Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 8 / 2022

Ποτέ δεν μου άρεσε ιδιαίτερα ο όρος κυβερνοπάνκ, και όσο τον σκέφτομαι τόσο λιγότερο σωστός μού μοιάζει.

Δεν εννοώ το cyberpunk. Εννοώ το κυβερνοπάνκ, τη μετάφρασή του. Είναι, μάλιστα, ένας όρος που υπάρχει μέσα στα επίσημα ελληνικά λεξικά.

Δε νομίζω, όμως, ότι ετυμολογικά ή, έστω, εννοιολογικά βγάζει κανένα νόημα στην ελληνική γλώσσα εκτός αν ξέρεις ήδη τι είναι το cyberpunk.

Κατά πρώτον, η λέξη κυβερνοπάνκ είναι εν μέρει μετάφραση. Μεταφράζει το cyber- ως κυβερνο- και το punk το αφήνει πανκ.

Το δικό μας ελληνικό κυβερνώ (από το οποίο έχουμε και τα κυβερνήτης, κυβέρνηση, κτλ) δεν έχει καμία σχέση με αυτό που στα αγγλικά εννοούν όταν λένε cyber. Πώς, λοιπόν, το cyber αποδίδεται ως κυβερνο-;

Αν ψάξετε στο διαδίκτυο, θα δείτε ότι η λέξη cyber σχετίζεται με την πληροφορική, τα υπερσύγχρονα μηχανήματα, τα τεχνητά μέλη, τα ρομπότ, και τέτοια πράγματα. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη δική μας λέξη κυβερνώ.

Κι αν ψάξετε στο διαδίκτυο για την έννοια της λέξης punk, θα βρείτε, κατά πρώτον, την πανκ μουσική και, αποκεί και πέρα, πολλά και διάφορα· αλλά τα πιο δημοφιλή είναι ο αναρχισμός και εκείνο που στα ελληνικά θα λέγαμε αλητεία μάλλον.

Ακριβώς αυτό είναι, ουσιαστικά, το cyberpunk: αλήτες και αναρχικοί σε κόσμους με τρομερά διαδεδομένη ηλεκτρονική τεχνολογία. Δεν είναι τυχαίο που η αισθητική cyberpunk στις εικόνες συνήθως περιλαμβάνει οθόνες ηλεκτρονικών υπολογιστών, τεχνητά μέλη, ρομπότ, και ανθρώπους ντυμένους με σκισμένα ρούχα, μαλλιά καρφάκια και βαμμένα πολύχρωμα, παράξενα γυαλιά και παράξενα γάντια, κρατώντας από λοστούς ως αυτόματα τουφέκια λέιζερ.

Και ρωτάω τώρα: Η λέξη κυβερνοπάνκ πώς ακριβώς αποδίδει αυτή την αισθητική; Τι υπάρχει μέσα της που να παραπέμπει σε ηλεκτρονική τεχνολογία; Η λέξη κυβερνώ δεν το αποδίδει αυτό σωστά. Και τι ελληνικό υπάρχει μέσα της που να αποδίδει αυτή την αισθητική αλητείας/αναρχισμού με τα οποία συνδέεται το cyberpunk; Η λέξη πανκ δεν είναι ελληνική.

Είναι μια τελείως αποτυχημένη μετάφραση του όρου cyberpunk (που αν ψάξετε στο διαδίκτυο θα δείτε από πού ξεκίνησε).

Αναρωτιέστε αν έχω να προτείνω κάποιον εναλλακτικό όρο; Δεν έχω. Δεν ξέρω πώς θα μπορούσες να αποδώσεις, με μία λέξη, την αισθητική cyberpunk στα ελληνικά. Πάντως, κυβερνοπάνκ δεν είναι.

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Μαΐου (12/5)


Forest Rogers (παράξενα αγάλματα) + Μυθολογία Κθούλου (Strange Tales, 1930) + 29 γκράφιτι (Μεξικό) + Edmund Dulac (τέχνη στο In the Kingdom of the Pearl) + Léon Carré (τέχνη στο In the Garden of Gems) + Βιβλία αφιερωμένα στον Tolkien + Solarpunk (το μέλλον) + Chain Story Project (ιστορίες φαντασίας δωρεάν) + OpenGame (web games από τεχνητή νοημοσύνη) + Dangerous Frontiers (κόσμοι επιστημονικής φαντασίας) + Jack London (The Red One, διήγημα) + Gilbert Williams (τέχνη) + Όνειρα και φαντασιώσεις (κι άλλη τέχνη) ++ ακόμα περισσότερα στο LinX!

 

Η Ψυχεδελική Επιστημονική Φαντασία


Καθότι γεννήθηκα στις αρχές του ’80, δεν γνώρισα την επιστημονική φαντασία σε κάποιες από τις ίσως πιο ενδιαφέρουσες μορφές της, ή νοοτροπίες της. Αυτές, όμως, οι μορφές – ή νοοτροπίες – παραμένουν ακόμα και σήμερα, αν κοιτάξεις διάφορα πράγματα που πλέον θεωρούμε «ρετρό» ή «παλιότερα» ή «ξεπερασμένα» – ή «κλασικά».

Η επιστημονική φαντασία έχει αλλάξει πολύ με τα χρόνια, αλλά νομίζω πως οι παλιότερες μορφές/νοοτροπίες έχουν περισσότερο ενδιαφέρον από τις σημερινές. Σήμερα, είναι πιο συγκεκριμένα τα πράγματα, είτε από άποψη επιστήμης είτε από άποψη αισθητικής. Η επιστήμη της σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας ακολουθεί, κυρίως, και το σύγχρονο επιστημονικό «δόγμα». Η αισθητική της είναι, συνήθως, μια αισθητική κινηματογραφική, ή μια αισθητική επιστημονικής ακρίβειας, ή μια αισθητική space opera α λα Star Wars.

Τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 η επιστημονική φαντασία είχε μια πολύ διαφορετική αισθητική, και πιθανώς περισσότερο ενδιαφέρον.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Απριλίου (29/4)


Virgil Finlay (τέχνη φαντασίας) Chéri Hérouard (παρισινή τέχνη) Gervasio Gallardo (μυθική τέχνη) HP Lovecraft (τα Άπαντα) Cthulhu Mythos (Encyclopedia) Πολύπλοκα και πελώρια οικοδομήματα (πριν από τις σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους) Sybil Marie Anne Lenormand (και η μαντική τράπουλά της) Pulp Covers (the best of the worst) Το διάβασμα (μας κάνει καλό;) Παίξτε δωρεάν πάνω από 15.000 παιχνίδια (της Amiga) Τα βιβλία Mapbacks (των παλιών εκδόσεων Dell) Solarpunk (A Short Guide to the Decolonization of the Sun) Πώς να είσαι συγγραφέας (όπως πραγματικά αισθάνεσαι) ...Και έρχονται κι άλλα (στο LinX)