Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
9 / 6 / 2019

Αρκετές φορές βλέπω βιβλία να βαφτίζονται ως “φανταστική λογοτεχνία” (ή “λογοτεχνία του φανταστικού”, ή “λογοτεχνία φαντασίας”) χωρίς πραγματικά να είναι. Μη με παρεξηγείτε: δεν έχω κανέναν πολύ περιορισμένο ορισμό για το τι είναι φανταστική λογοτεχνία. Για την ακρίβεια, ο ορισμός μου για τη φανταστική λογοτεχνία είναι, αντιθέτως, πολύ ανοιχτός. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με ξωτικά, ορκ, και νάνους. Δεν την περιορίζω σε βιβλία με δράκους ή με μικρούς μάγους. Δεν την περιορίζω καν σε βιβλία όπου πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει μαγεία όπως ορίζεται συνήθως η μαγεία στη φανταστική λογοτεχνία. Ούτε σε βιβλία που πρέπει να διαδραματίζονται σε αρχαϊκούς κόσμους. Ακόμα κι ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε μια άλλη πραγματικότητα, σε έναν άλλο κόσμο, διαφορετικό από τον δικό μας αλλά με τους δικούς του φυσικούς νόμους και συγχρόνως αυτοκίνητα και πολυκατοικίες, όπου δεν υπάρχει μαγεία (μάγοι που κάνουν ξόρκια, τελετές, ή κάτι παρόμοιο), πάλι “φανταστική λογοτεχνία” θα το έλεγα.

Αλλά κάποιοι φαίνεται να δίνουν αυτό τον ορισμό σε πράγματα που δεν μου μοιάζουν ούτε για φαντασίας ούτε καν για λογοτεχνία πολλές φορές. Αρκετά από αυτά είναι, για παράδειγμα, καθαρά συνωμοσιολογικά βιβλία, ή φιλοσοφικά βιβλία με μια κλίση προς το μυστικιστικό, ή απλά βιβλία λιγάκι πιο ευφάνταστα από τα συνηθισμένα. Δεν είναι φανταστική λογοτεχνία.

Για να είναι κάτι φανταστική λογοτεχνία πρέπει, κατά πρώτον, να είναι γραμμένο λογοτεχνικά – μορφή μυθιστορήματος, διηγήματος, κάτι τέτοιο, με πλοκή και χαρακτήρες. Και πρέπει να είναι φαντασίας υπό την έννοια όχι του “ε, είναι λιγάκι φαντασμένο”, ή του “είναι μυστικιστικό” ή “είναι φιλοσοφικό”, αλλά υπό την έννοια ότι διαμορφώνει μια εναλλακτική πραγματικότητα μέσα από το περιεχόμενό του διαφορετική από τη συμβατική.

Και γιατί μ’ενδιαφέρει, θα μου πεις, πώς ονομάζει ο καθένας το βιβλίο του. Ο μόνος λόγος που μ’ενδιαφέρει είναι επειδή δημιουργείται μια σύγχυση στο μυαλό πολλών ανθρώπων σχετικά με το τι είναι, τελικά, η φανταστική λογοτεχνία. Βλέπουν, μετά, ένα βιβλίο που λέει, πχ, για τις τελετές της Εκάτης στην Αρχαία Ελλάδα και νομίζουν ότι είναι φανταστική λογοτεχνία, ενώ καμία σχέση με φανταστική λογοτεχνία δεν έχει.

Δεν λέω ότι αυτά τα βιβλία δεν είναι καλά – μπορεί κάποια να είναι και πολύ καλά, μάλιστα – αλλά κατηγοριοποιούνται λάθος. Κακό και για αυτά και για τα βιβλία που είναι όντως φανταστική λογοτεχνία.

 

 

Επίσης . . .

Επιλογές Αυγούστου (23/8)


Τα Ρομπότ στην Τέχνη· Buck Rogers in the 25th Century· The Silver Eggheads· ταινίες επιστημονικής φαντασίας από Νιγηριανούς εφήβους· το Facebook θέλει τώρα να διαβάζει και τη σκέψη μας· το πρώτο τριπάρισμα με LSD, σε εικόνες· δύο χιλιετίες σεληνιακής λογοτεχνίας· παλιά εξώφυλλα (επιστημονικής) φαντασίας, κόμιξ, και άλλα· μια δωρεάν ανθολογία ηρωικής φαντασίας· δύο παράξενα, σουρεαλιστικά βίντεο.

 

Βιβλιοκριτική: Black Leopard, Red Wolf, του Marlon James


Σίγουρα είναι αυτό που θα λέγαμε αντισυμβατική φανταστική λογοτεχνία. Περιλαμβάνει πράγματα που δεν συναντάς κάθε μέρα στο συγκεκριμένο είδος, και τα πάντα είναι αρκετά σουρεαλιστικά γραμμένα. Δίνουν μια παράξενη αίσθηση, με την καλή έννοια πάντα. Για παράδειγμα, από την αρχή κιόλας του βιβλίου, συναντάμε κάποιους δαίμονες με το όνομα Omoluzu οι οποίοι εμφανίζονται μόνο στο ταβάνι. Μάχονται από το ταβάνι, κι αν τους χτυπήσεις δεν πέφτουν κάτω, πέφτουν πάλι επάνω, στο ταβάνι. Κι αν οι Omoluzu σε κυνηγάνε, καλά θα κάνεις να μην πηγαίνεις πουθενά όπου έχει ταβάνια· μόνο εκεί δεν μπορούν να εμφανιστούν.

 

Επιλογές Αυγούστου (6/8)


Lord Of The Rings: The Second Age + συνέχεια για το Mad Max: Fury Road + RIP: Rutger Hauer + ReadComicOnline + 10 εφευρέσεις την στιγμή που πρωτοκυκλοφόρησαν + ιστορίες του Clark Ashton Smith + ασυνήθιστα δέντρα πλάι σε οικοδομήματα + αναγεννησιακά meme και το “εμβληματικό βιβλίο” + προβλήματα στην επιστημονική φαντασία + Ludovico De Luigi