Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
24 / 3 / 2023

Τελικά, ο παλιός είναι όντως καλός.

Έχοντας δει τη σειρά, μου κίνησε το ενδιαφέρον να δω και την παλιά ταινία Willow, την οποία, όπως είχα πει, δεν θυμόμουν σχεδόν καθόλου. Αλλά τώρα, καθώς την έβλεπα, ξαφνικές αναμνήσεις έρχονταν στο μυαλό μου μέσα από τις σκηνές και τους διαλόγους της, σαν deja vu – χμμ... κάπου το έχω ξαναδεί αυτό! Και μου άρεσε η αίσθηση. Σαν κάτι που είναι θαμμένο στη μνήμη σου, νομίζεις ότι το έχεις ξεχάσει τελείως, αλλά τελικά, για φαντάσου, κάπου υπάρχει.

Επίσης, μου άρεσε και η ταινία. Βασικά, έπαθα την πλάκα μου. Δεν ήταν αυτό που πίστευα. Κατά πρώτον, νομίζω ότι – για κάποιο λόγο – παλιά δεν μου άρεσε. (Ήμουν, άραγε, πολύ μικρός τότε για να την εκτιμήσω;) Κατά δεύτερον, μου είχε μείνει η εντύπωση ότι η ταινία ήταν καραγκιόζικη. Αλλά δεν ήταν. Απλώς ήταν παραμυθένια.

Και ήταν πολύ πιο σοβαρή ταινία απ’ό,τι είναι η σύγχρονη σειρά Willow.

Η αλήθεια είναι πως, βλέποντας την ταινία, έπαψε να μου αρέσει η σειρά! Η σειρά είναι όντως καραγκιόζικη. Η ταινία δεν είναι. Οι χαρακτήρες δεν λένε τις σαχλαμάρες που λένε στη σειρά. Και οι διάλογοί τους είναι, γενικά, πολύ καλύτεροι, και μοιάζουν πολύ πιο αυθεντικοί και ταιριαστοί για το μεσαιωνικό σκηνικό. Δεν ακούς εδώ Hey, guys και τέτοιες χαζομάρες. Στη σειρά, νομίζεις ότι μιλάνε κάποια geeks που παίζουν D&D, ότι απλά προσποιούνται πως είναι οι χαρακτήρες. Στην ταινία δεν είναι έτσι· εκεί είναι οι πραγματικοί χαρακτήρες.

Επίσης, τα πάντα στην ταινία – και από την αρχή το παρατήρησα αυτό – μοιάζουν πολύ πιο πραγματικά. Το κάστρο που παρουσιάζει, το δάσος, το χωριό των Νέλγουιν: όλα είναι σαν αληθινά. Στη σειρά όλα μοιάζουν ψεύτικα... αλλά είναι, ομολογουμένως, πολύ εντυπωσιακά. Νομίζεις ότι βλέπεις βιντεοκλίπ που ποντάρει να σε εντυπωσιάσει με τη φαντασμαγορία. Κι αυτό είναι το πρόβλημα πολλών σημερινών ταινιών (και σειρών). Ποντάρουν στον εύκολο εντυπωσιασμό που μπορεί (σήμερα μόνο) να γίνει με τα cgi. Συχνά, όμως, ξεχνάνε οι δημιουργοί τους κάποια πολύ βασικά πράγματα: ότι την καλή ιστορία την κάνει η καλή πλοκή, και την κάνουν επίσης οι καλοί διάλογοι. Και ότι η φαντασμαγορία δεν είναι το παν στα σκηνικά. Ορισμένες φορές θέλεις απλώς πραγματικότητα (έστω και φανταστική πραγματικότητα). Τα cgi δεν σ’το δίνουν αυτό· σου δίνουν μια αίσθηση σαν από ηλεκτρονικό παιχνίδι. Οι καλές ταινίες, όμως, δεν μοιάζουν με ηλεκτρονικά παιχνίδια, μοιάζουν με ντοκιμαντέρ.

Όταν δεις την ταινία Willow παύεις πια να θεωρείς τη σειρά καλή. Εντάξει, βλέπεται· έχει πλάκα· είναι φαντασμαγορική: αλλά μέχρι εκεί. Τίποτα περισσότερο.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]