Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση
Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
9 / 10 / 2021

Παρακολουθώ μια σειρά επιστημονικής φαντασίας (το The 100) και σ’ένα σημείο βλέπεις να παίρνουν ένα μικροτσίπ από το κεφάλι κάποιου, να το περνάνε μέσα σε κάτι σαν τάμπλετ, και να παρακολουθούν τις αναμνήσεις του σαν να ήταν ταινία.

Και αναρωτιέμαι: Πόσες φορές το έχουμε δει αυτό στην επιστημονική φαντασία;

Πάρα πολλές φορές, είναι η απάντηση. Αυτό ή κάτι παρόμοιο. Οι αναμνήσεις να αποθηκεύονται σε κάποιο τεχνολογικό μέσο, και μετά να τις βλέπουν από μια οθόνη.

Είναι αρκετά κλισέ πλέον (αν και η σειρά μου αρέσει, ασχέτως αυτού), και επίσης αναρωτιέμαι, όχι μόνο αν ποτέ θα συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά αν θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο.

Δε νομίζω ότι θα μπορούσε, γιατί οι αναμνήσεις μας δεν είναι πραγματικά σαν ταινία. Δεν είναι σαν να έχεις ένα αρχείο mp4 μες στο κεφάλι σου. Κλείσε τα μάτια και προσπάθησε να θυμηθείς ένα παλιό περιστατικό. Όσο περνά ο καιρός, το θυμάσαι ολοένα και λιγότερο καλά, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να συμπληρώνεις ολοένα και περισσότερα πράγματα με τη φαντασία σου.

Αυτό, όμως, ισχύει από την αρχή. Δηλαδή, από την αρχή, ουσιαστικά χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις τη φαντασία σου για να αναπαράγεις μες στο μυαλό σου κάτι που είχε συμβεί πρόσφατα. Οι αναμνήσεις δεν νομίζω πως είναι οπτικά δεδομένο αλλά σκέτα πληροφοριακά δεδομένα. Το μυαλό αρπάζει ό,τι είναι να αρπάξει, τα κρατά όσο μπορεί να τα κρατήσει, και μετά, ανακαλώντας αυτά τα δεδομένα, αναδημιουργεί τη σκηνή – την ανάμνηση – χρησιμοποιώντας τη φαντασία σου. (Γι’αυτό κιόλας δύο άνθρωποι μπορεί να θυμούνται το ίδιο περιστατικό λίγο διαφορετικά.)

Αυτό δεν θα μπορούσε να το κάνει ένα μηχάνημα, γιατί τα μηχανήματα δεν έχουν φαντασία. Ακόμα κι αν μπορούσε κάπως να διαβάσει κάποια εγκεφαλικά δεδομένα – κάποια πράγματα που έχεις κρατήσει στη μνήμη σου – δεν θα είχε τη δυνατότητα να τα αναπαράγει και με πολύ αξιόπιστο ή αληθοφανή τρόπο.

 

 

Επίσης . . .

Χαλκοπρόσωπος (Οι Εξόριστοι της Σερανβέλ, βιβλίο 2ο)


Τώρα μπορείτε να κατεβάζετε δωρεάν και το δεύτερο βιβλίο των Εξόριστων της Σερανβέλ,

Χαλκοπρόσωπος

Και όσοι προαιρείσθε μπορείτε να μου κάνετε μια δωρεά μέσω Paypal.

Σχετικά με τους λόγους που με έκαναν να αποφασίσω να δίνω την τριλογία Οι Εξόριστοι της Σερανβέλ δωρεάν σε μορφή pdf διαβάστε αυτό το άρθρο.

 

Επιλογές Οκτωβρίου (12/10)


:: ένα νησί της Ελλάδας σε σχήμα σπαθιού με κόκκινη λίμνη και μυστηριώδεις γραφές & ένας πιστός του Στίβεν Κινγκ εξομολογείται & το πειραματικό αυτοκίνητο που ποτέ δεν φτιάχτηκε & το teaser του Mad God & «Ηρακλήδες» από ταινίες περιόδου 1960-1965 & το κρυφό παρελθόν της δερματοστιξίας & πανούκλα στα μεσαιωνικά Βαλκάνια & 45 μεσαιωνικά εμβλήματα μαζί με λατινικούς στίχους & Σύνδρομο Αβάνας και Μπάιντεν & ένα ερπετό μέσα στην καρδιά ανθρώπου που πέθανε το 1637 & Γοργόνες και Τρίτωνες στην Εποχή της Λογικής & το κίνημα και η θεωρία του Νέου Αφηγήματος (New Narrative) —> COVID-19 —> ΗΠΑ και Φάουτσι μετατρέπουν σε πειραματόζωα τους Ισραηλινούς στρατιώτες + Ένα ρεπορτάζ στο οποίο, με χρήση κρυφών καμερών, στελέχη της Pfizer προβαίνουν σε άβολες παραδοχές + Η ιατρική τυραννία στη Λιθουανία εναντίον των ανεμβολίαστων ::

 

Περί Γραφής: Υπενθυμίζοντας την Όψη


Υπάρχει τρόπος να ωθήσουμε τον αναγνώστη να θυμάται την εμφάνιση των λογοτεχνικών χαρακτήρων, όταν, μέσα στις σελίδες, είναι τόσο εύκολο να την ξεχάσει;

Μετά από 100 σελίδες που έχεις διαβάσει, θυμάσαι πια αν ο τάδε χαρακτήρας έχει καστανά ή μαύρα μαλλιά, ή αν τα μάτια της ηρωίδας είναι πράσινα ή γαλανά;

Αν είσαι σαν τους περισσότερους αναγνώστες, η απάντηση που πρέπει να δώσεις είναι Όχι. Πολύ λίγοι είναι αυτοί που θυμούνται λεπτομέρειες για έναν χαρακτήρα ύστερα από την αρχική περιγραφή που κάνει ο συγγραφέας γι’αυτόν.

Και οι συγγραφείς, συνήθως, περιγράφουν μία και μόνο φορά τον κάθε χαρακτήρα: όταν πρωτοεμφανίζεται μέσα στην αφήγηση. Μετά, σπάνια τον ξαναπεριγράφουν. Θα ήταν και άσκοπη επανάληψη, δεν θα ήταν;

Στο θέαμα (τηλεόραση, κινηματογράφος, θέατρο), αντιθέτως, δεν υπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Ούτε και στα κόμιξ υπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Εκεί, ο θεατής (ή ο αναγνώστης) βλέπει άμεσα τι χρώμα μαλλιά έχει ο χαρακτήρας και τι χρώμα μάτια έχει η ηρωίδα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για σύγχυση.

Γι’αυτό κιόλας στη λογοτεχνία υποτίθεται ότι πρέπει να δίνεις περισσότερο βάρος στον ψυχισμό των χαρακτήρων παρά στην εξωτερική τους εμφάνιση.

Κι αυτό, όμως, έχει τα όριά του. Όταν το παρακάνεις, γίνεται γραφικό. Έχουμε τους χαρακτήρες με τα χίλια-δύο ψυχολογικά θέματα (πράγμα που έχω παρατηρήσει, μάλιστα, και σε αρκετές τηλεοπτικές σειρές! Όταν μιλάνε, όλο για τα ψυχολογικά τους λένε). Ορισμένες φορές, απλά θέλεις να αισθανθείς σαν να έβλεπες τους χαρακτήρες μπροστά σου, να μιλάνε και να δρουν σαν ζωντανοί άνθρωποι. Αλλά χάνεις την εικόνα από το μυαλό σου γιατί δεν είσαι σίγουρος πώς να τους φανταστείς.

Σύμφωνα με μια λογοτεχνική σχολή, η απάντηση είναι: Φαντάσου τους όπως θέλεις. Και η συμβουλή που δίνεται στους συγγραφείς είναι να μην περιγράφουν ποτέ τους χαρακτήρες τους – να μη μας λένε αν έχουν ξανθά ή καστανά μαλλιά, αν είναι λεπτοί ή χοντροί, αν έχουν γαλανά ή πράσινα μάτια – γιατί, έτσι κι αλλιώς, ο αναγνώστης αυτά τα ξεχνά ύστερα από μερικές σελίδες.

Δεν είμαι τελείως εναντίον αυτής της σχολής, αλλά ούτε και τελείως υπέρ της. Δε νομίζω ότι είναι μια τακτική που πρέπει να ακολουθείται για όλους τους χαρακτήρες μέσα σε μια ιστορία, αλλά είναι μια τακτική που μπορείς να ακολουθήσεις για ορισμένους χαρακτήρες ίσως – ειδικά, δευτερεύοντες.

Τι γίνεται, όμως, αν θέλεις ο αναγνώστης να θυμάται πάντα πώς είναι η εμφάνιση ενός χαρακτήρα; Να είναι σαν να τον βλέπει μπροστά του; Μπορεί αυτό να επιτευχθεί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]