Αν τριγυρίζεις για κάποιο καιρό στο Διαδίκτυο πιθανώς να έχεις πέσει πάνω στην αριστεροδεξιά χορεύτρια (όπως τη λέω εγώ, τουλάχιστον, για πλάκα). Είναι η ακόλουθη κινούμενη εικόνα.

Υποτίθεται τώρα πως, αν χρησιμοποιείς περισσότερο το δεξιό ημισφαίριο του εγκεφάλου σου, τη βλέπεις να γυρίζει προς τα δεξιά – κι αυτό σημαίνει ότι είσαι δημιουργικός άνθρωπος. Αν, αντιθέτως, τη βλέπεις να γυρίζει προς τ’αριστερά, χρησιμοποιείς περισσότερο το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου σου – τη λογική. Εγώ συνήθως τη βλέπω να γυρίζει δεξιά. Αναμενόμενα, θα μου πεις, αφού είσαι δημιουργικός άνθρωπος. Αλλά η αλήθεια είναι πως δεν πιστεύω και τόσο σε τέτοια τεστ· δε νομίζω ότι μπορείς να μετρήσεις τόσο εύκολα το ανθρώπινο μυαλό: δεν νομίζω ότι μπορείς να το μετρήσεις καθόλου. Και συνήθως τέτοιες μετρήσεις αποτυχαίνουν οικτρά σε σύγκριση με το τι πραγματικά συμβαίνει.

Αλλά, όπως είπα, δεν τη βλέπω πάντα να γυρίζει προς τα δεξιά. Κάποιες φορές τη βλέπω τη γαμημένη να γυρίζει και προς τ’αριστερά. Μπας σε καλό σου, έγινε κουμουνίστρια ξαφνικά;

Όχι, βασικά, δεν άλλαξε τις πεποιθήσεις της.

Σημασία έχει νομίζω πώς χρησιμοποιείς το μυαλό σου εκείνη την ώρα που τυχαίνει να την κοιτάζεις. Και μπορείς να αλλοιώσεις και τη μετακίνησή της αν θέλεις. Κοίταζε τα πόδια της ενώ τη βλέπεις κυρίως με το ένα μάτι (χωρίς να έχεις το άλλο κλειστό) και, μετά, ενώ τη βλέπεις κυρίως με το άλλο μάτι (πάλι, χωρίς να έχεις το άλλο κλειστό). Και αρκετές φορές έτσι (όχι πάντα, έχε υπόψη) θα τη δεις ν’αλλάζει φορά.

 

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Στο Θρυμματισμένο Σύμπαν χρησιμοποιώ διαφόρων ειδών ονόματα για τους χαρακτήρες. Ορισμένα είναι τελείως φανταστικά (όπως Ζαώρδιλ), άλλα μοιάζουν με αυτά κάποιας ιστορικής περιόδου του κόσμου μας (πχ, πολλά από τα ονόματα στην Απολλώνια είναι Βυζαντινορωμαϊκού τύπου – Ανδρόνικος, Κορνηλία), άλλα είναι αρκετά σύγχρονα αλλά όχι ελληνικά (όπως Τζακ), άλλα είναι ελληνικά (όπως Φαίδρα), άλλα μοιάζουν ελληνικά αλλά δεν είναι πραγματικά ελληνικά (όπως Ζορδάμης), και τα λοιπά.

Αυτό το κάνω για να φανεί η γενικευμένη πολυπολιτισμική κατάσταση που υφίσταται στο Θρυμματισμένο Σύμπαν: πολλοί άνθρωποι από πολλές διαστάσεις/κόσμους αναμιγνύονται και ταξιδεύουν από το ένα μακρινό μέρος στο άλλο.

Δεν σημαίνει, όμως, ότι τα ονόματα που μοιάζουν με αυτά του δικού μας κόσμου είναι πραγματικά τα ίδια ονόματα. Απλά είναι οι καλύτερες δυνατές μεταφράσεις στα ελληνικά. Ο Ανδρόνικος στο Θρυμματισμένο Σύμπαντος δεν λέγεται Ανδρόνικος· εκεί μιλάνε διαφορετικές γλώσσες, όχι ελληνικά προφανώς – είναι άλλοι κόσμοι, άλλες πραγματικότητες – όμως το Ανδρόνικος είναι η καλύτερη δυνατή μετάφραση στα ελληνικά για αυτό το συγκεκριμένο όνομα. Όπως και το Τζακ, όπως και το Φαίδρα ή το Ιωάννα.

Και υπάρχει κάτι αντίστοιχο στον δικό μας κόσμο, το οποίο, μάλιστα, χρησιμοποιούμε πολύ συχνά. Από γλώσσα σε γλώσσα κάποια ονόματα έχει συνηθιστεί να μεταφράζονται ως άλλα ονόματα. Για παράδειγμα, αν ο Γιάννης πάει στην Αμερική θα τον λένε Τζον μάλλον. Όμως το όνομά του δεν είναι αληθινά Τζον· είναι Γιάννης. Είναι άλλο πράγμα, ουσιαστικά. Απλώς το “Τζον” μπορεί να θεωρηθεί η καλύτερη δυνατή μετάφραση του “Γιάννης”. Όπως το “Γκας” θεωρείται η καλύτερη δυνατή μετάφραση του ονόματός μου – Κώστας – για κάποιο μυστηριώδη λόγο. Αλλά δεν με λένε Γκας. Οκέι, μάδερφακερ;

Το ίδιο θα σου έλεγε και κάποιος από το Θρυμματισμένο Σύμπαν. Όμως, στα ελληνικά, αυτές είναι οι καλύτερες δυνατές μεταφράσεις των ονομάτων τους. Εκτός από τα τελείως “φανταστικά” που μένουν αμετάφραστα (όπως Φέκταρελ) ή εξελληνίζονται (όπως Ζορδάμης).

 

Διαβάζω τον Σπάρτακο του Howard Fast, το οποίο είναι ένα αρκετά παλιό βιβλίο: εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1951· αλλά δεν βλέπω να υστερεί σε τίποτα σε σχέση με τα σύγχρονα βιβλία. Για φαντάσου, τελικά δεν χρειάζεσαι MS Word για να γράψεις μια τρομερή ιστορία... Από αρκετές απόψεις, μάλιστα, είναι καλύτερο από πολλά σύγχρονα βιβλία. Εκτός των άλλων, η οπτική γωνία τρίτου προσώπου του είναι πραγματική οπτική γωνία τρίτου προσώπου, όχι μπασταρδεμένη οπτική γωνία πρώτου προσώπου που παρουσιάζεται σαν τρίτο πρόσωπο. Όμως και η ίδια η γραφή είναι καλή· σχεδόν σαν όνειρο. Καθώς και η όλη δομή της ιστορίας, που μοιάζει με ιστορίες μέσα σε ιστορίες και συνεχώς κάνει μπρος-πίσω μες στον χρόνο. Έχω ήδη διαβάσει πάνω από το μισό βιβλίο και είναι μια πλούσια αναγνωστική εμπειρία.

Αλλά, πέρα από αυτά, είναι ένα βιβλίο που αναφέρει και κάποια πράγματα τα οποία είναι γνώσεις για την εποχή στην οποία αναφέρεται και οφείλω να πω πως ορισμένα με εντυπωσίασαν αρκετά (κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που γράφω αυτό το κείμενο εδώ, στα Σκιώδη Παραλειπόμενα). Για παράδειγμα, δεν φανταζόμουν ότι υπήρχαν πολυκατοικίες στην αρχαία Ρώμη (και η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν είχα ενδιαφερθεί αρκετά για να το ψάξω), κι όμως υπήρχαν και, μάλιστα, ήταν αρκετά ψηλές. Έφταναν ακόμα και πέντε, έξι ορόφους, αν και όταν προσπαθούσαν να τις κάνουν ακόμα ψηλότερες συνήθως γίνονταν ζημιές αργά ή γρήγορα. Γενικά, κάποιος έφτιαχνε την πολυκατοικία και μετά πουλούσε ή νοίκιαζε τα διαμερίσματα. Σου θυμίζει κάτι; Στην αρχαία Ρώμη αυτό. Επίσης, αξιοσημείωτο το ότι, σε αντίθεση με τις σύγχρονες πολυκατοικίες, στην αρχαία Ρώμη τα χαμηλά διαμερίσματα θεωρούνταν τα καλύτερα – το ισόγειο και ο πρώτος όροφος κυρίως – γιατί εκεί μπορούσε να έρθει το νερό. Τα πιο πάνω διαμερίσματα δεν είχαν ύδρευση (δεν είχαν βρει τρόπο να στέλνουν το νερό με αρκετή πίεση ώστε να φτάνει ώς εκεί) και πολλές φορές δεν είχαν ούτε καλές τουαλέτες. Συνήθως, οι πιο πλούσιοι ζούσαν στα κάτω διαμερίσματα, και πάνω απ’τα κεφάλια τους ζούσε μια μάζα από ανθρώπους πολύ πιο φτωχούς, που δεν είχαν λεφτά για να ζήσουν σε καλύτερα οικήματα.

Αρκετά σουρεαλιστικό concept, ή όχι;

Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον. Και δεν νομίζω ότι ο Howard Fast το έβγαλε απ’το μυαλό του· πρέπει να το είχε βρει από ιστορική πηγή. Δεν είναι κάτι που θα σκεφτόσουν έτσι εύκολα για την αρχαία Ρώμη. Είναι πολύ παράξενο για νάναι παραμύθι.

Ένα ακόμα πράγμα μού φάνηκε άξιο αναφοράς, αν και είναι πιο μακάβριο από τα σχετικά με την αρχιτεκτονική. Είναι σχετικό με το πώς οι Ρωμαίοι σταύρωναν τους εχθρούς τους και αυτούς που θεωρούσαν κακοποιούς.

Θυμάσαι εκείνο τον Ρωμαίο στρατιώτη που λόγχισε τον σταυρωμένο Χριστό στα πλευρά; Τον έλεγαν Λογγίνο, αν δεν κάνω λάθος (και ίσως και να κάνω), και υποτίθεται πως από τότε ήταν καταραμένος να μη μπορεί να πεθάνει και να περιπλανιέται για πάντα στον κόσμο. Κάποιοι τον ταυτίζουν με τον Περιπλανώμενο Εβραίο ή άλλες παρόμοια καταραμένες αθάνατες φιγούρες. (Επίσης, είχε εμφανιστεί ως χαρακτήρας στην τηλεοπτική σειρά ROAR, που είχαν παίξει παλιά εδώ, στην Ελλάδα, και την είχα δει όταν ήμουν μικρός. Ο Λογγίνος ήταν ο βασικός κακός δολοπλόκος εκεί.)

Σκέφτεσαι, λοιπόν, ότι αυτός ο Ρωμαίος στρατιώτης ήταν μοχθηρός και είχε λογχίσει τον Χριστό στα πλευρά, οπότε του άξιζε να είναι καταραμένος, σωστά; Λάθος. Δεν το έκανε από μοχθηρία· ήταν μια συνηθισμένη τακτική που έκαναν με όλους τους σταυρωμένους, όπως διάβασα τώρα στον Σπάρτακο. Τους λόγχιζαν για να φεύγει το αίμα και να πεθαίνουν πιο γρήγορα· γιατί, κρεμασμένοι έτσι από τον σταυρό, με τόσο αίμα μέσα τους, τα σώματά τους πρήζονταν και η όλη διαδικασία του θανάτου ήταν πολύ πιο φριχτή και βασανιστική.

Σας προειδοποίησα ότι ήταν κάτι το μακάβριο.

Αλλά τους συγγραφείς τα πάντα τούς ενδιαφέρουν. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα γράψεις μετά, και τι μπορεί να σου χρειαστεί.

 

Αυτό το βρήκα, τελευταία, σ’ένα παλαιοβιβλιοπωλείο τυχαία· δεν το είχα από παλιά. Το εξώφυλλο είναι τελείως καλτ. Εκτός αυτού, μου θυμίζει και τα αυτοκίνητα από την τριλογία μου Η Πλοηγός και ο Δαίμονας. Και, όχι, δεν αναφέρομαι στο όχημα· αναφέρομαι σ’αυτό τον μεταλλικό γίγαντα από πάνω του. Η λέξη αυτοκίνητο δεν χρησιμοποιείται για τα οχήματα στο Θρυμματισμένο Σύμπαν.

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

 

Πριν από μερικές μέρες, έλαβα στο Goodreads ένα μήνυμα από ένα άτομο που θα μείνει ανώνυμο, γιατί έτσι κι αλλιώς ούτε το θάρρος να πει το πραγματικό του όνομα δεν είχε. Μόνο ένα ψευδώνυμο φαινόταν στον λογαριασμό του, και τίποτ’ άλλο.

Το άτομο αυτό νομίζω, από την εικονίτσα στον λογαριασμό του, ότι ίσως να ήταν κάποια κυρία – αν και οι πραγματικές κυρίες δεν φέρονται έτσι. Αν όμως ήταν κύριος, μάλλον πούστρευε λιγάκι. Ούτε οι πραγματικοί κύριοι φέρονται έτσι.

Δυστυχώς, όμως, είναι ένα δείγμα του τι είδους άτομα τριγυρίζουν στο ελληνικό Goodreads και γιατί γενικά δεν μου αρέσει το κλίμα αυτού του είδους, που προωθεί τον ανταγωνισμό, την αντιπαλότητα, και εν τέλει τον ψυχολογικό έλεγχο, αντί να προωθεί την ελευθερία της σκέψης και του λόγου και την αληθινή δημιουργικότητα. Βλέπεις, ο ανταγωνισμός, η αντιπαλότητα, και εν τέλει ο ψυχολογικός έλεγχος είναι αντιστρόφως ανάλογα ως προς την ελευθερία της σκέψης και του λόγου και την αληθινή δημιουργικότητα. Είναι ακριβώς ό,τι θέλουν τα παράσιτα του συστήματος: μια κοινωνία κατά βάση νεκρή σε σκέψη και πεσμένη σε πάθος.

Το πρώτο μήνυμα που μου έγραψε αυτό το άτομο ήταν το εξής:

Και απάντησα το εξής:

Σόρυ, θα πρέπει να σας το χαλάσω. Μου αρέσει έτσι.

Τι άλλο να απαντούσα; Να αλλάξω το όνομά μου επειδή κάποιος τυχαίος το ζητάει για ομιχλώδη λόγο;

Βλέποντας ότι ο έλεγχος δεν έπιασε, το άτομο έγραψε τα εξής – που απορείς τι διάολο σχέση έχουν με την αρχική του ερώτηση, και επίσης απορείς τι διάολο πρόβλημα έχει μαζί μου. Είναι, ίσως, το πρόβλημα που έχουν όλοι οι κρυφοχουντικοί με τους ανθρώπους που επιμένουν να σκέφτονται και να δρουν ελεύθερα. Α, ναι, να μην ξεχάσω: η απάντηση του ατόμου αυτού:

Κατά πρώτον, ούτε να γράψει σωστά δεν φαίνεται να ξέρει, αφού ξεκινά γράφοντας (χωρίς την παρένθεση): Πιστεύω πως σε νοιάζει οι βαθμολογίες των βιβλίων σου αλλά προσποιείσαι πως δεν ενδιαφέρεσαι. Αλλά αυτό δεν έχει μεγάλη σημασία.

Αυτή είναι η κλασική τακτική που χρησιμοποιούν διάφορα “ελεγκτικά” υποκείμενα όταν βλέπουν πως δεν πας με τα νερά τους. Προσπαθούν να σε προσβάλουν. Βαθιά, όμως. Πολύ βαθιά.

Η πλάκα είναι ότι ξέρω ακριβώς αυτού του είδους την τακτική. Αυτά που γράφει το συγκεκριμένο άτομο θα μπορούσα να τα είχα ήδη γράψει στον εαυτό μου ως προσβολή. Γαμώτο! αν έβαζα έναν villain να μου μιλά μέσα σε κάποιο βιβλίο μου, ακριβώς αυτές τις μαλακίες θα έλεγε αν ήταν πολύ επιπόλαιος villain. Σίγουρα αυτό το άτομα είναι πραγματικό;

Επομένως απάντησα ό,τι θα απαντούσε κάποιος χαρακτήρας από τα βιβλία μου. Ή, μάλλον, όχι ακριβώς. Είπα να μην το τραβήξω στα άκρα για δραματικούς λόγους. Απάντησα το εξής:

Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν αυτές τις τακτικές είναι κατάπτυστοι, και δυστυχώς τέτοιες μπαρούφες πιάνουν σε άτομα που δεν έχουν ήδη πραγματικά ψάξει τον εαυτό τους. (Δεν λέω ψυχαναλύσει γιατί είναι πλέον τραγελαφικός όρος, έτσι όπως έχει καταντήσει.)

Αλλά υπάρχει ένα ηθικό δίδαγμα κάπου εδώ:

Αυτά τα άτομα νομίζουν ότι είναι τόσο ανώτερα. Τόσο γαμημένα holier than thou που ούτε ο παπάς της Ενορίας δεν είναι τόσο holier than thou. Νομίζουν ότι σε ξέρουν καλύτερα από τον εαυτό σου.

Δεν ξέρουν τίποτα. Ψάξε τον εαυτό σου και θα δεις ότι τέτοια ελεγκτικά καθάρματα δεν ξέρουν τίποτα. Εσύ είσαι μόνο ΕΣΥ, και αυτό είναι το μόνο που είσαι. Τα άλλα είναι περιττά.

Και μη γελιέσαι, αυτές είναι τακτικές ψυχολογικού πολέμου. Δεν θέλουν το καλό σου τα άτομα που χρησιμοποιούν τέτοιες μεθόδους. Απλά τους ενοχλείς για κάποιο λόγο, γι’αυτό επιτίθενται έτσι. Είναι το μόνο που ξέρουν να κάνουν.

Γι’αυτούς υπάρχει μόνο ανταγωνισμός και κρίση από τους άλλους. Υπάρχει μόνο ένα ψεύτικο θέατρο που, τελικά, καταστρέφει την ψυχή χωρίς να σου προσφέρει τίποτα. Είναι ελεγχόμενοι και θέλουν να κάνουν και τους υπόλοιπους σαν τη μούρη τους.

Δυστυχώς γι’αυτούς, δεν είμαστε όλοι τόσο ευκολόπιστοι. Θέλουν να μας αποκαλέσουν “ψυχοπαθείς”; Ας μας αποκαλέσουν. Οποιαδήποτε βρισιά μπορεί να ειπωθεί χωρίς κανένα νόημα, και όλοι οι έξυπνοι άνθρωποι έχουν πλέον καταλάβει ότι η ψυχιατρική δεν είναι παρά μια κακοστημένη φάρσα που δεν ξέρει τίποτα για την ανθρώπινη φύση. (Βλ. παλιότερο άρθρο μου, ή απλά ψάξε μόνος σου.) Είναι μόνο για να τη χρησιμοποιούν ελεγκτικά κάτι τέτοια καθάρματα.

Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που έχει τύχει να παρατηρήσω τέτοιες δραστηριότητες μέσα στο ελληνικό Goodreads. Ντροπή σας. Επειδή ξέρετε πως ο μέσος συγγραφέας είναι ευάλωτος, ζητώντας ανταπόκριση (δήθεν ότι αυτό είναι το “φυσιολογικό”), τον εκμεταλλεύστε για δικό σας όφελος. Δεν θα αργήσουν οι κοιμισμένοι να ξυπνήσουν. Μόνο αυτό έχω να σας πω.