των τεχνών του φανταστικού. Για παράδειγμα, πώς είναι δυνατόν να αρέσουν σε κάποιον οι πίνακες του Frank Frazzeta αλλά να απεχθάνεται σουρεαλιστές όπως ο Max Ernst, ή αντιστρόφως. Μπορώ να καταλάβω ότι κάποιος μπορεί να έχει μια προτίμηση, αλλά όχι ότι κάτι από αυτά τού αρέσει ενώ το άλλο δεν θέλει ούτε να το βλέπει.

Και θα μου πεις, Ποια σχέση έχει, ρε φίλε, ο Frazzeta με τον Ernst; Καμία σχέση δεν έχουν!


Frank Frazzeta


Max Ernst

Μα, δεν είναι προφανές; Ο ένας είναι προέκταση του άλλου, φυσικά! Ή, από μια διαφορετική άποψη, είναι ίσως οι δύο όψεις του ίδιους νομίσματος. Του ίδιου νομίσματος. Και το νόμισμα είναι η Φαντασία. [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (31)

Κάνεις να πλησιάσεις αυτό το κατάστημα με κακές προθέσεις; Το ρομπότ-φύλακας σε τσακίζει στο ξύλο. Γνωστό πως χτυπά με τις τσάντες που κρατά στα χέρια του – και είναι βαριές παρότι δεν φαίνονται για τέτοιες. Σε έσχατη περίπτωση, εξαπολύει και ενεργειακές ριπές, βέλη, ή οβίδες. Από το στόμα του βγαίνουν μουσικές heavy metal όταν είναι “φτιαγμένο” οι οποίες αποτελούν ηχητική επίθεση, τραντάζοντας τα κόκαλα και ψήνοντας τα νεύρα· κάποιοι που έχουν δεχτεί τέτοια επίθεση έχει φανεί να αιμορραγούν από τη μύτη ή και τ’αφτιά.

*

(Αυτό το άγαλμα υπάρχει μέσα σε βιτρίνα αρκετά παλιού καταστήματος της Αθήνας, όχι και σε τόσο άγνωστο μέρος. Πολλοί ίσως να το έχουν δει. Σου θυμίζει κάτι;)

Δρακοειδή σπιρούνια και φίλτρα θεραπείας

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Διαβάζω τώρα το Wyvern’s Spur και το έχω σχεδόν τελειώσει – το μισό στην παραλία, το άλλο μισό στο καράβι – και μέσα σ’αυτό το βιβλίο βλέπεις γιατί όντως τα κλισέ του D&D φαίνονται λιγάκι άσχημα μέσα σε μια λογοτεχνική ιστορία.

Σαν βιβλίο δεν είναι κακό. Η γραφή, αν και όχι τίποτα το τρομερό, δεν είναι άσχημη. Το βιβλίο δεν παίρνει τον εαυτό του πολύ σοβαρά – κάπου είναι και ψιλοκωμικό – κι αυτό μού αρέσει. Η πλοκή είναι αρκετά καλή και σε κρατάει: δεν είναι της πλάκας. Επιπλέον, υπολογίζει σωστά τη μαγεία του D&D, όσο είναι δυνατόν αυτό· την εντάσσει με αληθοφάνεια μέσα στην ιστορία. Για παράδειγμα, σε άλλα βιβλία του D&D μπορεί να δεις ανοησίες όπως να μην χρησιμοποιείται ένα μαγικό τέχνασμα στην αρχή, απλά και μόνο επειδή αυτό θα χαλούσε την πλοκή, αλλά προς το τέλος [...]

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]