Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
14 / 11 / 2022

(Οικολογικό κείμενο ανακυκλωτικού χαρακτήρα για τη διαιώνιση της στατικής κουλτούρας.)

Δεν έχω δει ακόμα τίποτα από το Rings of Power. Μου έμοιαζε εξαρχής με ακόμα ένα άρμεγμα της αγελάδας Τόλκιν. Και απ’ό,τι βλέπω να λέει ο κόσμος τελευταία, ειδικά οι φαν, δεν έχουν μείνει ικανοποιημένοι. Δεν με εκπλήσσει. Από την ταινία Χόμπιτ και μετά, όλα είναι άρμεγμα ξεκάθαρο. Ανακυκλώνουν και αρμέγουν ένα πράγμα προκειμένου να απομυζήσουν από αυτό όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κέρδος.

Όπως έχω ξαναγράψει σε κάποιο προηγούμενο κείμενο εδώ, είναι φαινόμενο των ημερών να βγαίνουν στις μεγάλες οθόνες τα ίδια και τα ίδια και τα ίδια. Μια διαρκής επανάληψη των περασμένων. Μια αποβλάκωση. Μια στατική κουλτούρα που δεν εξελίσσεται και δεν γεννά τίποτα: και, ως εκ τούτου, δεν έχει κανένα ενδιαφέρον.

Τι να δούμε, ρε παιδιά; Πάλι ξωτικά και χόμπιτ; Πάλι σουπερήρωες; Πάλι, ρε γαμώτο; Ε, πόσες φορές πια θα μασήσουμε την ίδια μαστίχα; Έχει ξινίσει.

Τι συμβαίνει, δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο και συναρπαστικό να βγάλουν στις μεγάλες οθόνες και να το κάνουν γνωστό; Να το κάνουν φαινόμενο;

Τι έγιναν εκείνες οι εποχές που ξεπεταγόταν κάποιος ταλαντούχος (ή μη) upstart σκηνοθέτης, έβγαζε μια τρελή ταινία, και αυτό γινόταν το επόμενο καλτ πράγμα που όλοι συζητούσαν; Υπάρχει πλέον αυτό; Κι αν υπάρχει, πού κρύβεται; Σε κάνα μπουντρούμι α λα Dungeons & Dragons.

Όσο για το Ελλάντα, ασ’ το, ξέχασέ το. Έχε υπόψη μόνο ότι παίζουν ξανά το Κερατοσθένης εν Βωμώ για 3564886η φορά αλλά (αυτή τη φορά) σε διασκευή Χουζούρη Μουζούρη. Πςςςςς. Καλά, μιλάμε για high culture, γεμάτη διαχρονικά νοήματα (που έχουν ειπωθεί εκατομμύρια φορές) και δε συμμαζεύεται. Πάρτε υψηλή αρχαιότητα στη μάπα για να μαθαίνετε, βάρβαροι!

Αλλά, όπως έχω ξαναπεί, ποιος φταίει γι’αυτή την κατάσταση αν όχι εμείς; Όταν δεν υποστηρίζονται οι δημιουργοί που κάνουν κάτι καινούργιο, πώς περιμένεις να βγει στην επιφάνεια τίποτα το καινούργιο ή το ενδιαφέρον; Επικρατεί ένα σκηνικό όπου υφίσταται ένας αχταρμάς από χίλια-δύο πράγματα, στο διαδίκτυο και μη, μέσα από τα οποία σίγουρα θα υπάρχουν κάποια πολύ καλά αλλά δεν ξέρεις πώς να τα βρεις ή να τα επιλέξεις, ενώ συγχρόνως επιπλέουν οι ανακυκλώσεις και η κουλτούρα της μερικής ύπνωσης.

Και θέλετε τώρα να μας πείσετε ότι αυτό δεν είναι, εν μέρει τουλάχιστον, εσκεμμένο;

Ναι, εντάξει, σας πιστεύω...

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]