Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
2 / 2020

Ιοί με κορόνες

Φυσικά, έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια με τον κορονοϊό. Και δεν λέω πως το θέμα δεν είναι σημαντικό, ή ότι δεν πρέπει να βρεθεί θεραπεία το συντομότερο δυνατό. Όμως έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια που επικρατεί σε όλες αυτές τις περιπτώσεις που κάτι μαζικό και εχθρικό προς τον άνθρωπο εμφανίζεται αλλά δεν ξέρουμε ακόμα πώς να το αντιμετωπίσουμε. Αρχίζουν όλοι να φοβούνται ότι θα επηρεάσει εκείνους προσωπικά... ασχέτως αν οι πιθανότητες να τους επηρεάσει είναι ελάχιστες. Ασχέτως αν υπάρχουν δεκάδες άλλα, εξίσου επικίνδυνα, ή και επικινδυνότερα, πράγματα με μεγαλύτερες πιθανότητες να μας επηρεάσουν. Πάω στοίχημα ότι είναι πιο πιθανό να σκοτωθεί κανείς σε τροχαίο, ή να πάθει καρκίνο, απ’το να προσβληθεί από τον κορονοϊό και να πεθάνει από αυτόν.

Ωστόσο, ο φόβος εξαπλώνεται με ταχύτητα [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (34)

Ρολόγια και γρανάζια.

Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Έβλεπα το Χειρόγραφο της Σαραγόσα, μια αρκετά παλιά ταινία αλλά που βλέπεται πολύ άνετα ακόμα και με τα σημερινά δεδομένα. Τρομερή σκηνοθεσία, διάλογος, ερμηνείες. Και, σίγουρα, από τις πιο παράξενες, ψυχεδελικές, αμφιλεγόμενες ταινίες που μπορείς να δεις. Θα μπορούσε, ίσως, να την είχε γράψει ο David Lynch.

Είναι βασισμένη στο βιβλίο «Το Χειρόγραφο που Βρέθηκε στη Σαραγόσα», και χρησιμοποιεί την τεχνική της συρταρωτής αφήγησης (και η ταινία και το βιβλίο): δηλαδή, κάποιος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο) και, μέσα σ’αυτή την ιστορία, κάποιος άλλος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο) και, μέσα σ’αυτή την ιστορία, κάποιος άλλος διηγείται μια ιστορία (σε πρώτο πρόσωπο), και ούτω καθεξής.

Σκεφτόμουν αυτή την τεχνική, την οποία ποτέ δεν έχω χρησιμοποιήσει [...]

Όλα έγιναν δύο... και μετά ένα

Ημερομηνία να σου πετύχει: Είκοσι-δύο δευτέρου δύο χιλιάδες είκοσι.

22 ... 2 ... 2020...

Δηλαδή, πόσα πιο πολλά δύο θέλεις τώρα να έχει μια ημερομηνία; Δεν έχει καν άλλο αριθμό – εκτός από το μηδέν που, σύμφωνα με κάποιες θεωρίες, δεν είναι αριθμός ακριβώς αλλά τίποτα.

Οπότε, σήμερα είναι: 22 2 22. Δύο 22άρια που τα χωρίζει ένα δύο, τουτέστιν.

Αλλά όλα είναι ένα, κατά βάθος.

Δεν με πιστεύεις; Κάνε πρόσθεση:

2+2+2+2+2 = 10.

Αλλά, είπαμε, το μηδέν δεν μετρά. Ή, αν θέλεις: 1 + 0 = 1.

Βλέπεις; Όλα είναι ένα.

Προβλήματα που δεν είναι προβλήματα

Ξεκίνησα να γράφω λογοτεχνία από αρκετά μικρός – 12 χρονών πρέπει να ήμουν. (Και πιο πριν έκανα αφηγήσεις, βέβαια, αλλά ήταν τελείως της πλάκας.) Και τότε θυμάμαι ότι ένα από τα βασικά μου «προβλήματα» ήταν ότι δεν μπορούσα να γράψω μεγάλα βιβλία. Έβλεπα τα μεγάλα βιβλίο – 400, 500, 600 σελίδες – και απορούσα πώς διάολο γράφονταν. Γιατί οτιδήποτε έπιανα να γράψω δεν έβγαινε πάνω από 200 σελίδες· άντε το πολύ πάνω από 300 σελίδες. Τι δεν κάνω καλά; αναρωτιόμουν.

Ήμουν μικρός, φυσικά, και δεν ήξερα τι μου γινόταν. Κατά πρώτον, δεν έχει καμιά σημασία πόσο μεγάλο είναι ένα βιβλίο. Είναι τελείως ανούσιο. Σημασία τι έχει τι στο διάολο γράφει το βιβλίο. Αναλόγως τι θες να γράψεις, βγαίνει και το μέγεθος από μόνο του. Δεν χρειάζεται προσπάθεια.

Αλλά κάτι με ενοχλούσε τότε, μια φορά κι έναν καιρό, και αυτό ίσως να προερχόταν [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (33)

Θυγατέρα της Πόλης που πάσχει από μια σπάνια, μυστηριώδη ασθένεια που τη μεταμορφώνει σε άγαλμα συγκεκριμένες ημέρες και ώρες.

Μάσκες...

Απλά, μάσκες, γαμώ το φελέκι μου.

1 λέξη = 1000 εικόνες

Λένε πως μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις, και ισχύει. Πολλές φορές, κοιτάζω μια εικόνα και, όχι χίλιες λέξεις, αλλά περισσότερες έρχονται στο μυαλό μου. Ολόκληρη ιστορία μπορεί να έρθει στο μυαλό μου από μια εικόνα.

Αλλά εκείνο που δεν λένε είναι ότι και μία λέξη είναι χίλιες εικόνες. Νομίζεις πως όχι; Ξανασκέψου το. Πάρε μια απλή λέξη: άνθρωπος. Πόσους ανθρώπους μπορείς να φανταστείς; Πόσες εικόνες ανθρώπων; Πάρα πολλές, έτσι;

Αυτό που ισχύει για τις εικόνες ισχύει και για τις λέξεις, έχω διαπιστώσει συχνά. Από μια σειρά τυχαίων λέξεων μπορείς να φανταστείς ολόκληρη ιστορία, ή ένα περιστατικό. Ακόμα και από μια πρόταση μπορείς να φανταστείς ολόκληρη ιστορία· και όσο πιο συγκεχυμένη είναι αυτή η πρόταση, όσο πιο γενικής φύσης είναι, τόσο περισσότερες ιστορίες και καταστάσεις μπορείς να φανταστείς [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (32)

Αυτό είναι ένα γνωστό γκράφιτι στο κέντρο της Αθήνας – μέσα στην Πειραιώς. Ένας πολύ μυστήριος μηχανικός δαίμονας.

Δυστυχώς, ένας τυχαίος τύπος στεκόταν μπροστά και έπρεπε να τον αφαιρέσω από τη φωτογραφία, γι’αυτό το κάτω δεξί πόδι του μηχανοδαίμονα φαίνεται λίγο περίεργο σ’ένα σημείο αν προσέξεις.

Αλλά αυτό δεν είναι ολόκληρο το γκράφιτι. Δες το και από τα δεξιά τώρα. Και πάλι από τ’αριστερά.

(Τράβα την εικόνα σε άλλο tab ή κάνε copy image location και paste στον browser, για να τη δεις μεγαλύτερη, αν θέλεις.)

Πάλι μας επετέθησαν γαμώτο

Πριν από κάποιο καιρό είχα γράψει ένα κείμενο σ’αυτό το blog για το ρήμα επιτίθεμαι. Και βλέπω ότι ακόμα τραβά αρκετή κίνηση· ίσως να είναι κάτι που ενδιαφέρει αρκετούς. Αλλά από τότε ήξερα ότι αυτό έπρεπε να είναι κανονικό άρθρο, όχι ένα απλό, και σχετικά πρόχειρο, blog post. Αποφάσισα, λοιπόν, να το γράψω – και όχι επειδή αποδείχτηκε δημοφιλές, δεν θα έγραφα κάτι απλά και μόνο επειδή είναι δημοφιλές αλλά, κυρίως, επειδή κι εμένα μ’ενδιαφέρει προσωπικά.

Το έχω έτοιμο, τώρα, ένα άρθρο για το (επι)τίθεμαι και όλες μου τις σκέψεις γι’αυτό. Όμως δεν θα το ανεβάσω αυτό τον μήνα· έχω υπόψη μου να ανεβάσω άλλα πράγματα πρώτα. Αλλά από τον επόμενο μήνα θα ανεβεί στο κεντρικό μου site.

Για εμένα, είναι ένα θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον, όπως και πολλά άλλα γλωσσολογικά θέματα. Αν και δεν ξεκίνησα να γράφω επειδή είμαι από [...]

Η δημιουργική διαδικασία – από μόνη της

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Σκέψου:

Ζεις σε μια κοινωνία που, εν γένει, σου λέει πως οποιαδήποτε δημιουργική διαδικασία πρέπει (α) να έχει κάποιο αντίκτυπο προς τους άλλους και (β) να σου αποφέρει κάποιο όφελος που είναι άλλο από την ίδια τη δημιουργική διαδικασία.

Εν ολίγοις, σου λέει ότι δεν έχει κανένα νόημα να κάνεις τη δημιουργική διαδικασία μόνο για τον εαυτό σου, ή για ένα μικρό κοινό, αλλά πρέπει να την κάνεις για έναν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό.

Επίσης, σου λέει ότι η δημιουργικά διαδικασία από μόνη της δεν έχει καμία αξία για εσένα· για να έχει αξία, πρέπει ή να σου προσδίδει κάποιο κύριος, φήμη, ή status μέσα στην κοινωνία, ή πρέπει να σου δίνει λεφτά.

Αυτές οι πεποιθήσεις είναι καθαρά του σύγχρονου κόσμου, και κυρίως έχουν προέλθει από τη λογική της εποχής της βιομηχανικής [...]

Μια γάτα μες στο πράσινο

Τώρα βλέπεις κάγκελα.

Τώρα δεν βλέπεις κάγκελα.

Από την αρχή ώς το τέλος

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Όταν γράφεις ένα μυθιστόρημα και είσαι στην αρχή ακόμα, μην προσπαθείς να διακρίνεις το τέλος. Είναι μάταιο. Είναι λάθος.

Δες το σαν μια μακριά πεζοπορία. Από την αρχή του ταξιδιού δεν γίνεται να αγναντέψεις το τέλος. Μπορείς μόνο να αγναντέψεις ώς ένα σημείο στο βάθος του δρόμου. Τα υπόλοιπα είναι άγνωστα· τα ανακαλύπτεις καθώς πηγαίνεις. Το μόνο που ξέρεις είναι η γενική κατεύθυνση που θα ακολουθήσεις. Ξέρεις περίπου πού θα καταλήξεις· δεν ξέρεις πώς ακριβώς θα είναι το μέρος όταν φτάσεις εκεί. Ούτε οι χάρτες δεν μπορούν να σ’το πουν αυτό. (”Ο χάρτης δεν είναι η περιοχή.”)

Μεταμορφωμένες τέχνες

Πολλές φορές δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν σε κάποιους να αρέσει μια μορφή τέχνης αλλά να απεχθάνονται μια άλλη, ειδικά στον χώρο των τεχνών του φανταστικού. Για παράδειγμα, πώς είναι δυνατόν να αρέσουν σε κάποιον οι πίνακες του Frank Frazzeta αλλά να απεχθάνεται σουρεαλιστές όπως ο Max Ernst, ή αντιστρόφως. Μπορώ να καταλάβω ότι κάποιος μπορεί να έχει μια προτίμηση, αλλά όχι ότι κάτι από αυτά τού αρέσει ενώ το άλλο δεν θέλει ούτε να το βλέπει.

Και θα μου πεις, Ποια σχέση έχει, ρε φίλε, ο Frazzeta με τον Ernst; Καμία σχέση δεν έχουν!


Frank Frazzeta


Max Ernst

Μα, δεν είναι προφανές; Ο ένας είναι προέκταση του άλλου, φυσικά! Ή, από μια διαφορετική άποψη, είναι ίσως οι δύο όψεις του ίδιους νομίσματος. Του ίδιου νομίσματος. Και το νόμισμα είναι η Φαντασία. [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (31)

Κάνεις να πλησιάσεις αυτό το κατάστημα με κακές προθέσεις; Το ρομπότ-φύλακας σε τσακίζει στο ξύλο. Γνωστό πως χτυπά με τις τσάντες που κρατά στα χέρια του – και είναι βαριές παρότι δεν φαίνονται για τέτοιες. Σε έσχατη περίπτωση, εξαπολύει και ενεργειακές ριπές, βέλη, ή οβίδες. Από το στόμα του βγαίνουν μουσικές heavy metal όταν είναι “φτιαγμένο” οι οποίες αποτελούν ηχητική επίθεση, τραντάζοντας τα κόκαλα και ψήνοντας τα νεύρα· κάποιοι που έχουν δεχτεί τέτοια επίθεση έχει φανεί να αιμορραγούν από τη μύτη ή και τ’αφτιά.

*

(Αυτό το άγαλμα υπάρχει μέσα σε βιτρίνα αρκετά παλιού καταστήματος της Αθήνας, όχι και σε τόσο άγνωστο μέρος. Πολλοί ίσως να το έχουν δει. Σου θυμίζει κάτι;)

Δρακοειδή σπιρούνια και φίλτρα θεραπείας

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Διαβάζω τώρα το Wyvern’s Spur και το έχω σχεδόν τελειώσει – το μισό στην παραλία, το άλλο μισό στο καράβι – και μέσα σ’αυτό το βιβλίο βλέπεις γιατί όντως τα κλισέ του D&D φαίνονται λιγάκι άσχημα μέσα σε μια λογοτεχνική ιστορία.

Σαν βιβλίο δεν είναι κακό. Η γραφή, αν και όχι τίποτα το τρομερό, δεν είναι άσχημη. Το βιβλίο δεν παίρνει τον εαυτό του πολύ σοβαρά – κάπου είναι και ψιλοκωμικό – κι αυτό μού αρέσει. Η πλοκή είναι αρκετά καλή και σε κρατάει: δεν είναι της πλάκας. Επιπλέον, υπολογίζει σωστά τη μαγεία του D&D, όσο είναι δυνατόν αυτό· την εντάσσει με αληθοφάνεια μέσα στην ιστορία. Για παράδειγμα, σε άλλα βιβλία του D&D μπορεί να δεις ανοησίες όπως να μην χρησιμοποιείται ένα μαγικό τέχνασμα στην αρχή, απλά και μόνο επειδή αυτό θα χαλούσε την πλοκή, αλλά προς το τέλος [...]

 

Επίσης . . .

Βιβλιοκριτική: Imaginary Worlds του Lin Carter


Έχοντας διαβάσει (και σχολιάσει) το Wizardry and Wild Romance του Michael Moorcock, είχα κάνει όρεξη να προχωρήσω σε κάτι παρόμοιο· κι αφού κι ο ίδιος ο Moorcock προτείνει το Imaginary Worlds, προχώρησα προς τα εκεί.

Είναι κι αυτό, φυσικά, μια πραγματεία για τη φανταστική λογοτεχνία, αλλά, παρότι έχει ομοιότητες με το Wizardry and Wild Romance, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ο Moorcock κρίνει, κυρίως, την εποχή του· ο Lin Carter μιλά πιο διαχρονικά και πιο ιστορικά (αν και την κρίνει, εν μέρει, και την εποχή του σ’ένα σημείο). Ξεκινά, μάλιστα, διευκρινίζοντας τι εννοεί λέγοντας «φανταστική λογοτεχνία» – fantasy – ώστε να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις:

But what I mean by the word "fantasy" is a narrative of marvels that belong to neither the scientific nor the supernatural. The essence of this sort of story can be summed up in. one word: magic. A fantasy is a book or story, then, in which magic really works-not a fairy­ tale, not a story written for children, like Peter Pan or The Wizard of Oz, but a work of fiction written for adults-a story which challenges the mind, which sets it working.

Και, για να είμαι ειλικρινής, συμφωνώ απόλυτα με αυτό τον ορισμό. Το ίδιο εννοώ κι εγώ, συνήθως, όταν λέω «φανταστική λογοτεχνία».

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Απριλίου (8/4)


~Γκράφιτι από τη νιότη μας & Πώς να σταματάς το κινητό σου απ’το να σε παρακολουθεί & KillerTools & Οι αγορές που ποντάρουν στις καταστροφές & Τα «παράνομα» τραπεζικά δίκτυα & Ένας μαγευτικός κήπος στην Τοσκάνη φτιαγμένος στην Αναγέννηση & Tadami Yamada (παράξενα εξώφυλλα) & Rubáiyát του RS Sherriffs (παραμυθένιες εικονογραφήσεις) & Histoires Prodigieuses (1559 – Pierre Boaistuau) & Olaf Hajek (μαγικορεαλιστικοί πίνακες) & Ψυχεδελικές οντότητες χωρίς επιστημονική εξήγηση & Θαλάσσια τέρατα & A Pictorial History of Horror Stories – 200 Years of Spine Chilling Illustrations from the Pulp Magazines (1985) & Το θαλάσσιο ερπετό του Gloucester & Ken Barr (τέχνη) & Οι εικονογραφήσεις Ðông Hồ & Το πρώτο περιοδικό φαντασίας και τρόμου & άλλα πολλά στο LinX~

 

Φανταστική Λεξιπλασία


Κάτι περισσότερο από ένας σχολιασμός για το Imaginary Worlds του Lin Carter

Αυτές τις μέρες διάβαζα το Imaginary Worlds του Lin Carter, το οποίο είναι ένας σχολιασμός για τη φανταστική λογοτεχνία. Ο Lin Carter ήταν ένας αρκετά γνωστός συγγραφέας φαντασίας – καλτ συγγραφέα, θα τον έλεγα – και δεν θα πω τίποτ’ άλλο γι’αυτόν (μη θέλοντας να μιμηθώ τον ίδιο στις παρουσιάσεις του μέσα στο Imaginary Worlds)· για περισσότερα, μπορείτε να τον τσεκάρετε στη Wikipedia. Το 2022 είχα διαβάσει το πρώτο βιβλίο του από τη σειρά με τον Thongor, και ήταν τόσο χάλια που δεν διάβασα τίποτα παραπέρα σε αυτή τη σειρά. Το 2023, όμως, διάβασα μια άλλη σειρά που έχει γράψει, το Gondwane Epic, η οποία ήταν πολύ καλή, και έχει γίνει από τις αγαπημένες μου, και θέλω κάποτε να την ξαναδιαβάσω. (Ναι, ήταν τόσο καλή.)

Τώρα διάβαζα το Imaginary Worlds επειδή πήρα φόρα μετά από το Wizardry and Wild Romance: A Study of Epic Fantasy, του Moorcock, το οποίο διάβασα πρόσφατα (και σχολίασα). Δε θα πω κάτι περισσότερο για το Imaginary Worlds εδώ· απλώς θέλω να σχολιάσω μερικά πράγματα που γράφει ο Lin Carter σε αυτό το βιβλίο σχετικά με τη δημιουργία φανταστικών ονομάτων. Γιατί πιστεύω ότι έχει ενδιαφέρον.

Ορισμένα από αυτά που λέει τα βρίσκω σωστά· ορισμένα τα βρίσκω τελείως βλακείες. Εκείνο που δεν μου αρέσει είναι ότι μοιάζει να είναι λιγάκι απόλυτος στο τι είναι καλό και τι κακό, ενώ, στην πραγματικότητα, η τελική κρίση σε αυτά τα θέματα είναι το προσωπικό γούστο, και δεν είναι λογικό να λες ότι κάποιοι έχουν «μουσικό αφτί» ενώ κάποιοι άλλοι είναι «κουφοί».

Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Αναφέρομαι στο Κεφάλαιο 10, A Local Habitation and a Name.

[Συνέχισε να διαβάζεις]