Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
17 / 8 / 2019

Στη λογοτεχνία, ο αφηγητής, παρότι απαραίτητος – χωρίς αυτόν δεν υφίσταται κείμενο – είναι σχεδόν πάντα μια παραδοξότητα, κάτι που λογικά δεν θα μπορούσε να υπάρχει.

Αν το κείμενο είναι γραμμένο σε 3ο πρόσωπο, ποιος είναι αυτός που ξέρει τις σκέψεις και τις αισθήσεις τόσων άλλων ανθρώπων; Που γνωρίζει τα πάντα για τους πάντες; Και γιατί τα αποκαλύπτει σταδιακά όπως τα αποκαλύπτει;

Αν το κείμενο είναι γραμμένο σε 2ο πρόσωπο, τότε ασ’ το, μιλάμε για ακόμα πιο περίεργη κατάσταση. Ποιος είναι αυτός που σου λέει τι κάνεις εσύ; Κάποιος δαίμονας μέσα από το μυαλό σου;

Αν το κείμενο είναι γραμμένο σε 1ο πρόσωπο και σε ενεστώτα χρόνο – στο τώρα – τότε πώς είναι δυνατόν κάποιος να τα αφηγείται λες κι έγιναν πριν; Είναι σαν να μοιραζόμαστε τη συνείδηση του χαρακτήρα εκείνη την ώρα – πράγμα εξωφρενικό.

Αν το 1ο πρόσωπο είναι γραμμένο σε παρελθοντικό χρόνο, τότε μόνο μπορεί να ειπωθεί ότι βγάζει, σε ορισμένες περιπτώσεις, κάποιο νόημα η έννοια του αφηγητή, είτε ως συγγραφέα ημερολογιακού τύπου είτε ως ανθρώπου που λέει προφορικά μια ιστορία. Αλλά σ’αυτές τις δυο περιπτώσεις, πολύ σπάνια κάποιος γράφει (ή αφηγείται προφορικά) τους λογοτεχνικούς διαλόγους που έχουμε στα περισσότερα βιβλία της συγκεκριμένης μορφής. Κανονικά, δε, ίσως να μην έπρεπε να γράφει καθόλου διαλόγους, ή ελάχιστους. (Βλέπε και ένα σχετικό άρθρο μου γι’αυτό το θέμα.) Επομένως, ο αφηγητής πάλι είναι συνήθως μια παραδοξότητα.

Γι’αυτό κιόλας σπάνια είναι σκόπιμο να αναρωτιέσαι στη λογοτεχνία ποιος είναι ο αφηγητής – κάτι που έχει, κατά περιόδους, προβληματίσει πολλούς συγγραφείς, αναγνώστες, και κριτικούς. Το λογοτεχνικό κείμενο είναι μια πύλη προς ένα ζωντανό όνειρο.

 

 

Επίσης . . .

Θυγατρική Εντροπία (και κάποιες μικρές διορθώσεις στο Παιχνίδι των Δύο Συνοικιών)


Μια συμμορία προσπαθεί να επιβληθεί σε ολόκληρη τη συνοικία της Σταχτόχρωμης. Ο Νικόλαος Γεφυρομάχος έχει βρει, επιτέλους, τρόπο να μιλήσει στη νεκρή μητέρα του. Ένα αεροπλάνο πέφτει, μια γυναικά επιβιώνει, αλλά χαμένη. Ένας δικυκλιστής πηγαίνει σ’έναν αγώνα δρόμου και αντικρίζει κάποια την οποία είχε πριν από μερικές μέρες δει σκοτωμένη από χειροβομβίδα. Ένα πνεύμα πνίγει έναν ευγενή της Ρελκάμνια. Τρεις άντρες βαδίζουν μέσα σε μια ερημιά ενώ έντομα που κατεβαίνουν, κάθε τόσο, απ’το φεγγάρι τούς τσιμπάνε. Σε μια αρένα μια μονομάχος μονομαχεί. Πίνακες εξωδιαστασιακών τοπίων πωλούνται μέσα σε μια νύχτα σε μια γκαλερί της Ανακτορικής Συνοικίας. Ένα μυστηριώδες φυλαχτό από αρχαίους χρόνους. Ένα ζωντανό θέατρο. Αλλαγές στη σκέψη...

 

Επιλογές Αυγούστου (23/8)


Τα Ρομπότ στην Τέχνη· Buck Rogers in the 25th Century· The Silver Eggheads· ταινίες επιστημονικής φαντασίας από Νιγηριανούς εφήβους· το Facebook θέλει τώρα να διαβάζει και τη σκέψη μας· το πρώτο τριπάρισμα με LSD, σε εικόνες· δύο χιλιετίες σεληνιακής λογοτεχνίας· παλιά εξώφυλλα (επιστημονικής) φαντασίας, κόμιξ, και άλλα· μια δωρεάν ανθολογία ηρωικής φαντασίας· δύο παράξενα, σουρεαλιστικά βίντεο.

 

Βιβλιοκριτική: Black Leopard, Red Wolf, του Marlon James


Σίγουρα είναι αυτό που θα λέγαμε αντισυμβατική φανταστική λογοτεχνία. Περιλαμβάνει πράγματα που δεν συναντάς κάθε μέρα στο συγκεκριμένο είδος, και τα πάντα είναι αρκετά σουρεαλιστικά γραμμένα. Δίνουν μια παράξενη αίσθηση, με την καλή έννοια πάντα. Για παράδειγμα, από την αρχή κιόλας του βιβλίου, συναντάμε κάποιους δαίμονες με το όνομα Omoluzu οι οποίοι εμφανίζονται μόνο στο ταβάνι. Μάχονται από το ταβάνι, κι αν τους χτυπήσεις δεν πέφτουν κάτω, πέφτουν πάλι επάνω, στο ταβάνι. Κι αν οι Omoluzu σε κυνηγάνε, καλά θα κάνεις να μην πηγαίνεις πουθενά όπου έχει ταβάνια· μόνο εκεί δεν μπορούν να εμφανιστούν.