Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
25 / 3 / 2020

Μα, πάλι για τυχαιότητα να γράψω; Έχω ήδη γράψει ένα, δύο, τρία άλλα posts.

Αλλά γιατί όχι; Η τυχαιότητα πάντα θεωρώ ότι έχει ενδιαφέρον, κι επιπλέον δεν ξέρω τι άλλο να γράψω σήμερα.

Τις προάλλες, έλεγα ότι κατάφερα τελικά να φτιάξω έναν αλγόριθμο που σου δίνει τυχαίους αριθμούς. Αλλά έκανα λάθος. Τελικά, είναι πολύ πιο δύσκολο απ’ό,τι φαίνεται το να βάλεις το μηχάνημα να σου δίνει πραγματικά καλούς τυχαίους αριθμούς. Ανακάλυψα ένα bug στο πρόγραμμα και το διόρθωσα, και μετά τσέκαρα πάλι τους τυχαίους αριθμούς (με το πρόγραμμα για τυχαίες εικόνες, όπως έχω ήδη αναφέρει) και είδα ότι τώρα χάνονται πάλι κάποιοι αριθμοί. Χάνονται σταθερά. Δεν μπορούν καθόλου να εμφανιστούν. Ή, ίσως, οι πιθανότητες είναι τόσο μικρές να εμφανιστούν που το θέμα δεν έχει νόημα ούτως ή άλλως – είναι σαν να μην υπάρχουν. Το σκάλισα λίγο αλλά δεν παρουσιάστηκε καμιά σοβαρή λύση. Έτσι το παράτησα και αποφάσισα να χρησιμοποιώ στο εξής το Mersenne Twister, ένα PRNG που είναι και το default της AutoHotKey, της γλώσσας που χρησιμοποιώ για προσωπικά προγράμματα (είναι γρήγορη, δυνατή, με σύνταξη σαν απλουστευμένη C++, και μέσα στα Windows μπορείς μ’αυτήν να κάνεις σχεδόν ό,τι σου κατεβαίνει στο κεφάλι χωρίς να θέλεις 5 ώρες για μια απλή λειτουργία).

Το Mersenne Twister, παρότι αρκετοί λένε πως έχει προβλήματα, μέχρι στιγμής είναι το καλύτερο που έχω συναντήσει. Κατά πρώτον, κάνει κάτι πολύ βασικό: δεν χάνει αριθμούς. Το δοκίμασα. Δεν έχασα ούτε μια εικόνα από τριψήφιο αριθμό τυχαίων εικόνων· τις παρουσίασε τελικά όλες, και δεν άργησε και τόσο. Το Mersenne Twister είναι βασισμένο σε κάτι περίεργες μαθηματικές ακολουθίες που με κάνουν να ζαλίζομαι, αλλά φαίνεται να δουλεύει καλά.

Όταν το έβαζα να ρίχνει ζάρια (τουτέστιν, μικρούς τυχαίους αριθμούς), ορισμένες φορές μού έδινε μια περίεργη εντύπωση, και ακόμα μπορεί να μου δώσει μια τέτοια εντύπωση. Αλλά, από την άλλη, γιατί αυτοί οι αριθμοί να μην είναι τυχαίοι;

Έπιασα και έριξα μερικά ζάρια με τα χέρια μου πέντ’ έξι φορές και παρατήρησα τα αποτελέσματα σαν απλούς αριθμούς, αγνοώντας ότι είχα πραγματικά ζάρια μπροστά μου. Αν αυτά τα αποτελέσματα σ’τα είχε δώσει το μηχάνημα τι θα έλεγες; ρώτησα τον εαυτό μου. Και σε αρκετές απ’αυτές τις περιπτώσεις η απάντηση ήταν ότι μάλλον θα έλεγα πως κάτι δεν πηγαίνει καλά, πως ο αριθμός δεν είναι αρκετά τυχαίος.

Αλλά αυτά ήταν πραγματικά ζάρια που είχα ρίξει...

Επομένως, τα αποτελέσματα του Mersenne Twister, ακόμα και για μικρούς τυχαίους αριθμούς, δεν είναι και τόσο άσχημα, κατέληξα.

Τώρα, για το αν όλοι οι αριθμοί έχουν ίσες πιθανότητες να εμφανιστούν, αυτό δεν το ξέρω, και δεν το νομίζω. Αλλά δεν έχει πραγματικά μεγάλη σημασία. Εξάλλου, PRNG σημαίνει pseudorandom number generator.

Έκανα, από περιέργεια, και ένα πείραμα με τη Javascript που είναι μια πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη γλώσσα, να δω τι αποτελέσματα μπορεί να μου δώσει. Την έβαλα να μου δημιουργήσει, μέσα σε ένα αρχείο HTML, 500 τυχαίους αριθμούς από το 1 μέχρι το 156. Πήρα τα αποτελέσματα από εκεί και τα καθάρισα από όμοιους αριθμούς και τα έβαλα κατά αριθμητική σειρά, το ένα κάτω από το άλλο, μέσα σε ένα αρχείο ΤΧΤ, και κοίταξα πόσες σειρές είχε το αρχείο. Αν είχαν βγει όλοι οι αριθμοί, θα έπρεπε να είναι 156. Δεν ήταν 156. Έχανε, αν θυμάμαι καλά, 15 ή 16 αριθμούς. Δεν έψαξα να βρω ποιους.

Το ξανάκανα το πείραμα και πάλι το ίδιο αποτέλεσμα είχα: έχανε πάλι αριθμούς.

Και το να χάνει 15 αριθμούς στους 150 είναι σαν να λέμε ότι χάνει το 10%. Δεν είναι λίγο. Μπορεί να μην έχει μεγάλη σημασία αν θες απλά έναν αριθμό που να είναι πιο μεγάλος ή πιο μικρός από κάτι, ή έναν ό,τι νάναι αριθμό για την ονομασία μιας μεταβλητής πχ. Αλλά έχει σημασία αν ο κάθε αριθμός αντιστοιχεί σε κάτι το ξεχωριστό και θες να μπορούν να βγουν όλοι κάποια στιγμή.

Βλέπεις αυτό το πλαίσιο πάνω από το post, που παρουσιάζει τον τίτλο ενός τυχαίου post από το blog; Αν πατήσεις το κουμπάκι που γράφει «Τυχαίο» θα σου δώσει ένα άλλο τυχαίο post. Είναι φτιαγμένο με Javascript, και να είσαι σίγουρος ότι κάποια post δεν μπορούν να εμφανιστούν μέχρι πάλι να προσθέσω ένα καινούργιο post στο blog, οπότε και τα τυχαία αποτελέσματα αλλάζουν πάλι, και χάνονται κάποια άλλα...

Αξιοσημείωτο, επίσης, ότι μέχρι στιγμής το μόνο ηλεκτρονικό πράγμα που υποτίθεται ότι μπορεί να σου δώσει πραγματικά τυχαίους αριθμούς είναι το hardware random number generator που δημιουργεί τυχαίους αριθμούς από εξωτερικά φυσικά δεδομένα, όχι μέσω αλγόριθμου.

 

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Η Χρήση των Παρενθέσεων


Κατά κανόνα, εκείνο που διδάσκεται για τις παρενθέσεις είναι ότι χρησιμοποιούνται για να μπει μέσα στο κείμενο κάτι που είναι περιττό ή επεξηγηματικό. Αυτό, βέβαια, μπορεί να ισχύει σε γενικές γραμμές, όμως δεν είναι η μοναδική χρήση των παρενθέσεων, ειδικά στη λογοτεχνία. Και όχι μόνο στη λογοτεχνία, αλλά εδώ σε αυτήν θα αναφερθώ· αυτή είναι που με ενδιαφέρει. Ορισμένα από όσα γράφω παρακάτω μπορούν ίσως να χρησιμοποιηθούν και σε άλλες μορφές κειμένου – όπως δοκίμιο – όμως δεν είναι βέβαιο ότι πάντα ταιριάζουν· και κάποια άλλα είναι σίγουρο ότι δεν ταιριάζουν σε οτιδήποτε άλλο πέρα από τη λογοτεχνία.

Γενικά, έχω παρατηρήσει ότι όσοι δεν ξέρουν πώς ακριβώς να χρησιμοποιήσουν τις παρενθέσεις κάνουν δύο πράγματα: (α) Δεν τις χρησιμοποιούν καθόλου· (β) τις χρησιμοποιούν όπου τους κατεβαίνει, ακόμα και σε σημεία που δεν μπορείς να φανταστείς γιατί θα ήθελε κάποιος να βάλει παρένθεση! Σημειωτέον ότι αυτό είναι κάτι που έχω προσέξει περισσότερο στην αρθρογραφία παρά στη λογοτεχνία. Ορισμένα δημοσιογραφικά κείμενα είναι στα όρια του τραγελαφικού από άποψη στίξης και σύνταξης.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο σωστός τρόπος για να χρησιμοποιείς τις παρενθέσεις – και, ειδικά, στη λογοτεχνία;

Απάντηση: Δεν υπάρχει «σωστός τρόπος». Υπάρχουν, όμως, κάποιες γενικές αρχές για τις παρενθέσεις και διάφορες μέθοδοι, λιγότερο ή περισσότερο πειραματικές.

Τα όσα αναφέρω παρακάτω δεν είναι απόλυτα ούτε εξαντλητικά. Δεν θα μπορούσαν να είναι.

 

Επιλογές Μαρτίου (17/3)


Αγγλικά κόμιξ (ηρωικής) φαντασίας (1955-1984) ● Αφίσες από καλτ ταινίες Sword-and-Sorcery του 1980 ● Γιατί, εν έτει 2020, μιλάμε ακόμα για τον James Bond; ● Ψηφιακό νόμισμα και ομόλογα για τον κορονοϊό. (Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των κρουσμάτων ή νεκρών, ο αριθμός των νομισμάτων μειώνεται και η αξία τους αυξάνεται.) ● Τα φίδια σκοτώνουν 137 ανθρώπους καθημερινά· τα κουνούπια, 2740. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχει σκοτώσει ο κορονοϊός μέσα σε μια ημέρα είναι 108, στην Κίνα, στις 10 Φεβρουαρίου. Αν όμως επιμένεις να τον φοβάσαι, μπορείς να φτιάξεις μόνος σου ένα φάρμακο για τα χέρια εναντίον του κορονοϊού. ● Από τον κόσμο της Italo disco του 1980, φανταστικές εικόνες διακοσμούν τα μουσικά άλμπουμ. ● Μια χρονογραμμή της ιστορίας του Twitter μέχρι σήμερα. ● Computer Show: Η πρώτη εκπομπή στην Ελλάδα για υπολογιστές (Αντώνης Λεκόπουλος, 1991) ανέβηκε στο Youtube. ● Από τον Οιδίποδα στον Στίβεν Κινγκ: εικόνες επιδημίας στη λογοτεχνία. ● Here Be Monsters: Οι εικονογραφήσεις του Richard Doyle για το Jack and the Giants.

 

Περί Γραφής: Επιτίθεμαι ή Επιτίθομαι;


Πριν από κάποιο καιρό (αλλά όχι και πολύ παλιά· μέσα στον προηγούμενο χρόνο) είχα γράψει ένα κείμενο στα Σκιώδη Παραλειπόμενα σχετικά με το επιτίθεμαι και το επιτίθομαι. Ήταν αρκετά προχειρογραμμένο, όπως όλα τα κείμενα εκεί, γιατί, εντάξει, ένα post για blog είναι, όχι κάτι για να σπαταλήσω πολύ χρόνο σ’αυτό. Όμως από τότε υποπτευόμουν ότι το συγκεκριμένο κείμενο έπρεπε να ήταν κανονικό άρθρο, και είχα ήδη αποφασίσει ότι στο μέλλον μπορεί να γίνονταν αυτό.

Τώρα φτάσαμε στο μέλλον.

Υπάρχει ένα θέμα στη νέα ελληνική γλώσσα σχετικά με το αν το ρήμα επιτίθομαι είναι σωστό, και γενικά θεωρείται πως δεν είναι σωστό, πως το σωστό είναι το επιτίθεμαι. Αντικειμενικά, μπορείς να πεις ότι όντως αυτό είναι το σωστό επειδή είναι και το παλαιότερο. Πρακτικά, όμως, το επιτίθεμαι δημιουργεί πολλά προβλήματα, ειδικά στους παρελθοντικούς χρόνους.