Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
9 / 2019

Δες το καλά προτού το γράψεις

(Μια επανάληψη από το παλιό blog.)

 

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα όταν γράφεις λογοτεχνία έχω διαπιστώσει πως είναι να μπορείς να οραματιστείς εκείνο που θέλεις να περιγράψεις προτού το περιγράψεις με λέξεις. Στάσου λίγο και φέρ’ το μπροστά στα μάτια του μυαλού σου. Δες το. Δες το πολύ καλά και πολύ προσεχτικά, από όλες τις μεριές. Άγγιξέ το. Μύρισέ το. Νιώσε το σαν πραγματικό.

Και μετά, περιέγραψέ το με λέξεις. Όσες λέξεις χρειάζονται.

Μπορεί να νομίζεις ότι ούτως ή άλλως έτσι θα το περιέγραφες, ακόμα κι αν δεν το οραματιζόσουν με προσοχή, αλλά υπάρχει διαφορά. Μέσα στο μυαλό σου η περιγραφή κυλά πιο φυσικά.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (13)

Αυτό δεν είναι από Αθήνα· είναι από επαρχία.

*

Υπάρχει ένα νησί όπου, όταν ο ήλιος φεγγοβολά πολύ δυνατός και από μια συγκεκριμένη γωνία, μπορεί να αφήσει το αποτύπωμα της σκιάς μιας γάτας επάνω στο έδαφος ή σε τοίχο. Αλλά συνήθως σε τοίχο. Μένει εκεί σαν από κάψιμο. Όμως δεν μένει για πάντα. Ορισμένες νύχτες, όταν το φεγγάρι φωτίζει ολοστρόγγυλο, λένε πως γάτες βγαίνουν μέσα από το αποτύπωμα: μαύρες γάτες σαν σκιές, με μάτια σαν φεγγάρια. Κι όταν συμβαίνει αυτό, μπορεί το αποτύπωμα να εξαφανιστεί.

Τι συμβαίνει με το EasyWriter, και παράπλευρα θέματα

Εξαρχής λέω πως αυτό το κείμενο δεν είναι για να κατηγορήσω το EasyWriter.gr, απλώς για να σχολιάσω μια κατάσταση που μου φάνηκε περίεργη. Και το γράφω λίγο καθυστερημένα· σκόπευα να το γράψω πριν από 5 μέρες περίπου, αλλά είχα βαρεθεί. Μετά, έλαβα ένα email το οποίο αναφέρω παρακάτω...

Στις αρχές του χρόνου (2019) είχα στείλει στο EasyWriter.gr δύο βιβλία μου για να δημοσιεύσει – την Πριγκίπισσα της Οργής και τον Άφευκτο. Δεν ήταν τα πρώτα βιβλία μου που έχει δημοσιεύσει. Συνήθως εμφανίζονταν στο site μέσα σε μερικές ημέρες. Αυτή τη φορά αργούσαν... και αργούσαν... και αργούσαν. Στο τέλος, το ξέχασα το θέμα. Μετά, το θυμήθηκα ξανά, επισκέφτηκα το EasyWriter.gr, και είδα ότι δεν είχε γίνει καμία ανανέωση εδώ και πολύ καιρό· δεν είχε δημοσιευτεί κανένα καινούργιο βιβλίο. Τι γίνεται; σκέφτηκα. Το εγκατέλειψαν; Και ρώτησα στο Twitter [...]

Μούμιες και Κακό

Έφτιαχνα κάτι ντουλάπια στο σπίτι μου και έτυχε να πέσω επάνω στο HeroQuest – ναι, εκείνο το παλιό RPGοειδές επιτραπέζιο παιχνίδι της Games Workshop που ακόμα και σήμερα θεωρείται πολύ καλτ. Το είχα αγοράσει μικρός, στην ελληνική μετάφραση, η οποία δεν ήταν και τόσο άσχημη. Πήγα, λοιπόν, να τραβήξω το κουτί του HeroQuest από το ντουλάπι, και ανοίγει, το γαμημένο πράγμα, και χύνονται όλα τα περιεχόμενα αποδώ κι αποκεί μες στο δωμάτιο. Τι καταστροφή! Τα μάζεψα και τα έβαλα πάλι μέσα, και τοποθέτησα το κουτί εκεί που το ήθελα. Τέλος κατακλυσμού. Ο Νώε επέστρεψε σπίτι.

Μερικές μέρες αργότερα, μπανίζω κάτι άσπρο σε μια γωνία. Σκύβω και το πιάνω. Τι είναι; Μια μούμια από το HeroQuest. Μια από εκείνες τις παλιές, συμπαθητικές πλαστικές μινιατούρες με τα τέρατα. Είχα, μάλιστα, βάψει και τα μάτια κόκκινα. Μιλάμε για τρομερή κακία, [...]

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (12)

Κάποιος κακός άνθρωπος πήγε και χάλασε το στόμα σ’αυτό το γκράφιτι. Ντροπής.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (11)

Βαρύ το φορτίο που κουβαλάει ο τύπος.

Γλωσσικές μεταμορφώσεις

Αδυνατώ να καταλάβω τους ανθρώπους με τη νοοτροπία ότι η γλώσσα είναι κάτι το σταθερό και αναλλοίωτο, κάτι που δεν πρέπει να αλλάζει. Ακόμα και από ιστορικής άποψης να το δεις, οι γλώσσες αλλάζουν συνέχεια. Και ποιοι είναι καλύτεροι για να παρατηρούν και να τροποποιούν τη γλώσσα από εκείνους που τη χρησιμοποιούν διαρκώς μέσα σε γραπτό κείμενο; Ανέκαθεν οι συγγραφείς ήταν που εξέλισσαν τη γλώσσα, από τον καιρό του Ομήρου μέχρι σήμερα.

Και πάντα η νοοτροπία μου ήταν: αν δε σ’αρέσει κάτι, άλλαξέ το, φτιάξε κάτι καινούργιο, που βγάζει νόημα, και μείνε σταθερός σ’αυτό μέσα στο ίδιο το κείμενο που αυτό εμφανίζεται. Αλλά φρόντισε, συγχρόνως, να ξέρεις τι κάνεις, να ξέρεις την ετυμολογία, τη γραμματική, την όλη προϊστορία, προτού αποφασίσεις κάτι.

Έχω γράψει και παλιότερα για τέτοια θέματα (βλ. ένα άρθρο μου [...]

Κάψτε τους! Κάψτε τους όλους!

Πρόσφατα έμαθα ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων έκανε αγωγή κατά εκδότη και συγγραφέα για ένα συγκεκριμένο βιβλίο. Το βιβλίο λέγεται “Λύτρωση - περί του Αγίου Φωτός” και συγγραφέας είναι ο Δημήτρης Αλικάκος. (Μπορείτε να ρίξετε μια ματιά κι εδώ, αν σας ενδιαφέρει.)

Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει το βιβλίο, δεν ξέρω τι γράφει. Αλλά δεν έχει σημασία ό,τι κι αν γράφει. Τέτοιες καταστάσεις μού θυμίζουν Μεσαίωνα. Αλίμονο, σε μια δημοκρατική κοινωνία, να μη μπορεί κάποιος να γράψει ελεύθερα ό,τι θέλει ακόμα κι αν αυτό προσβάλλει ολόκληρη την κοινωνία ή ένα μεγάλο μέρος της.

Κι εγώ μπορεί να διαβάσω κάτι κάπου και να με προσβάλλει. Πρέπει να κάνω μήνυση;

Έχει διαφορά αν κάτι που γράφεις προσβάλλει ένα άτομο ή χιλιάδες άτομα; Ποια είναι η διαφορά, αλήθεια; Αν πενήντα χιλιάδες άνθρωποι πηδήσουν [...]

Αυτή η μάστιγα

Μόλις ανέβασα καινούργιο pdf για τη Θυγατρική Εντροπία. Υπήρχε ένα λάθος στη σελίδα 5. Όποιος το βρήκε παίρνει μπόνους.

Ο δαίμων του τυπογραφείου πάντα σε κυνηγάει, ακόμα κι όταν διορθώνεις δύο φορές κάθε βιβλίο. Μάστιγα.

Μυστηριακές Οντότητες

Μυστηριακές Οντότητες (10)

Αγρίεψαν τόσο πολύ τα πράγματα;

Μη ρωτάς τι είναι το ΚΝΧ... Πάντως, δεν νομίζω ότι είναι αυτό που σου βγάζει το Google άμα το ψάξεις· γιατί, αν είναι, τότε με τρομάζει.

ENTROPY is COMING.

Διορθώσεις και Εντροπίες

Ξέρεις τη διαφορά ανάμεσα στο παρήγα και στο παρήγαγα; Το πρώτο είναι μακροχρόνιο (Παρατατικός χρόνος), το δεύτερο είναι στιγμιαίο (Αόριστος χρόνος). Λες, για παράδειγμα, η βιομηχανία παρήγαγε αυτοκίνητα για τρία χρόνια, και μετά άρχισε να παράγει ελικόπτερα. Αλλά: η βιομηχανία παρήγε σαλάμια – γενικά, συνεχόμενα.

Στην καθημερινότητα, το λάθος γίνεται συνέχεια και δεν πειράζει κανέναν, βέβαια, γιατί από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνεις τι θέλει να πει ο άλλος. Αλλά, τυπικά, ορθογραφικά, θα έπρεπε να ήταν γραμμένο αλλιώς.

Έτυχε να υποπέσει στην αντίληψή μου ότι αυτό το λάθος είχε γλιστρήσει και μερικές φορές μέσα στο Παιχνίδι των Δύο Συνοικιών. Αρχικά, βαριόμουν να το διορθώσω γιατί δεν είναι και κανένα Τέλος Κόσμου. Σήμερα, όμως, κάθισα να φτιάξω τη Θυγατρική Εντροπία σε pdf – μόνο σε pdf [...]

Παράξενες φάτσες

Μόλις ήρθαμε από διακοπές. Καλό χειμώνα σε όλους.

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Η Χρήση των Παρενθέσεων


Κατά κανόνα, εκείνο που διδάσκεται για τις παρενθέσεις είναι ότι χρησιμοποιούνται για να μπει μέσα στο κείμενο κάτι που είναι περιττό ή επεξηγηματικό. Αυτό, βέβαια, μπορεί να ισχύει σε γενικές γραμμές, όμως δεν είναι η μοναδική χρήση των παρενθέσεων, ειδικά στη λογοτεχνία. Και όχι μόνο στη λογοτεχνία, αλλά εδώ σε αυτήν θα αναφερθώ· αυτή είναι που με ενδιαφέρει. Ορισμένα από όσα γράφω παρακάτω μπορούν ίσως να χρησιμοποιηθούν και σε άλλες μορφές κειμένου – όπως δοκίμιο – όμως δεν είναι βέβαιο ότι πάντα ταιριάζουν· και κάποια άλλα είναι σίγουρο ότι δεν ταιριάζουν σε οτιδήποτε άλλο πέρα από τη λογοτεχνία.

Γενικά, έχω παρατηρήσει ότι όσοι δεν ξέρουν πώς ακριβώς να χρησιμοποιήσουν τις παρενθέσεις κάνουν δύο πράγματα: (α) Δεν τις χρησιμοποιούν καθόλου· (β) τις χρησιμοποιούν όπου τους κατεβαίνει, ακόμα και σε σημεία που δεν μπορείς να φανταστείς γιατί θα ήθελε κάποιος να βάλει παρένθεση! Σημειωτέον ότι αυτό είναι κάτι που έχω προσέξει περισσότερο στην αρθρογραφία παρά στη λογοτεχνία. Ορισμένα δημοσιογραφικά κείμενα είναι στα όρια του τραγελαφικού από άποψη στίξης και σύνταξης.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο σωστός τρόπος για να χρησιμοποιείς τις παρενθέσεις – και, ειδικά, στη λογοτεχνία;

Απάντηση: Δεν υπάρχει «σωστός τρόπος». Υπάρχουν, όμως, κάποιες γενικές αρχές για τις παρενθέσεις και διάφορες μέθοδοι, λιγότερο ή περισσότερο πειραματικές.

Τα όσα αναφέρω παρακάτω δεν είναι απόλυτα ούτε εξαντλητικά. Δεν θα μπορούσαν να είναι.

 

Επιλογές Μαρτίου (17/3)


Αγγλικά κόμιξ (ηρωικής) φαντασίας (1955-1984) ● Αφίσες από καλτ ταινίες Sword-and-Sorcery του 1980 ● Γιατί, εν έτει 2020, μιλάμε ακόμα για τον James Bond; ● Ψηφιακό νόμισμα και ομόλογα για τον κορονοϊό. (Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των κρουσμάτων ή νεκρών, ο αριθμός των νομισμάτων μειώνεται και η αξία τους αυξάνεται.) ● Τα φίδια σκοτώνουν 137 ανθρώπους καθημερινά· τα κουνούπια, 2740. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχει σκοτώσει ο κορονοϊός μέσα σε μια ημέρα είναι 108, στην Κίνα, στις 10 Φεβρουαρίου. Αν όμως επιμένεις να τον φοβάσαι, μπορείς να φτιάξεις μόνος σου ένα φάρμακο για τα χέρια εναντίον του κορονοϊού. ● Από τον κόσμο της Italo disco του 1980, φανταστικές εικόνες διακοσμούν τα μουσικά άλμπουμ. ● Μια χρονογραμμή της ιστορίας του Twitter μέχρι σήμερα. ● Computer Show: Η πρώτη εκπομπή στην Ελλάδα για υπολογιστές (Αντώνης Λεκόπουλος, 1991) ανέβηκε στο Youtube. ● Από τον Οιδίποδα στον Στίβεν Κινγκ: εικόνες επιδημίας στη λογοτεχνία. ● Here Be Monsters: Οι εικονογραφήσεις του Richard Doyle για το Jack and the Giants.

 

Περί Γραφής: Επιτίθεμαι ή Επιτίθομαι;


Πριν από κάποιο καιρό (αλλά όχι και πολύ παλιά· μέσα στον προηγούμενο χρόνο) είχα γράψει ένα κείμενο στα Σκιώδη Παραλειπόμενα σχετικά με το επιτίθεμαι και το επιτίθομαι. Ήταν αρκετά προχειρογραμμένο, όπως όλα τα κείμενα εκεί, γιατί, εντάξει, ένα post για blog είναι, όχι κάτι για να σπαταλήσω πολύ χρόνο σ’αυτό. Όμως από τότε υποπτευόμουν ότι το συγκεκριμένο κείμενο έπρεπε να ήταν κανονικό άρθρο, και είχα ήδη αποφασίσει ότι στο μέλλον μπορεί να γίνονταν αυτό.

Τώρα φτάσαμε στο μέλλον.

Υπάρχει ένα θέμα στη νέα ελληνική γλώσσα σχετικά με το αν το ρήμα επιτίθομαι είναι σωστό, και γενικά θεωρείται πως δεν είναι σωστό, πως το σωστό είναι το επιτίθεμαι. Αντικειμενικά, μπορείς να πεις ότι όντως αυτό είναι το σωστό επειδή είναι και το παλαιότερο. Πρακτικά, όμως, το επιτίθεμαι δημιουργεί πολλά προβλήματα, ειδικά στους παρελθοντικούς χρόνους.