Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
9 / 2019

Δες το καλά προτού το γράψεις

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα όταν γράφεις λογοτεχνία έχω διαπιστώσει πως είναι να μπορείς να οραματιστείς εκείνο που θέλεις να περιγράψεις προτού το περιγράψεις με λέξεις. Στάσου λίγο και φέρ’ το μπροστά στα μάτια του μυαλού σου. Δες το. Δες το πολύ καλά και πολύ προσεχτικά, από όλες τις μεριές. Άγγιξέ το. Μύρισέ το. Νιώσε το σαν πραγματικό.

Και μετά, περιέγραψέ το με λέξεις. Όσες λέξεις χρειάζονται.

Μπορεί να νομίζεις ότι ούτως ή άλλως έτσι θα το περιέγραφες, ακόμα κι αν δεν το οραματιζόσουν με προσοχή, αλλά υπάρχει διαφορά. Μέσα στο μυαλό σου η περιγραφή κυλά πιο φυσικά.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (13)

Αυτό δεν είναι από Αθήνα· είναι από επαρχία.

*

Υπάρχει ένα νησί όπου, όταν ο ήλιος φεγγοβολά πολύ δυνατός και από μια συγκεκριμένη γωνία, μπορεί να αφήσει το αποτύπωμα της σκιάς μιας γάτας επάνω στο έδαφος ή σε τοίχο. Αλλά συνήθως σε τοίχο. Μένει εκεί σαν από κάψιμο. Όμως δεν μένει για πάντα. Ορισμένες νύχτες, όταν το φεγγάρι φωτίζει ολοστρόγγυλο, λένε πως γάτες βγαίνουν μέσα από το αποτύπωμα: μαύρες γάτες σαν σκιές, με μάτια σαν φεγγάρια. Κι όταν συμβαίνει αυτό, μπορεί το αποτύπωμα να εξαφανιστεί.

Τι συμβαίνει με το EasyWriter, και παράπλευρα θέματα

Εξαρχής λέω πως αυτό το κείμενο δεν είναι για να κατηγορήσω το EasyWriter.gr, απλώς για να σχολιάσω μια κατάσταση που μου φάνηκε περίεργη. Και το γράφω λίγο καθυστερημένα· σκόπευα να το γράψω πριν από 5 μέρες περίπου, αλλά είχα βαρεθεί. Μετά, έλαβα ένα email το οποίο αναφέρω παρακάτω...

Στις αρχές του χρόνου (2019) είχα στείλει στο EasyWriter.gr δύο βιβλία μου για να δημοσιεύσει – την Πριγκίπισσα της Οργής και τον Άφευκτο. Δεν ήταν τα πρώτα βιβλία μου που έχει δημοσιεύσει. Συνήθως εμφανίζονταν στο site μέσα σε μερικές ημέρες. Αυτή τη φορά αργούσαν... και αργούσαν... και αργούσαν. Στο τέλος, το ξέχασα το θέμα. Μετά, το θυμήθηκα ξανά, επισκέφτηκα το EasyWriter.gr, και είδα ότι δεν είχε γίνει καμία ανανέωση εδώ και πολύ καιρό· δεν είχε δημοσιευτεί κανένα καινούργιο βιβλίο. Τι γίνεται; σκέφτηκα. Το εγκατέλειψαν; Και ρώτησα στο Twitter [...]

Μούμιες και Κακό

Έφτιαχνα κάτι ντουλάπια στο σπίτι μου και έτυχε να πέσω επάνω στο HeroQuest – ναι, εκείνο το παλιό RPGοειδές επιτραπέζιο παιχνίδι της Games Workshop που ακόμα και σήμερα θεωρείται πολύ καλτ. Το είχα αγοράσει μικρός, στην ελληνική μετάφραση, η οποία δεν ήταν και τόσο άσχημη. Πήγα, λοιπόν, να τραβήξω το κουτί του HeroQuest από το ντουλάπι, και ανοίγει, το γαμημένο πράγμα, και χύνονται όλα τα περιεχόμενα αποδώ κι αποκεί μες στο δωμάτιο. Τι καταστροφή! Τα μάζεψα και τα έβαλα πάλι μέσα, και τοποθέτησα το κουτί εκεί που το ήθελα. Τέλος κατακλυσμού. Ο Νώε επέστρεψε σπίτι.

Μερικές μέρες αργότερα, μπανίζω κάτι άσπρο σε μια γωνία. Σκύβω και το πιάνω. Τι είναι; Μια μούμια από το HeroQuest. Μια από εκείνες τις παλιές, συμπαθητικές πλαστικές μινιατούρες με τα τέρατα. Είχα, μάλιστα, βάψει και τα μάτια κόκκινα. Μιλάμε για τρομερή κακία, [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (12)

Κάποιος κακός άνθρωπος πήγε και χάλασε το στόμα σ’αυτό το γκράφιτι. Ντροπής.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (11)

Βαρύ το φορτίο που κουβαλάει ο τύπος.

Γλωσσικές μεταμορφώσεις

Αδυνατώ να καταλάβω τους ανθρώπους με τη νοοτροπία ότι η γλώσσα είναι κάτι το σταθερό και αναλλοίωτο, κάτι που δεν πρέπει να αλλάζει. Ακόμα και από ιστορικής άποψης να το δεις, οι γλώσσες αλλάζουν συνέχεια. Και ποιοι είναι καλύτεροι για να παρατηρούν και να τροποποιούν τη γλώσσα από εκείνους που τη χρησιμοποιούν διαρκώς μέσα σε γραπτό κείμενο; Ανέκαθεν οι συγγραφείς ήταν που εξέλισσαν τη γλώσσα, από τον καιρό του Ομήρου μέχρι σήμερα.

Και πάντα η νοοτροπία μου ήταν: αν δε σ’αρέσει κάτι, άλλαξέ το, φτιάξε κάτι καινούργιο, που βγάζει νόημα, και μείνε σταθερός σ’αυτό μέσα στο ίδιο το κείμενο που αυτό εμφανίζεται. Αλλά φρόντισε, συγχρόνως, να ξέρεις τι κάνεις, να ξέρεις την ετυμολογία, τη γραμματική, την όλη προϊστορία, προτού αποφασίσεις κάτι.

Έχω γράψει και παλιότερα για τέτοια θέματα (βλ. ένα άρθρο μου [...]

Κάψτε τους! Κάψτε τους όλους!

Πρόσφατα έμαθα ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων έκανε αγωγή κατά εκδότη και συγγραφέα για ένα συγκεκριμένο βιβλίο. Το βιβλίο λέγεται “Λύτρωση - περί του Αγίου Φωτός” και συγγραφέας είναι ο Δημήτρης Αλικάκος. (Μπορείτε να ρίξετε μια ματιά κι εδώ, αν σας ενδιαφέρει.)

Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει το βιβλίο, δεν ξέρω τι γράφει. Αλλά δεν έχει σημασία ό,τι κι αν γράφει. Τέτοιες καταστάσεις μού θυμίζουν Μεσαίωνα. Αλίμονο, σε μια δημοκρατική κοινωνία, να μη μπορεί κάποιος να γράψει ελεύθερα ό,τι θέλει ακόμα κι αν αυτό προσβάλλει ολόκληρη την κοινωνία ή ένα μεγάλο μέρος της.

Κι εγώ μπορεί να διαβάσω κάτι κάπου και να με προσβάλλει. Πρέπει να κάνω μήνυση;

Έχει διαφορά αν κάτι που γράφεις προσβάλλει ένα άτομο ή χιλιάδες άτομα; Ποια είναι η διαφορά, αλήθεια; Αν πενήντα χιλιάδες άνθρωποι πηδήσουν [...]

Αυτή η μάστιγα

Μόλις ανέβασα καινούργιο pdf για τη Θυγατρική Εντροπία. Υπήρχε ένα λάθος στη σελίδα 5. Όποιος το βρήκε παίρνει μπόνους.

Ο δαίμων του τυπογραφείου πάντα σε κυνηγάει, ακόμα κι όταν διορθώνεις δύο φορές κάθε βιβλίο. Μάστιγα.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (10)

Αγρίεψαν τόσο πολύ τα πράγματα;

Μη ρωτάς τι είναι το ΚΝΧ... Πάντως, δεν νομίζω ότι είναι αυτό που σου βγάζει το Google άμα το ψάξεις· γιατί, αν είναι, τότε με τρομάζει.

ENTROPY is COMING.

Διορθώσεις και Εντροπίες

Ξέρεις τη διαφορά ανάμεσα στο παρήγα και στο παρήγαγα; Το πρώτο είναι μακροχρόνιο (Παρατατικός χρόνος), το δεύτερο είναι στιγμιαίο (Αόριστος χρόνος). Λες, για παράδειγμα, η βιομηχανία παρήγαγε αυτοκίνητα για τρία χρόνια, και μετά άρχισε να παράγει ελικόπτερα. Αλλά: η βιομηχανία παρήγε σαλάμια – γενικά, συνεχόμενα.

Στην καθημερινότητα, το λάθος γίνεται συνέχεια και δεν πειράζει κανέναν, βέβαια, γιατί από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνεις τι θέλει να πει ο άλλος. Αλλά, τυπικά, ορθογραφικά, θα έπρεπε να ήταν γραμμένο αλλιώς.

Έτυχε να υποπέσει στην αντίληψή μου ότι αυτό το λάθος είχε γλιστρήσει και μερικές φορές μέσα στο Παιχνίδι των Δύο Συνοικιών. Αρχικά, βαριόμουν να το διορθώσω γιατί δεν είναι και κανένα Τέλος Κόσμου. Σήμερα, όμως, κάθισα να φτιάξω τη Θυγατρική Εντροπία σε pdf – μόνο σε pdf [...]

Παράξενες φάτσες

Μόλις ήρθαμε από διακοπές. Καλό χειμώνα σε όλους.

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]