Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
7 / 5 / 2023

Τις προάλλες διάβαζα κάτι που έγραφε κάποιος σε ένα blog. Έλεγε για έναν γνωστό συγγραφέα (χωρίς να αναφέρει το όνομά του) ο οποίος διαμαρτυρόταν – κακώς – επειδή ένας αναγνώστης έγραψε (στο Amazon, νομίζω) ότι «Ωχ, πάλι ένα βιβλίο που τελειώνει σε To be continued, και δεν είναι ολοκληρωμένο». Και αυτός που είχε το blog έλεγε ότι, ορίστε, οι αναγνώστες σήμερα έχουν πλέον βαρεθεί τα μεγάλα βιβλία, τις μεγάλες σειρές από μεγάλα βιβλία, και θέλουν κάτι μικρό και αυτοτελές.

Αλλά εγώ αναρωτιέμαι σε ποιους αναγνώστες αναφέρεται. Κι εγώ αναγνώστης είμαι και μου αρέσουν τα μεγάλα και πολύπλοκα βιβλία, και οι μεγάλες σειρές. Εκτός των άλλων, έχω παρατηρήσει και από το site μου ότι ο κόσμος κατεβάζει περισσότερο τα μεγάλα βιβλία μου παρά τα διηγήματα και τα μικρότερα βιβλία. (Ναι, κι εμένα μ’έχει παραξενέψει. Στην Ελλάδα είμαστε, άλλωστε. Αλλά είναι γεγονός.)

Το θέμα – για εμένα, τουλάχιστον – δεν είναι αν ένα βιβλίο είναι μεγάλο ή μικρό, ή αν είναι σειρά ή όχι. Μου αρέσουν οι σειρές, μου αρέσουν οι μπλεγμένες πλοκές· μου αρέσει να γίνεται χάος μέσα στην ιστορία.

Όμως (κι αυτό είναι βασικό) δεν μου αρέσουν τα μεγάλα βιβλία που είναι απλώς παραφουσκωμένα χωρίς λόγο, βάζοντας μέσα ή ανούσιες σκέψεις των χαρακτήρων ή επαναλαμβάνοντας τα ίδια και τα ίδια, ή γράφοντας για περιστατικά χωρίς κανένα νόημα. Αυτά τα μεγάλα βιβλία δεν είναι πραγματικά μεγάλα: είναι μικρά που τα έχουν φουσκώσει με τρόμπα. Είναι βαρετά βιβλία.

Τα αληθινά μεγάλα βιβλία είναι αυτά που είναι γεμάτα πλοκή και δημιουργικότητα και που συνεχώς γίνεται χαμός με χίλιους-δύο χαρακτήρες, και πραγματικά χαίρεσαι που τα διαβάζεις και δεν θες να τελειώσουν ποτέ: γιατί το ταξίδι είναι που έχει σημασία, όχι ο προορισμός.

Παράδειγμα; Τα πρώτα τρία βιβλία του A Song of Ice and Fire. Παράδειγμα προς αποφυγή; Τα επόμενα βιβλία του A Song of Ice and Fire μέχρι στιγμής, το οποίο είναι ακόμα ατελείωτο παρότι η τηλεοπτική σειρά τελείωσε (και ευτυχώς σταμάτησα να τη βλέπω από νωρίς).

 

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]