Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση
Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
20 / 7 / 2021

Ανέκαθεν με ενοχλούσε όταν έβλεπα να λένε (στη διεθνή λογοτεχνική σκηνή, κυρίως) ότι ο τάδε συγγραφέας γράφει στο τάδε είδος· ή όταν ρωτάνε έναν συγγραφέα σε τι είδος γράφει· ή όταν θέτουν το ερώτημα σε τι «αγορά» σκέφτεσαι να πουλήσεις αυτό που γράφεις – εννοώντας σε τι είδος γράφεις, αφού το κάθε είδος είναι, υποτίθεται, και δική του αγορά.

Έτσι, έχουμε καταλήξει να έχουμε συγγραφείς εξειδικευμένους σε διάφορα είδη – πράγμα που είναι σημάδι των καιρών, ίσως, αφού σε όλα έχουμε «ειδικούς».

Όταν πεις γράφω τρόμο, ή γράφω μυστήριο φόνου, ή γράφω μιλιταριστικό, ή γράφω ιστορικό – και γράφεις μόνο αυτό – συνήθως έχεις τελειώσει, δεν εξελίσσεσαι. Το ίδιο συμβαίνει και όταν σκέφτεσαι τι σε είδος θέλεις να γράψεις προτού καν αρχίσεις να γράφεις μια ιστορία.

Προσωπικά, πάντα έγραφα ό,τι ήθελα εκείνη τη στιγμή να γράψω. Αρκετά από αυτά που έχω γράψει εντάσσονται σε κάποια είδη, αν και σπάνια κλείνονται σε συγκεκριμένα πλαίσια. Και αυτά που γράφω τα τελευταία χρόνια (Θρυμματισμένο Σύμπαν) δεν είναι εύκολο να τα εντάξεις σε τίποτα πέρα από το γενικότερο είδος της «φανταστικής λογοτεχνίας» που αποκεί και πέρα μπορεί να είναι οτιδήποτε – από κατασκοπευτικό μέχρι ερωτικό, από ηρωική φαντασία μέχρι πολιτικό θρίλερ.

Αλλά ας σκεφτούμε λίγο πώς εξελίχτηκαν τα είδη. Δημιουργήθηκαν αυθόρμητα από ανθρώπους που απλά έγραφαν, και κάποιοι άλλοι παρατήρησαν ένα ορισμένο pattern στα γραφόμενά τους και το ονόμασαν «είδος».

Έκτοτε, σταδιακά, επικράτησε μια προσκόλληση στα είδη που δεν είναι και τόσο ωφέλιμη εκτός – ίσως – αν το βλέπεις το θέμα τελείως εμπορικά.

Έχουμε φτάσει στο σημείο η φανταστική λογοτεχνία (και όχι μόνο) να αναπαράγει όμοια πράγματα επειδή οι συγγραφείς σκέφτονται βάσει είδους, αντί απλά να γράφουν ό,τι τους κατεβαίνει στο κεφάλι.

Και ποιος θα το διάβαζε αν έγραφαν ό,τι τους κατέβαινε στο κεφάλι;

Εγώ, μάλλον, που έχω βαρεθεί να διαβάζω πράγματα που μπορώ να εντάξω στις ίδιες και στις ίδιες συνηθισμένες μορφές. Και ίσως και πολλοί άλλοι που επίσης έχουν βαρεθεί.

Νομίζω ότι χρειαζόμαστε – απεγνωσμένα – κάτι να μας αναζωογονήσει. Και, παρότι σήμερα στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά, πολύ δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις κάτι συναρπαστικό και αληθινά καινούργιο. Και αναρωτιέται γιατί γαμώτο; Γιατί;

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Ιουλίου (19/7)


η μπαταρία της Βαγδάτης & το γοτθικό decadence στην ιστορία Spear and Fang του RE Howard & Thongor του Lin Carter & Occult Detective Magazine (δωρεάν τεύχος) & Russ Nicholson (τέχνη) & Nicolas Bruno (τέχνη) & παράξενοι ήχοι με στόχο τον τρόμο και τον πανικό & το φανταχτερό κοτόπουλο — COVID-19 — η μεγάλη απάτη με τα κρούσματα και τις μεταλλάξεις· ο Εισαγγελέας Τσιρώνης έμεινε φυτό από το Astrazeneca· αντισυνταγματικός ο υποχρεωτικός εμβολιασμός, ισχυρίζεται η πρώην Πρόεδρος του Αρείου Πάγου και πρώην Πρωθυπουργός, κ. Θάνου· καινούργια μελέτη για τα εμβόλια (για κάθε τρεις θανάτους που αποτρέπουν, προκαλούν δύο)· Καναδοί επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα εμβόλια.—

 

Περί Γραφής: Όταν Πολλοί Μιλούν Σαν Ένας


Τρόποι καλύτερης γραφής ενός ιδιαίτερου «λάθους» στον λογοτεχνικό διάλογο

 

Αρκετές φορές υπάρχει περίπτωση να δεις γραμμένο κάτι όπως αυτό:

«Το σχέδιο είναι το εξής,» είπε ο Ληστής: «Περιμένουμε γενική ησυχία να πέσει στην πόλη, εισβάλλουμε στην Τράπεζα μέσω της παλιάς σήραγγας, σπάμε τις κλειδαριές των Μεγάλων Κιβωτίων, παίρνουμε ό,τι μπορούμε να κουβαλήσουμε, και φεύγουμε γρήγορα με το αεροπλάνο. Συμφωνείτε;»

«Συμφωνούμε,» απάντησαν.

Αυτό είναι ένα λογοτεχνικό λάθος που γίνεται συχνά από αρχάριους συγγραφείς, αλλά όχι μόνο. Μάλιστα, δεν είναι και τόσο ασυνήθιστο.

Πoιο είναι το πρόβλημα; Ότι το παραπάνω παράδειγμα δεν θα μπορούσε να ισχύει, ρεαλιστικά, παρά μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις ή σε καταστάσεις σχολείου.

Είναι δυνατόν όλοι όσοι στους οποίους μιλά ο Ληστής να απάντησαν «Συμφωνούμε» συγχρόνως, σαν χορωδία; Ακόμα κι αν υποθέσεις ότι πρόκειται μόνο για δύο άτομα, αυτό είναι σχεδόν αστείο. Πόσες φορές συμβαίνει, στην πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι να λένε ακριβώς το ίδιο πράγμα συγχρόνως; Είναι σπάνιο. Κι όταν προκύπτει, συνήθως γελάμε, ή λέμε «Πιάσε κόκκινο» ή κάτι τέτοιο.

Στη λογοτεχνία, όμως, ορισμένοι συγγραφείς βλέπεις να το χρησιμοποιούν τακτικά λες και είναι κάτι το σύνηθες. Εκείνο που ουσιαστικά θέλουν να κάνουν είναι να γράψουν ότι πολλοί άνθρωποι έχουν την ίδια άποψη για κάτι, ή απαντούν το ίδιο πράγμα. Αλλά το γράφουν με έναν τρόπο που, αν το φανταζόσουν ως σκηνή να εκτυλίσσεται μπροστά σου, θα ήταν τραγελαφικό ή αξιοπερίεργο.

Δεν είναι λάθος συντακτικό ή γραμματικό, φυσικά. Δεν είναι ούτε καν λάθος λογικής, ακριβώς, ή λάθος συνέπειας. Είναι λάθος φαντασίας, θα μπορούσες να πεις. Είναι κακόγουστο. Είναι σαν να λες ότι δεν έχω καλύτερο τρόπο να γράψω πως οι άλλοι συμφωνούν με τον Ληστή, οπότε τους βάζω να απαντούν όλοι μαζί, σαν σχολική χορωδία: «Συμφωνούμε.»

Πώς μπορεί να αποφευχθεί αυτό το λάθος;

— Συνέχισε να διαβάζεις —

 

Επιλογές Ιουνίου (18/6)


Βάτραχοι και φρύνοι / Drew Mulholland (μουσική) / o μεσαιωνικός γραφιάς (και οι σύγχρονες ηλεκτρονικές εκδόσεις) / capybara / Ιαπωνία: νέος τρόπος κηδείας / Baba Anujka / dark academia (μουσική συλλογή) / ένα παράξενο αντικείμενο στο Διάστημα / πυραυλικά κινούμενα πράγματα από το σπίτι / NRA (National Rifle Association) / Nick Cuti και Sword & Sorcery / συλλογή από παλιές ιστορίες φαντασίας / Masters of the Universe: Revelation / Jack Kirby και Thundarr the Barbarian / Split (του Chris Shaw) / αρχαία ρωμαϊκή νανοτεχνολογία / περιθωριακά λεξιλόγια / Σταχτοπούτα / ο δράκος του 17ου αιώνα — COVID-19Κλεάνθης Γρίβας (το παγκόσμιο υγειονομικό πραξικόπημα διαμορφώνει μια απροκάλυπτη μεταναζιστική «δημοκρατία» όπου είσαι «ελεύθερος να υπακούς») & David Martin (το «εμβόλιο» δεν είναι εμβόλιο αλλά παθογόνο) & 19 λόγοι για να μην κάνεις το εμβόλιο & επιτήρηση και περιορισμός του πληθυσμού σε περίπτωση νέας κρίσης & Dr. Jane Ruby (γιατί τα αντικείμενα μαγνητίζονται στο σημείο το εμβολιασμού) & ποιοι, πώς, και γιατί δημιούργησαν τον Covid-19 (και ο ρόλος Ελλήνων σ’αυτό)