Κλέφτες και μπουκαδόροι... ή τίποτα χειρότερο; Ξωτικά της πόλης; Απρόσωπα στοιχειακά με παράξενα καπέλα και αιχμηρά μαχαίρια;

Πού οδηγείται ο κόσμος, πού οδηγείται...

Μυστηριακές Οντότητες

Αυτό είναι ένα πολύ καλό σημάδι.

Γιατί; Μα, φυσικά, επειδή είσαι στον δικό σου κόσμο, όχι στον κόσμο που κάποιος άλλος έχει ετοιμάσει για σένα.

Νομίζεις ότι αυτό είναι μικρό; Ξανασκέψου του. Σήμερα, περισσότερο από οποιαδήποτε προηγούμενη εποχή ίσως, βομβαρδίζεσαι με ένα σωρό μηνύματα και καλέσματα από κόσμους που έχουν φτιάξει άλλοι και προσπαθούν να παγιδέψουν το μυαλό σου εκεί. Κινηματογραφικά θεάματα, διαφήμιση, κοινωνικά δίκτυα, περιοδικά, βιβλία, παιχνίδια... Και δεν είναι όλα αυτά κακά, αλλά το καθένα είναι κι ένας κόσμος από μόνο του, ή το τμήμα ενός κόσμου.

Το να μπορείς να είσαι στον δικό σου κόσμο, αντί παγιδευμένος σε κάποιον από αυτούς, είναι σημαντικό. Σημαίνει ότι διατηρείς μια κάποια αυτονομία.

Δεν σημαίνει, όπως πιστεύουν κάποιοι ανόητοι, ότι δεν ξέρεις τι γίνεται γύρω σου. Αν δεν ξέρεις τι γίνεται γύρω σου, είσαι αυτιστικός. Αν ζεις στον κόσμο που έχεις φτιάξει εσύ, είσαι ελεύθερος.

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

Στην καθημερινότητα, όταν αφηγούμαστε ένα περιστατικό, συχνά μπλέκουμε τον Ενεστώτα με τον Αόριστο, παρότι πρόκειται πάντα για παρελθοντική αφήγηση.

Πχ, μπορεί να πεις: Και του λέω “Μην πας, ρε, αποκεί”, αλλά εκείνος πηγαίνει, και μετά τρέξαμε και τον πιάσαμε λίγο προτού πέσει.

Εδώ μπλέκονται δύο χρόνοι.

Στη λογοτεχνία δεν το κάνεις αυτό. Γράφεις, συνήθως, ή σε Αόριστο ή σε Ενεστώτα. Και αν κάποια στιγμή αλλάζεις μεταξύ τους το κάνεις για συγκεκριμένο αφηγηματικό λόγο ‒ πχ, για να δείξεις αλλαγή στον χρόνο, ή για να δημιουργήσεις διαφορετική αίσθηση. Δεν το κάνεις τυχαία. Το να το κάνεις τυχαία, συνήθως σημαίνει ότι δεν ξέρεις να γράφεις και πολύ καλά.

Και συμφωνώ με όλα αυτά. Ούτε εμένα μ’αρέσει ν’αλλάζει τυχαία ο χρόνος μέσα στην αφήγηση. Πχ, αν δω κάποιος να γράφει έτσι–

Ταξίδευαν τρεις μέρες στις ερημιές και έβλεπαν μόνο κάκτους και βράχους, αλλά την τέταρτη μέρα, ενώ ο ήλιος είναι ψηλά στον ουρανό, ο Τζοκ βλέπει μια πελώρια σκιά στον ορίζοντα και νομίζει πως είναι κάτι το ζωντανό. “Τι είναι αυτό;” ρώτησε τη Μάριαν.

–δεν θα μου αρέσει. Εκτός αν έχει κάτι εξαιρετικό να πει, ή αν το κάνει για συγκεκριμένο λόγο.

Είναι όμως να αναρωτηθείς γιατί έχουμε αυτή τη συνήθεια της… σταθερότητας του χρόνου μέσα στην αφήγηση. Όπως είπα παραπάνω, στην καθημερινότητα συνεχώς αλλάζουμε χρόνο όταν αφηγούμαστε παρελθοντικά περιστατικά ‒ μια στον Αόριστο, μια στον Ενεστώτα, σαν να μην υπάρχει διαφορά καμία. Και κανένας δεν έχει πρόβλημα να καταλάβει τι λες.

Τροφή για σκέψη, ίσως.

Διάβαζα πρόσφατα ένα ελληνικό άρθρο που έγραφε ότι οι ανεμογεννήτριες κάνουν κακό, και στο περιβάλλον αλλά και στην οικονομία. Χωρίς να έχω τίποτα ιδιαίτερες γνώσεις για το θέμα (το παραδέχομαι), μου φάνηκαν περίεργα όλ’ αυτά. Ανέκαθεν πίστευα ότι οι εναλλακτικές μορφές ενέργειες είναι, αν μη τι άλλο, καλύτερες από αυτές που χρησιμοποιούμε μέχρι στιγμής. Σε τελική ανάλυση, πόσο χειρότερες μπορεί να είναι οι ανεμογεννήτριες από τα εργοστάσια που μολύνουν με καπνούς τον αέρα και με λύματα τη θάλασσα και τη γη; Το ίδιο και για τους συλλέκτες ηλιακής ενέργειας.

Η Ελλάδα έχει τόσο αέρα και τόσο φως· γιατί να μην τα εκμεταλλευτούμε; Δε μου φαίνεται λογικό ότι θα μολύνουν περισσότερο το περιβάλλον, ή ότι θα είναι χειρότερα για την οικονομία. Μάλλον το αντίστροφο.

Αλλά, και πάλι, λέω ότι δεν έχω τίποτα ιδιαίτερες γνώσεις για το θέμα· μιλάω σκεπτόμενος με απλή λογική και μόνο.

Και το πρόβλημα είναι, συνειδητοποίησα μόλις διάβασα το συγκεκριμένο άρθρο, ότι δεν υπάρχει κανένας εύκολος τρόπος να τσεκάρεις ποια είναι η αλήθεια εδώ. Και αυτό νομίζω ότι ισχύει για τους περισσότερους ανθρώπους που δεν έχουν λεπτομερειακές γνώσεις για τέτοια συστήματα. Να πιστέψεις κάτι που λέγεται, ή να μην το πιστέψεις; Υπάρχει άλλη σκοπιμότητα πίσω από τα λόγια, ή όχι;

Ο μόνος τρόπος για να είσαι σίγουρος θα ήταν να ξέρεις πώς ακριβώς δουλεύουν αυτά τα μηχανήματα – και δεν φτάνει να έχεις διαβάσει ένα άρθρο στη Wikipedia, ή μια αναφορά σε κάποια εγκυκλοπαίδεια, ή ακόμα και ένα τεχνικό εγχειρίδιο. Πρέπει να έχεις τεστάρει τα μηχανήματα ο ίδιος. Αλλά αυτό, φυσικά, δεν είναι εύκολο.

Και σχετικά πάλι με την Tanith Lee, την οποία ανέφερα τις προάλλες... Έριχνα μια ματιά και σε κάποια μη λογοτεχνικά πράγματα που έχει γράψει, και, απ’όσα έλεγε, φαίνεται να ήταν από τους συγγραφείς που πραγματικά γουστάρουν αυτό που κάνουν και δεν φοβούνται να το πουν. Καμία σχέση με πολλούς σύγχρονους συγγραφείς φαντασίας που βλέπεις να διατυπώνουν για τη συγγραφή απόψεις τύπου “It’s just a job, man”, όπως σκουπιδιάρης, υπάλληλος σε σουπερμάρκετ, ταξιτζής... αν και, εεεεε, χμμμμ, μ’αυτά τα επαγγέλματα (που, σημειωτέον, δεν τα αναφέρω καθόλου υποτιμητικά) μπορείς να βγάλεις και κανένα φράγκο παραπάνω συνήθως. Αλλά, ξέρεις, ουσιαστικά, It’s just a job, man, τίποτα το ιδιαίτερο, σαν να λαδώνεις μηχανές ένα πράμα, δεν χρειάζεται να αισθάνεσαι τίποτα, το να αισθάνεσαι είναι απαγορευμένο. Λες και αν πουν ότι αισθάνονται κάτι φοβούνται ότι θα τους εκτελέσουν ή θα τους κατακρίνουν. Γιατί – λογική του συστήματος – η δουλειά πρέπει να είναι κάτι που δεν σου αρέσει. Αν σου αρέσει, δεν μπορεί να είναι δουλειά. Σωστά;

Λάθος.

Τότε είναι πραγματική Δουλειά.

Και μετά απορούμε γιατί διαβάζουμε σύγχρονα βιβλία και νιώθουμε κάτι να λείπει. Δε θάπρεπε να απορούμε.

Ευτυχώς υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Βλέπε προς Sea of Ghosts, για παράδειγμα, που τελευταία διαβάζω μαζί με το Birthgrave, κοντεύω να το τελειώσω, και γινόταν ολοένα και καλύτερο και πιο ευφάνταστο με κάθε γαμημένη παράγραφο που διάβαζα.