Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
9 / 2019

Δες το καλά προτού το γράψεις

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα όταν γράφεις λογοτεχνία έχω διαπιστώσει πως είναι να μπορείς να οραματιστείς εκείνο που θέλεις να περιγράψεις προτού το περιγράψεις με λέξεις. Στάσου λίγο και φέρ’ το μπροστά στα μάτια του μυαλού σου. Δες το. Δες το πολύ καλά και πολύ προσεχτικά, από όλες τις μεριές. Άγγιξέ το. Μύρισέ το. Νιώσε το σαν πραγματικό.

Και μετά, περιέγραψέ το με λέξεις. Όσες λέξεις χρειάζονται.

Μπορεί να νομίζεις ότι ούτως ή άλλως έτσι θα το περιέγραφες, ακόμα κι αν δεν το οραματιζόσουν με προσοχή, αλλά υπάρχει διαφορά. Μέσα στο μυαλό σου η περιγραφή κυλά πιο φυσικά.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (13)

Αυτό δεν είναι από Αθήνα· είναι από επαρχία.

*

Υπάρχει ένα νησί όπου, όταν ο ήλιος φεγγοβολά πολύ δυνατός και από μια συγκεκριμένη γωνία, μπορεί να αφήσει το αποτύπωμα της σκιάς μιας γάτας επάνω στο έδαφος ή σε τοίχο. Αλλά συνήθως σε τοίχο. Μένει εκεί σαν από κάψιμο. Όμως δεν μένει για πάντα. Ορισμένες νύχτες, όταν το φεγγάρι φωτίζει ολοστρόγγυλο, λένε πως γάτες βγαίνουν μέσα από το αποτύπωμα: μαύρες γάτες σαν σκιές, με μάτια σαν φεγγάρια. Κι όταν συμβαίνει αυτό, μπορεί το αποτύπωμα να εξαφανιστεί.

Τι συμβαίνει με το EasyWriter, και παράπλευρα θέματα

Εξαρχής λέω πως αυτό το κείμενο δεν είναι για να κατηγορήσω το EasyWriter.gr, απλώς για να σχολιάσω μια κατάσταση που μου φάνηκε περίεργη. Και το γράφω λίγο καθυστερημένα· σκόπευα να το γράψω πριν από 5 μέρες περίπου, αλλά είχα βαρεθεί. Μετά, έλαβα ένα email το οποίο αναφέρω παρακάτω...

Στις αρχές του χρόνου (2019) είχα στείλει στο EasyWriter.gr δύο βιβλία μου για να δημοσιεύσει – την Πριγκίπισσα της Οργής και τον Άφευκτο. Δεν ήταν τα πρώτα βιβλία μου που έχει δημοσιεύσει. Συνήθως εμφανίζονταν στο site μέσα σε μερικές ημέρες. Αυτή τη φορά αργούσαν... και αργούσαν... και αργούσαν. Στο τέλος, το ξέχασα το θέμα. Μετά, το θυμήθηκα ξανά, επισκέφτηκα το EasyWriter.gr, και είδα ότι δεν είχε γίνει καμία ανανέωση εδώ και πολύ καιρό· δεν είχε δημοσιευτεί κανένα καινούργιο βιβλίο. Τι γίνεται; σκέφτηκα. Το εγκατέλειψαν; Και ρώτησα στο Twitter [...]

Μούμιες και Κακό

Έφτιαχνα κάτι ντουλάπια στο σπίτι μου και έτυχε να πέσω επάνω στο HeroQuest – ναι, εκείνο το παλιό RPGοειδές επιτραπέζιο παιχνίδι της Games Workshop που ακόμα και σήμερα θεωρείται πολύ καλτ. Το είχα αγοράσει μικρός, στην ελληνική μετάφραση, η οποία δεν ήταν και τόσο άσχημη. Πήγα, λοιπόν, να τραβήξω το κουτί του HeroQuest από το ντουλάπι, και ανοίγει, το γαμημένο πράγμα, και χύνονται όλα τα περιεχόμενα αποδώ κι αποκεί μες στο δωμάτιο. Τι καταστροφή! Τα μάζεψα και τα έβαλα πάλι μέσα, και τοποθέτησα το κουτί εκεί που το ήθελα. Τέλος κατακλυσμού. Ο Νώε επέστρεψε σπίτι.

Μερικές μέρες αργότερα, μπανίζω κάτι άσπρο σε μια γωνία. Σκύβω και το πιάνω. Τι είναι; Μια μούμια από το HeroQuest. Μια από εκείνες τις παλιές, συμπαθητικές πλαστικές μινιατούρες με τα τέρατα. Είχα, μάλιστα, βάψει και τα μάτια κόκκινα. Μιλάμε για τρομερή κακία, [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (12)

Κάποιος κακός άνθρωπος πήγε και χάλασε το στόμα σ’αυτό το γκράφιτι. Ντροπής.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (11)

Βαρύ το φορτίο που κουβαλάει ο τύπος.

Γλωσσικές μεταμορφώσεις

Αδυνατώ να καταλάβω τους ανθρώπους με τη νοοτροπία ότι η γλώσσα είναι κάτι το σταθερό και αναλλοίωτο, κάτι που δεν πρέπει να αλλάζει. Ακόμα και από ιστορικής άποψης να το δεις, οι γλώσσες αλλάζουν συνέχεια. Και ποιοι είναι καλύτεροι για να παρατηρούν και να τροποποιούν τη γλώσσα από εκείνους που τη χρησιμοποιούν διαρκώς μέσα σε γραπτό κείμενο; Ανέκαθεν οι συγγραφείς ήταν που εξέλισσαν τη γλώσσα, από τον καιρό του Ομήρου μέχρι σήμερα.

Και πάντα η νοοτροπία μου ήταν: αν δε σ’αρέσει κάτι, άλλαξέ το, φτιάξε κάτι καινούργιο, που βγάζει νόημα, και μείνε σταθερός σ’αυτό μέσα στο ίδιο το κείμενο που αυτό εμφανίζεται. Αλλά φρόντισε, συγχρόνως, να ξέρεις τι κάνεις, να ξέρεις την ετυμολογία, τη γραμματική, την όλη προϊστορία, προτού αποφασίσεις κάτι.

Έχω γράψει και παλιότερα για τέτοια θέματα (βλ. ένα άρθρο μου [...]

Κάψτε τους! Κάψτε τους όλους!

Πρόσφατα έμαθα ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων έκανε αγωγή κατά εκδότη και συγγραφέα για ένα συγκεκριμένο βιβλίο. Το βιβλίο λέγεται “Λύτρωση - περί του Αγίου Φωτός” και συγγραφέας είναι ο Δημήτρης Αλικάκος. (Μπορείτε να ρίξετε μια ματιά κι εδώ, αν σας ενδιαφέρει.)

Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει το βιβλίο, δεν ξέρω τι γράφει. Αλλά δεν έχει σημασία ό,τι κι αν γράφει. Τέτοιες καταστάσεις μού θυμίζουν Μεσαίωνα. Αλίμονο, σε μια δημοκρατική κοινωνία, να μη μπορεί κάποιος να γράψει ελεύθερα ό,τι θέλει ακόμα κι αν αυτό προσβάλλει ολόκληρη την κοινωνία ή ένα μεγάλο μέρος της.

Κι εγώ μπορεί να διαβάσω κάτι κάπου και να με προσβάλλει. Πρέπει να κάνω μήνυση;

Έχει διαφορά αν κάτι που γράφεις προσβάλλει ένα άτομο ή χιλιάδες άτομα; Ποια είναι η διαφορά, αλήθεια; Αν πενήντα χιλιάδες άνθρωποι πηδήσουν [...]

Αυτή η μάστιγα

Μόλις ανέβασα καινούργιο pdf για τη Θυγατρική Εντροπία. Υπήρχε ένα λάθος στη σελίδα 5. Όποιος το βρήκε παίρνει μπόνους.

Ο δαίμων του τυπογραφείου πάντα σε κυνηγάει, ακόμα κι όταν διορθώνεις δύο φορές κάθε βιβλίο. Μάστιγα.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (10)

Αγρίεψαν τόσο πολύ τα πράγματα;

Μη ρωτάς τι είναι το ΚΝΧ... Πάντως, δεν νομίζω ότι είναι αυτό που σου βγάζει το Google άμα το ψάξεις· γιατί, αν είναι, τότε με τρομάζει.

ENTROPY is COMING.

Διορθώσεις και Εντροπίες

Ξέρεις τη διαφορά ανάμεσα στο παρήγα και στο παρήγαγα; Το πρώτο είναι μακροχρόνιο (Παρατατικός χρόνος), το δεύτερο είναι στιγμιαίο (Αόριστος χρόνος). Λες, για παράδειγμα, η βιομηχανία παρήγαγε αυτοκίνητα για τρία χρόνια, και μετά άρχισε να παράγει ελικόπτερα. Αλλά: η βιομηχανία παρήγε σαλάμια – γενικά, συνεχόμενα.

Στην καθημερινότητα, το λάθος γίνεται συνέχεια και δεν πειράζει κανέναν, βέβαια, γιατί από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνεις τι θέλει να πει ο άλλος. Αλλά, τυπικά, ορθογραφικά, θα έπρεπε να ήταν γραμμένο αλλιώς.

Έτυχε να υποπέσει στην αντίληψή μου ότι αυτό το λάθος είχε γλιστρήσει και μερικές φορές μέσα στο Παιχνίδι των Δύο Συνοικιών. Αρχικά, βαριόμουν να το διορθώσω γιατί δεν είναι και κανένα Τέλος Κόσμου. Σήμερα, όμως, κάθισα να φτιάξω τη Θυγατρική Εντροπία σε pdf – μόνο σε pdf [...]

Παράξενες φάτσες

Μόλις ήρθαμε από διακοπές. Καλό χειμώνα σε όλους.

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]