Βλέπω αυτά που έχει κάνει, και αυτά που ίσως μέλλεται να κάνει, ο Elon Musk στο Twitter και έχω πάθει σοκ. Προσπαθεί να ξεζουμίσει οικονομικά την πλατφόρμα. Πάω στοίχημα πως, αν δεν ήταν πλέον τόσο συνηθισμένο τα social media να είναι δωρεάν, θα έβαζε να πληρώνεις για να εγγραφείς. Ίσως ακόμα και να πληρώνεις κάθε φορά που κάνεις log in!

Ο Elon Musk είναι ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο... Τώρα καταλαβαίνω πώς: Εκμετάλλευση, εκμετάλλευση, εκμετάλλευση. Αισχρή εκμετάλλευση.

Προσπαθεί να διαχωρίσει το Twitter σε χρήστες που θα πληρώνουν (και θα είναι προνομιακοί) και χρήστες που δεν θα πληρώνουν (και θα είναι δευτέρας κατηγορίας). Αυτό και μόνο ως λογική είναι απαράδεκτο και απαίσιο. Επίσης απαίσιο είναι το πόσο που χρεώνει.

Ναι, ανέκαθεν γινόταν και διαφήμιση στο Twitter (και ίσως κι αυτό να ήταν κακό), αλλά δεν ήταν το ίδιο πράγμα όπως να διαχωρίζεις τους χρήστες με τέτοιο χυδαίο τρόπο.

Και ούτε τους δημιουργούς αφήνει να φτιάξουν ελεύθερα εφαρμογές (apps) βασισμένες στο Twitter. Πρέπει να πληρώνουν. Γι’αυτό κιόλας αρκετές δωρεάν υπηρεσίες βασισμένες στο Twitter έχω διαβάσει ότι τώρα θα κλείσουν: γιατί, πολύ απλά, δεν μπορούν – ή δεν θέλουν – να πληρώνουν τον Μασκ(αρά) για να χρησιμοποιούν κάτι που θα έπρεπε να είναι δωρεάν.

*

Τα social media, και οτιδήποτε παρόμοιο, πρέπει να είναι δωρεάν στον χρήστη. Γιατί; Διότι ουσιαστικά εκμεταλλεύονται τον χρήση σε κάθε περίπτωση. Ο χρήστης δίνει δωρεάν περιεχόμενο εκεί μέσα. Ανεβάζει τη διαφημιστική και οικονομική αξία της πλατφόρμας απλά και μόνο με την (ενεργή) παρουσία του. Πού αλλού δουλεύεις χωρίς να σε πληρώνουν; Μόνο στα σόσιαλ μύδια και σε παρόμοια πράγματα στο διαδίκτυο.

Αλλά αυτό έχει την εξής λογική: ότι ναι μεν δέχεσαι μια κάποια εκμετάλλευση της δουλειάς σου από έναν τρίτο για να αυξήσει την αξία της πλατφόρμας του, αλλά κι εσύ προωθείς τη δική σου δουλειά, ή τις πολιτικές σου ιδέες, ή προσπαθείς να κάνεις φίλους αποκεί μέσα ή να βρεις γκόμενα, ή οτιδήποτε άλλο που αφορά εσένα προσωπικά.

Δηλαδή, δίνεις κάτι και παίρνεις κάτι.

Αυτό όμως που κάνει τώρα ο Μασκ(αράς) γέρνει την πλάστιγγα προς το δίνεις πολύ περισσότερο, γιατί θέλει και να του δίνεις δωρεάν υλικό για την πλατφόρμα του και να τον πληρώνεις κιόλας!

Ε όχι, ρε μεγάλε, δεν είμαστε και τελείως μαλάκες, με το συμπάθιο...

Προσωπικά πιστεύω ότι κανένας δεν πρέπει να τον πληρώσει ούτε μισό αρχίδι, ώστε στο τέλος να αναγκαστεί να γυρίσει την πλατφόρμα στην προηγούμενή της κατάσταση.

Και ο μόνος λόγος που ήδη δεν έχω φύγει από το Twitter είναι επειδή δεν βλέπω ακόμα η κατάσταση να έχει γίνει φριχτή. Αν δω να γίνεται κάτι τέτοιο – όπως οι απλήρωτοι λογαριασμοί να μην προωθούνται καθόλου και μόνο οι πληρωμένοι να έχουν δύναμη – μάλλον θα πάω αλλού.

*

Ευτυχώς, ποτέ δεν είχα ασχοληθεί τόσο πολύ με κανένα social media που να το θεωρώ «δικό μου» ή σπίτι μου. Γιατί το ήξερα πως δεν αξίζει.

Αυτό είναι ένα μάθημα που έμαθα από παλιά στο διαδίκτυο, πριν από τα σόσιαλ μύδια: Ποτέ μην ασχολείσαι πολύ με κάτι που δεν είναι απόλυτα δικό σου.

Είχα ασχοληθεί πολύ με μια πλατφόρμα που κάποιος άλλος είχε τα κλειδιά· κι όταν κάποιος άλλος έχει τα κλειδιά – έχει το όνομα του site, εν ολίγοις – αυτός ελέγχει και τον χώρο. Αν κάτι στραβώσει και εσένα δεν σου αρέσει, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα εκτός απ’το να φύγεις. Δεν μπορείς να κλείσεις το μέρος, δεν μπορείς να το αλλάξεις. Δεν έχεις καμία δυνατότητα. Και όλη η δουλειά σου μέσα σε αυτό πάει χαμένη. Ήταν εκμετάλλευση, από την οποία επωφελείται κάποιο άλλο καθίκι (ή πολλά καθίκια μαζί).

Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που, πχ, μετακόμισα τα Σκιώδη Παραλειπόμενα σε δικό μου σέρβερ αντί να τα έχω στο Tumblr. Δεν είχα κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα, αλλά δεν αισθανόμουν ότι το blog ήταν ακριβώς «δικό μου».

Τώρα είναι, όσο μπορεί να είναι στο διαδίκτυο.

Το ίδιο, και πολύ περισσότερο, ισχύει για τα social media. Είναι μια μαζική εκμετάλλευση. Όσο πιο πολύ τούς δίνεις την αφοσίωσή σου, τόσο πιο πολύ κάποια μέρα στο μέλλον θα σε προδώσουν· γιατί, αναπόφευκτα, κάτι θα αλλάξει που δεν θα σου αρέσει, ή μπορεί και να καταστρέφει τελείως την ιδέα σου για το τι κάνεις εκεί.

 

Undead wizard... Yeah.

Μυστηριακές Οντότητες

 

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Τριγύριζα σε κάτι ξενόγλωσσα websites και έτυχε να δω έναν τύπο – συγγραφέα – να γράφει, εν ολίγοις, ότι πρέπει να θέλεις να πουλήσεις το βιβλίο σου για να αποδείξεις ότι αυτό που κάνεις είναι σοβαρό και κάτι περισσότερο από χόμπι.

Φυσικά, όσοι με παρακολουθούν για κάποιο καιρό ξέρουν ότι δεν συμφωνώ με μια τέτοια λογική. Αλλά δεν είναι εκεί το θέμα. Στάσου λίγο και σκέψου: Ζεις σε μια κοινωνία που σου λέει ότι, κυρίως, αξία έχει μόνο ό,τι έχει χρηματική αξία, ό,τι πωλείται. Τα άλλα είναι αμελητέα.

Αυτή είναι η γενική αντίληψη που φαίνεται να υπάρχει. Και ο ένας κολλάει από τον άλλο. Οπότε και ο παραπάνω συγγραφέας κόλλησε το μικρόβιο (από πολύ νωρίς της «καριέρας» του πιθανώς) και μας λέει πως, αν θες να νομίζουν ότι αυτό που κάνεις είναι κάτι περισσότερο από χόμπι, πρέπει να το πουλάς. (Γιατί – ασφαλώς – χόμπι ίσον κάτι ασήμαντο και αμελητέο.)

Από πότε το εμπόρευμα ισοδυναμεί, υποχρεωτικά, με κάτι το αξιόλογο;

Αυτό δεν έχει καμια λογική βάση. Είναι ένας… κοινωνικός παραλογισμός μιας κοινωνίας που υπολογίζει τα πάντα βάσει του χρήματος.

Αν κάποιος κάνει, δηλαδή, κάτι εξαιρετικό, αυτό δεν έχει αξία εκτός αν θέλει να το πουλήσει. Η αισθητική αξία δεν υπάρχει, η πνευματική αξία δεν υπάρχει – τίποτα δεν υπάρχει. Μόνο το τάλιρο υπάρχει!

Και, για να πέσει το τάλιρο, πρέπει να συμβιβαστείς με κάποια πλαίσια.

Ουπς! για φαντάσου· ακόμα μια μάντρα. Αυτή της «αγοράς». Η κοινωνία μας κάνει καλά τη δουλειά της – να προσπαθεί να δώσει την εντύπωση της ελευθερίας ενώ ουσιαστικά κλείνει τους πάντες σε μάντρες με πολύ συγκεκριμένα πλαίσια.

Είναι να απορεί κανείς μ’αυτό που έχει συμβεί στη λογοτεχνία; Είναι υπερβολικά δύσκολο, ψάχνοντας στα σύγχρονα βιβλία, να βρεις κάτι με προσωπικό όραμα. Πάρε για παράδειγμα τη φανταστική λογοτεχνία. Κοιτάζεις τις περιλήψεις, και βλέπεις αμέσως τις κατηγορίες. Μυθιστορήματα με ζόμπι (όπου μια πανούκλα έπεσε στη γη και λοιπά και λοιπά), μυθιστορήματα τύπου άγγελοι εναντίον δαιμόνων, μυθιστορήματα τύπου steampunk, μυθιστορήματα τύπου Τόλκιν (αν κι αυτό πια πλησιάζει να ξεπεραστεί), κτλ κτλ. Είναι απίστευτα δύσκολο να βρεις κάτι που να ξεχωρίζει.

Είναι σαν να είσαι στη λαϊκή, που διάφοροι πουλάνε ραδίκια. Τα ραδίκια του ενός δεν μοιάζουν να διαφέρουν και πολύ από τα ραδίκια του άλλου. Είναι όλα ραδίκια, γαμώ το φελέκι! Πόσο διαφορετικά να είναι;

Αλλά τα λογοτεχνικά βιβλία δεν είναι ραδίκια. Περιμένεις κάτι περισσότερο.

Και ποιος φταίει γι’αυτή την τραγική «ραδικοποίηση»; Οι αντιλήψεις τύπου «Προσαρμόσου στην αγορά για να σε πάρουν σοβαρά».

Θα μπορούσε, βέβαια, να ήταν και «Προσαρμόσου στην Ακαδημία για να σε πάρουν σοβαρά» ή οποιοδήποτε άλλο «Προσαρμόσου…» Το ίδιο χάλια θα ήταν.

Μην προσαρμόζεσαι.

 

Με καράβι στο κεφάλι.

Μυστηριακές Οντότητες

 

Τις προάλλες έγραψα για το Honor Among Thieves, την τελευταία ταινία του Dungeons & Dragons, και εκεί ανέφερα ότι δεν μου άρεσε η μετάφραση της πόλης Neverwinter ώς «το Ποτεχείμωνο». Εκτός του ότι δεν μου φαίνεται και τόσο καλόγουστο, δεν νομίζω ότι είναι και γραμματικά σωστό. Υπάρχουν σύνθετες λέξεις με τον χειμώνα, – όπως αποχείμωνο, καταχείμωνο, διαχειμάζω – αλλά δεν υπάρχουν σύνθετες λέξεις με το ποτέ ως πρώτο συνθετικό. Το ποτέ δεν κάνει σύνθετες λέξεις. Είναι απλά ένα επίρρημα.

Και έτυχε να σκέφτομαι τώρα, για πλάκα, πώς θα μπορούσε να μεταφραστεί η Neverwinter στα ελληνικά. Είναι κάτι τέτοιο καν εφικτό; Ή θα έπρεπε να της δώσεις μια τελείως άλλη ονομασία;

Στην αρχή, δεν μου ερχόταν καμιά ιδέα. Μετά σκέφτηκε πώς μεταφράζουμε διάφορες άλλες αγγλικές λέξεις που περιλαμβάνουν το never.

To Neverland το λέμε Χώρα του Ποτέ. Αλλά τέτοια μετάφραση δεν μας κάνει για τη Neverwinter. Πώς θα την πούμε; «Πόλη Που Δεν Έχει Ποτέ Χειμώνα;» Παραείναι μακροσκελές.

Μετά, μου ήρθε το neverending tale. Πώς το λέμε αυτό; Ατελείωτη ιστορία.

Εδώ είμαστε, λοιπόν!

Το never ο καλύτερος τρόπος για να το μεταφράσεις μέσα σε μια σύνθετη λέξη είναι ως στερητικό α-. Το στερητικό α- δείχνει ότι κάτι λείπει, ή κάτι δεν είναι εκεί το οποίο θα μπορούσε να είναι (ή μη).

Το Neverwinter ως όνομα πόλης υπονοεί ότι (και καλά) δεν πιάνει ποτέ χειμώνας εκεί. Άρα, α- στερητικό + χειμώνας.

Αχείμωνη θα την πεις. Είναι γραμματικά σωστό (αν και, βέβαια, καινούργια λέξη), και, αν και μοιάζει λίγο περίεργο στο αφτί αρχικά, αν το σκεφτείς βλέπεις ότι μπορείς να το συνηθίσεις.

Μια πόλη που ονομάζεται Αχείμωνη δεν είναι τόσο παράξενο. Θα μπορούσε να υπάρχει. Εδώ υπάρχει λέξη χειμωνανθός – λουλούδι του χειμώνα. (Ψάξτε το, να δείτε ότι όντως υπάρχει.)