Διαβάζω βιβλία από πολύ μικρός. Διαβάζω συστηματικά. Μου αρέσει. Και, να, αυτό τον χρόνο διάβασα – πόσα; – κάτσε να τα μετρήσω, μια στιγμή – είκοσι βιβλία. Και συνήθως τόσα διαβάζω κάθε χρόνο: καμιά εικοσαριά.

Με εκπλήσσει όταν βλέπω κόσμο στο διαδίκτυο να λέει ότι έχει διαβάσει 100 βιβλία μες στον χρόνο – ή και παραπάνω.

Σοβαρά, ρε παιδιά – πώς το κάνετε αυτό; Δεν μπορώ να καταλάβω. Πώς διαβάζετε 100 λογοτεχνικά βιβλία τον χρόνο (πολλά από τα οποία είναι και μεγάλα);

Διαβάζω καθημερινά (εκτός αν τύχει να είμαι πολύ κουρασμένος, ή να έχω κάποια άλλη δουλειά – ή να συμβαίνει κάτι άλλο, έκτακτο), αλλά πάλι δεν μπορώ να διαβάσω με τέτοιο ρυθμό. Ίσως να είμαι απλά αργός αναγνώστης... Αλλά, εντάξει, πόσο αργός; Πολύ αργός; Μερικές φορές έχω προσπαθήσει να διαβάσω πιο γρήγορα, και δεν μπορώ. Δεν μου φαίνεται ότι διαβάζω πραγματικά έτσι.

Αν δεις μερικά άρθρα στο διαδίκτυο, δίνουν συμβουλές για ταχεία ανάγνωση (fast reading). Ουσιαστικά, σου λένε να μη δίνεις πολλή σημασία στις λέξεις ή στις προτάσεις, αλλά να προχωράς ντουγρού. Επίσης, να μη διαβάζεις τα πάντα, να «πιάνεις» τις πιο βασικές λέξεις και να προχωράς. Ώστε να καταλαβαίνεις περίπου τι γίνεται.

Και κάθομαι και το σκέφτομαι και λέω: Μα αυτό δεν είναι ανάγνωση. Όταν διαβάζω, θέλω να βλέπω τις λέξεις, και θέλω να βλέπω και τη στίξη και το πώς είναι γραμμένες οι προτάσεις. Όλα αυτά έχουν σημασία στην εμπειρία της ανάγνωσης. Ειδικά της λογοτεχνικές ανάγνωσης. Έχει σημασία το πώς είναι γραμμένο κάτι· δεν διαβάζεις απλά για να πιάσεις «το νόημα σε γενικές γραμμές»: διαβάζεις για να έχεις μια εμπειρία.

Πόσες λέξεις μπορείς να διαβάζεις την ώρα αν θέλεις να έχεις αυτή την εμπειρία; Σίγουρα, πολύ λιγότερες απ’ό,τι αν απλά ρίχνεις μια ματιά για να πιάσεις το ρεζουμέ και να πας παρακάτω. Στο τέλος, δεν αισθάνεσαι σαν να έχεις πραγματικά διαβάσει, ή βιώσει, τίποτα. Απλώς έχεις πάρει μια πληροφορία. (Καλό όταν τριγυρίζεις στο διαδίκτυο ρίχνοντας ματιές σε άρθρα· όχι καλό όταν διαβάζεις λογοτεχνία.)

Το πόσο βιβλία διάβασες φαίνεται να είναι κι αυτό σημάδι των καιρών, ίσως, όπως το πόσους followers ή likes έχεις. Η ουσία δεν έχει σημασία· ο αριθμός μόνο έχει σημασία. Όσο πιο μεγάλος ο αριθμός τόσο το καλύτερο (ακόμα κι αν, ουσιαστικά, δεν σημαίνει τίποτα).

Αλλά έλα που στην πραγματικότητα δεν είναι έτσι. Όχι αν σ’ενδιαφέρει η ουσία, τουλάχιστον.

Αν πάλι πραγματικά υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να διαβάζουν τόσα πολλά βιβλία και να πιάνουν και την ουσία, και να έχουν την εμπειρία της λογοτεχνικής ανάγνωσης, τους βγάζω το καπέλο. Ή πρέπει να παίρνουν speed, ή το μυαλό τους να τρέχει με χίλια (και τα μάτια τους επίσης). Εγώ δεν μπορώ να το κάνω αυτό, και πάντα με παραξένευε. Ίσως να είναι μάγοι, ή ενδογήινοι.

(Ή ίσως να είναι κατάρα: αν είσαι γρήγορος συγγραφέας να είσαι αργός αναγνώστης. Ορισμένοι μού λένε ότι είμαι πολύ γρήγορος συγγραφέας· αλλά εμένα δεν μου φαίνομαι και τόσο γρήγορος. Θα ήθελα να γράφω τα διπλάσια βιβλία, και όταν γράφω πάντα νομίζω ότι η ιστορία καθυστερεί και θέλω να πάω παρακάτω.)